Nợ toàn cầu chạm 353 nghìn tỷ USD: nhà đầu tư đang nhìn xa hơn trái phiếu Mỹ

Con số 353 nghìn tỷ USD nghe như một hồi chuông báo động. Nhưng với thị trường trái phiếu, câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở phần tinh tế: nhà đầu tư toàn cầu chưa rời bỏ trái phiếu Kho bạc Mỹ, hay Treasury, mà đang mở rộng bản đồ trái phiếu chính phủ sang Nhật Bản và châu Âu.

Theo các tường thuật về Global Debt Monitor hằng quý của Viện Tài chính Quốc tế, IIF, nợ toàn cầu đã lên gần 353 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 3/2026 . Một số bài viết về báo cáo này cho biết vay mượn của chính phủ Mỹ đang đóng vai trò lớn trong mức tăng đó . Cùng lúc, nhu cầu với Treasury được mô tả là nhìn chung ổn định, còn nhu cầu quốc tế với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu lại mạnh hơn .

Con số 353 nghìn tỷ USD nói lên điều gì

IIF là một tổ chức theo dõi tài chính quốc tế, và Global Debt Monitor của tổ chức này thường được thị trường dùng để nhìn bức tranh nợ của thế giới. Theo dữ liệu được các nguồn dẫn lại, tổng nợ toàn cầu đã tăng lên gần 353 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 3/2026 . Một tường thuật khác về dữ liệu IIF nói vay mượn trên toàn thế giới tăng khoảng 4,4 nghìn tỷ USD trong quý I/2026 .

Động lực rõ nhất trong các nguồn hiện có là khu vực công. Finimize, khi tóm tắt báo cáo IIF, cho biết tăng trưởng nợ đang được dẫn dắt bởi vay mượn của chính phủ Mỹ . Một số nguồn khác cũng chỉ ra áp lực từ vay mượn của chính phủ, đồng thời nhắc đến bối cảnh địa chính trị đang tác động tới thị trường .

Dù vậy, đây không chỉ là câu chuyện của riêng Mỹ. Một báo cáo khác về dữ liệu IIF cho biết nợ doanh nghiệp tại Trung Quốc cũng tăng mạnh, cho thấy đà tăng nợ toàn cầu trải rộng hơn một quốc gia hay một nhóm người vay . Tuy nhiên, điểm khiến thị trường trái phiếu chú ý nhất vẫn là quy mô vay mượn của chính phủ Mỹ và lượng Treasury mà nhà đầu tư phải hấp thụ thêm .

Vì sao nợ toàn cầu tiếp tục phình to

Cách hiểu đơn giản là các chủ thể vay lớn vẫn đang phát hành thêm nợ nhanh hơn tốc độ giảm nghĩa vụ cũ. Trong phần thông tin được trích dẫn, áp lực này tập trung nhiều ở vay mượn của chính phủ, đặc biệt là Mỹ .

Điều đó quan trọng vì trái phiếu chính phủ là một trong những trụ cột của thị trường thu nhập cố định toàn cầu. Khi một nhà phát hành lớn như Mỹ tăng vay, nhà đầu tư phải cân nhắc lại ba yếu tố: lợi suất có đủ hấp dẫn không, rủi ro có đang tăng không, và danh mục có đang quá lệ thuộc vào một thị trường hay không .

Nhìn xa hơn Treasury không có nghĩa là bán tháo

Cụm từ cần dùng ở đây là đa dạng hóa, không phải tháo chạy. IIF ghi nhận nhu cầu quốc tế với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu mạnh lên, trong khi nhu cầu với Treasury nhìn chung ổn định từ đầu năm . Theo nội dung dựa trên Reuters, Emre Tiftik, giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu và chính sách của IIF, nói diễn biến này cho thấy có “một số nỗ lực” của nhà đầu tư quốc tế nhằm đa dạng hóa khỏi Treasury .

Sự khác biệt này rất quan trọng. Nếu nhu cầu với Treasury vẫn ổn định, dữ liệu không ủng hộ một kịch bản hoảng loạn. Điều đang diễn ra giống một bước điều chỉnh thận trọng hơn: một số nhà đầu tư toàn cầu có vẻ không muốn tiếp tục tăng tỷ trọng vào trái phiếu chính phủ Mỹ trong lúc vay mượn của Mỹ cũng là một yếu tố lớn đẩy nợ toàn cầu đi lên .

