ตัวเลข “หนี้โลกเกือบ 353 ล้านล้านดอลลาร์” ฟังดูเหมือนสัญญาณเตือนรอบใหญ่ แต่หัวใจของเรื่องนี้มี 2 ชั้น: ใครกำลังกู้เพิ่ม และใครยังพร้อมซื้อหนี้เหล่านั้น

รายงาน Global Debt Monitor ของ Institute of International Finance หรือ IIF ระบุว่า หนี้ทั่วโลกเพิ่มขึ้นแตะเกือบ 353 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นเดือนมีนาคม 2026 โดยรายงานที่อ้างข้อมูล IIF ชี้ว่าแรงขับสำคัญมาจากการกู้ของภาครัฐ และสหรัฐฯ มีบทบาทหลักในรอบนี้ ^[1][3].

ขณะเดียวกัน นักลงทุนไม่ได้ “หนี” พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ หรือ U.S. Treasuries แบบฉับพลัน สัญญาณที่แม่นกว่าคือ นักลงทุนต่างชาติบางส่วนกำลังกระจายพอร์ตพันธบัตรรัฐบาลให้กว้างขึ้น โดยความต้องการพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปแข็งแรงขึ้น ขณะที่ความต้องการ U.S. Treasuries โดยรวมยังทรงตัวตั้งแต่ต้นปี ^[3].

เกิดอะไรขึ้นกับหนี้โลก

ตัวเลขพาดหัวคือ หนี้ทั่วโลกขึ้นไปใกล้ 353 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นเดือนมีนาคม 2026 ตามรายงาน Global Debt Monitor รายไตรมาสของ IIF ^[3]. รายงานหนึ่งที่อ้างข้อมูลชุดเดียวกันระบุว่า การกู้ยืมทั่วโลกเพิ่มขึ้นประมาณ 4.4 ล้านล้านดอลลาร์ในไตรมาสแรกของปี 2026 ^[2].

การเพิ่มขึ้นนี้ไม่ได้ถูกอธิบายว่าเป็นเหตุการณ์ช็อกครั้งเดียวแล้วจบ ภาพที่รายงานต่าง ๆ ชี้ตรงกันคือการกู้ต่อเนื่องของรัฐบาล โดยสหรัฐฯ เป็นผู้เล่นสำคัญ ^[1][2]. อีกด้านหนึ่ง รายงานสรุปข้อมูล IIF ยังระบุว่าจีนมีหนี้ภาคเอกชนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วด้วย แปลว่าการสะสมหนี้ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ผู้กู้รายเดียวหรือภาคส่วนเดียว ^[7].

ทำไมหนี้โลกถึงยังเพิ่ม

คำตอบสั้น ๆ คือ รัฐบาลยังต้องออกหนี้จำนวนมาก และสหรัฐฯ เป็นหนึ่งในแรงผลักหลักของการเพิ่มขึ้นรอบนี้ ^[1]. ในเชิงกลไก เมื่อผู้กู้รายใหญ่ยังมีภาระขาดดุล ต้องต่ออายุหนี้เดิม และเพิ่มหนี้ใหม่ ปริมาณหนี้รวมของโลกก็สามารถไต่ขึ้นต่อได้ แม้จะไม่มีวิกฤตการเงินเฉียบพลัน

ข้อมูลที่ถูกรายงานจาก IIF ชี้ไปที่การกู้ของภาครัฐมากกว่าภาพ “สินเชื่อเอกชนบูม” แบบกว้าง ๆ โดยรายงานระบุว่าการกู้ของรัฐบาลสหรัฐฯ เป็นผู้นำการเติบโตของหนี้ ขณะที่หนี้โลกโดยรวมเพิ่มขึ้นอีกในไตรมาสแรก ^[1][2]. บางรายงานยังเชื่อมแรงกดดันด้านหนี้เข้ากับการกู้ของรัฐบาลและปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์ด้วย ^[4].

เหตุผลที่เรื่องนี้สำคัญคือ พันธบัตรรัฐบาลเป็นฐานใหญ่ของตลาดตราสารหนี้โลก เมื่อผู้ออกรายใหญ่ต้องออกหนี้เพิ่ม นักลงทุนจึงต้องประเมินใหม่ว่า ผลตอบแทนที่ได้รับคุ้มกับปริมาณอุปทานและความเสี่ยงที่ต้องรับหรือไม่

ทำไมนักลงทุนเริ่มมองนอก U.S. Treasuries

จุดสำคัญคือ นี่เป็นการ “ปรับสมดุล” ไม่ใช่การเทขายพันธบัตรสหรัฐฯ แบบหมดศรัทธา IIF พบว่าความต้องการของนักลงทุนต่างชาติต่อพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปแข็งแรงขึ้น ขณะที่ความต้องการ U.S. Treasuries ทรงตัวโดยรวมตั้งแต่ต้นปี ^[3]. Emre Tiftik ผู้อำนวยการฝ่าย Global Markets and Policy ของ IIF กล่าวว่า รูปแบบดังกล่าวสะท้อนว่า “มีความพยายามบางส่วนของนักลงทุนต่างชาติในการกระจายการลงทุนออกจาก U.S. Treasuries” ตามรายงานที่อ้าง Reuters ^[5].

แรงผลักเบื้องหลังการกระจายพอร์ตมีหลายด้าน

1. สหรัฐฯ กู้มากขึ้น ทำให้อุปทานพันธบัตรเพิ่ม

หากการกู้ของรัฐบาลสหรัฐฯ เป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญของหนี้โลก นักลงทุนก็ต้องดูดซับพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ที่ออกมามากขึ้น ^[1][2]. สิ่งนี้ไม่ได้แปลว่าความต้องการอ่อนแอลงทันที แต่ทำให้ผู้ซื้อเลือกมากขึ้นว่าอยากถือความเสี่ยงสหรัฐฯ ในพอร์ตพันธบัตรรัฐบาลมากแค่ไหน

2. การกระจายพอร์ตช่วยลดการพึ่งพาตลาดเดียว

ข้อมูล IIF แสดงว่าความต้องการพันธบัตรนอกสหรัฐฯ แข็งแรงขึ้น โดยเฉพาะพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรป ^[3]. สำหรับผู้จัดการทุนสำรอง บริษัทประกัน กองทุนบำนาญ และนักลงทุนตราสารหนี้ทั่วโลก การเพิ่มสินทรัพย์นอก U.S. Treasuries ช่วยลดการกระจุกตัวอยู่กับผู้ออกพันธบัตรรัฐบาลรายเดียว

3. ความกังวลด้านการคลังและภูมิรัฐศาสตร์เปลี่ยนบทสนทนาเรื่อง “สินทรัพย์ปลอดภัย”

รายงานเกี่ยวกับข้อมูล IIF ระบุว่าการกู้ของรัฐบาลและภูมิรัฐศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งของฉากหลังที่สร้างแรงกดดันด้านหนี้ ^[4]. แยกจากกัน J.P. Morgan เคยชี้ว่า ความกังวลต่อหนี้รัฐบาลที่เพิ่มขึ้นกำลังกดดันสินทรัพย์ปลอดภัยแบบดั้งเดิม ขณะนักลงทุนประเมินใหม่ว่าความเสี่ยงรอบต่อไปอาจเกิดจากที่ใด ^[8].

นี่ไม่ได้หมายความว่าพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นหรือยุโรปเข้ามาแทน U.S. Treasuries ในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัยหลักของโลกทันที แต่หมายความว่า สมมติฐานเดิมที่ว่านักลงทุนจะเพิ่มการถือครองหนี้สหรัฐฯ ต่อไปอย่างไม่ลังเล กำลังถูกทดสอบที่ขอบ ๆ ของตลาด

ทำไมพันธบัตรญี่ปุ่นและยุโรปได้อานิสงส์

หลักฐานที่มีไม่ได้ชี้เหตุผลเดียวแบบฟันธงว่าทำไมพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปจึงดึงดูดความต้องการมากขึ้น แต่ชี้ชัดว่าทั้งสองตลาดเป็นผู้ได้ประโยชน์หลักจากแนวโน้มการกระจายพอร์ตในรายงานรอบนี้: ความต้องการจากต่างชาติแข็งแรงขึ้น ขณะที่ความต้องการ U.S. Treasuries ทรงตัวโดยรวม ^[3].

ในทางปฏิบัติ นักลงทุนดูเหมือนกำลังขยายแผนที่การถือพันธบัตรรัฐบาล มากกว่าจะตัดสินใจแบบทั้งหมดหรือไม่เอาเลย รายงานเกี่ยวกับข้อมูล IIF ระบุว่าอุปสงค์ส่วนเพิ่มเอนเข้าหาพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปมากขึ้น ขณะเดียวกันการกู้ของสหรัฐฯ ยังผลักดันการเพิ่มขึ้นของหนี้โลกจำนวนมาก ^[2][3].

ข้อควรระวัง: นี่ไม่ใช่การอพยพออกจากพันธบัตรสหรัฐฯ

การอ่านข้อมูลอย่างระมัดระวังคือ “นักลงทุนไม่อยากเป็น U.S.-only มากเท่าเดิม” มากกว่า “นักลงทุนกำลังทิ้ง U.S. Treasuries” เพราะรายงาน IIF ระบุว่าความต้องการพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ยังทรงตัวโดยรวม แม้ความต้องการพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปดีขึ้น ^[3].

ความต่างนี้สำคัญมาก หากเป็นการหนีออกจาก U.S. Treasuries จริง จะสื่อถึงการสูญเสียความเชื่อมั่นอย่างกว้างขวางและเร่งด่วน แต่หลักฐานที่มีในตอนนี้ชี้ไปที่ความพยายามค่อยเป็นค่อยไปในการกระจายการถือครองของนักลงทุนต่างชาติ ^[5].

สิ่งที่ควรจับตาต่อ

มี 3 ตัวชี้วัดที่จะบอกได้ว่าแนวโน้มนี้จะกลายเป็นการเปลี่ยนแปลงใหญ่ของตลาดหรือไม่

• การกู้ของรัฐบาลสหรัฐฯ: หากสหรัฐฯ ยังเป็นแรงหลักของการเพิ่มขึ้นของหนี้โลก อุปทาน U.S. Treasuries จะยังเป็นประเด็นกลางสำหรับผู้ซื้อพันธบัตร ^[1][2].
• ความต้องการแบบเทียบกัน: สิ่งที่ต้องดูไม่ใช่แค่ความต้องการ U.S. Treasuries เดี่ยว ๆ แต่ต้องเทียบกับความต้องการพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นและยุโรปด้วย ^[3].
• การเติบโตของหนี้รวม: หนี้โลกขึ้นไปใกล้ 353 ล้านล้านดอลลาร์แล้ว ณ สิ้นเดือนมีนาคม 2026 หากไตรมาสถัด ๆ ไปยังเพิ่มขึ้นมาก ตลาดจะยิ่งตั้งคำถามว่าใครจะเป็นผู้ให้เงินกู้แก่หนี้ก้อนนี้ ^[2][3].

สรุปคือ หนี้โลกทำสถิติใหม่เพราะการกู้ยังเดินหน้าต่อ โดยเฉพาะการกู้ของภาครัฐและโดยเฉพาะสหรัฐฯ นักลงทุนตอบสนองด้วยการเปิดแผนที่พันธบัตรรัฐบาลให้กว้างขึ้น ไม่ใช่การละทิ้ง U.S. Treasuries แต่เป็นการเพิ่มพื้นที่ให้พันธบัตรญี่ปุ่นและยุโรปในพอร์ตมากกว่าเดิม ^[1][3][5].