Vì sao trái phiếu Nhật Bản và châu Âu được chú ý hơn

Các nguồn hiện có không chứng minh một nguyên nhân duy nhất khiến nhu cầu với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu tăng. Điều chúng cho thấy rõ là hướng dịch chuyển: nhu cầu quốc tế với hai nhóm thị trường này mạnh lên, còn nhu cầu với Treasury không sụp giảm mà chỉ được mô tả là ổn định .

Có ba cách giải thích phù hợp với dữ liệu được nêu:

• Đa dạng hóa danh mục. Thay vì tập trung quá nhiều vào một thị trường trái phiếu chính phủ, nhà đầu tư có thể phân bổ giữa Mỹ, Nhật Bản và châu Âu .
• Lo ngại về nguồn cung nợ của Mỹ. Nếu vay mượn của chính phủ Mỹ đang dẫn dắt tăng trưởng nợ toàn cầu, nhà đầu tư có lý do để chọn lọc hơn khi mua thêm Treasury .
• Đánh giá lại các tài sản trú ẩn. Một số tường thuật về báo cáo IIF liên hệ áp lực nợ với vay mượn của chính phủ và địa chính trị; J.P. Morgan cũng nhận định riêng rằng lo ngại về nợ chính phủ đang gây sức ép lên các tài sản trú ẩn truyền thống .

Nhưng điều đó không có nghĩa trái phiếu Nhật Bản hay châu Âu đã thay thế Treasury trong vai trò tài sản an toàn mặc định của thế giới. Bằng chứng hiện tại cho thấy sự tái cân bằng từng bước, không phải một cuộc đổi ngôi toàn diện .

Hiểu sai lớn nhất: đây không phải là cuộc rời bỏ Treasury

Một cuộc rời bỏ thực sự sẽ cần bằng chứng về nhu cầu sụp giảm hoặc niềm tin nhà đầu tư suy yếu trên diện rộng. Những gì các tường thuật liên quan đến IIF mô tả lại khác: nhu cầu với Treasury nhìn chung ổn định, trong khi nhu cầu với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu cải thiện .

Vì vậy, cách đọc thận trọng hơn là: nhà đầu tư đang thử một cơ cấu trái phiếu chính phủ bớt tập trung vào Mỹ. Vay mượn lớn của chính phủ Mỹ khiến câu chuyện nguồn cung khó bị bỏ qua, nhưng dữ liệu hiện có không cho thấy nhà đầu tư đang quay lưng với Treasury .

Những tín hiệu cần theo dõi tiếp

Để biết đây chỉ là xu hướng đa dạng hóa nhẹ hay sẽ trở thành một dịch chuyển lớn hơn của thị trường, nhà đầu tư sẽ theo dõi vài điểm chính:

• Đà vay mượn của Mỹ: nếu vay mượn của chính phủ Mỹ tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng nợ toàn cầu, nguồn cung Treasury sẽ vẫn là tâm điểm .
• Nhu cầu tương đối giữa các thị trường: phép so sánh quan trọng là nhu cầu với Treasury so với nhu cầu với trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu .
• Tăng trưởng nợ ngoài nước Mỹ: các nguồn cũng ghi nhận nợ doanh nghiệp Trung Quốc tăng mạnh, nên thị trường sẽ chú ý xem đà tăng nợ có lan rộng hơn nữa hay không .
• Rủi ro tài khóa và địa chính trị: các tường thuật về báo cáo IIF và bình luận thị trường riêng đều cho thấy lo ngại về nợ chính phủ đang ảnh hưởng đến hành vi nhà đầu tư .

Tóm lại, kỷ lục nợ toàn cầu gần 353 nghìn tỷ USD phản ánh đà vay mượn vẫn tiếp diễn, trong đó vay mượn của chính phủ, đặc biệt là Mỹ, là điểm nổi bật. Phản ứng của nhà đầu tư không phải là rời bỏ Treasury hàng loạt, mà là mở rộng lựa chọn trong thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu .