HSBC มองสินค้าโภคภัณฑ์อยู่ในภาวะ “Super-Squeeze” ไม่ใช่ขาขึ้นปกติ

HSBC ใช้คำว่า “super-squeeze” เพื่ออธิบายตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ที่ถูกบีบพร้อมกันจากอุปทานและการขนส่งที่สะดุด ขณะที่อุปสงค์ยังไม่อ่อนแรง และสต็อกซึ่งเคยช่วยรองรับเหตุช็อกกำลังร่อยหรอ

ดังนั้น แม้ธนาคารจะมองว่าวงจรสินค้าโภคภัณฑ์อยู่ในภาวะ “super bull” แต่ไม่ได้หมายความว่าราคาสินค้าทุกชนิดจะปรับขึ้นอย่างต่อเนื่อง หรือเป็น “ซูเปอร์ไซเคิล” แบบในอดีตที่ขับเคลื่อนโดยอุปสงค์เป็นหลัก HSBC เน้นว่ารอบนี้มีต้นตอสำคัญจากการหยุดชะงักของอุปทาน 89

อะไรกำลังบีบตลาดอยู่

แรงกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่สินค้าใดสินค้าหนึ่ง แต่เชื่อมโยงกันทั่วตลาดพลังงาน โลหะ และเกษตรกรรม ได้แก่

• ความเสี่ยงรอบช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งกระทบการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากอ่าวเปอร์เซีย
• สงครามรัสเซีย–ยูเครน ที่กระทบห่วงโซ่อุปทานพลังงาน ธัญพืช และปุ๋ย
• การโจมตีและความเสี่ยงการเดินเรือบริเวณบับเอลมันเดบ ทำให้ค่าระวางเพิ่มขึ้นและการส่งมอบล่าช้า
• ปรากฏการณ์เอลนีโญรุนแรง ซึ่งอาจกระทบผลผลิตทางการเกษตร

ผลกระทบจึงลามต่อกันได้ง่าย พลังงานเป็นต้นทุนของการทำเหมือง การขนส่ง การกลั่น และการเกษตร ขณะที่ต้นทุนดีเซลและปุ๋ยที่สูงขึ้นก็อาจผลักต้นทุนอาหารขึ้นตามมา รายงานที่อ้างอิงการวิเคราะห์ของ HSBC ระบุว่าความปั่นป่วนยังขยายไปยังผลิตภัณฑ์กลั่น ปุ๋ย อะลูมิเนียม ฮีเลียม และวัสดุอื่น ๆ นอกเหนือจากน้ำมันดิบ 34

อุปสงค์ยังแข็งแรงจาก AI และการใช้ไฟฟ้า

มุมมองของ HSBC ไม่ได้มองเฉพาะฝั่งอุปทาน การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ต้องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์โครงข่าย และฮาร์ดแวร์ ขณะที่แนวโน้มเปลี่ยนมาใช้ไฟฟ้าในภาคเศรษฐกิจเพิ่มความต้องการวัตถุดิบอุตสาหกรรม เช่น ทองแดง 4

ปัญหาคือการเปิดเหมืองใหม่ใช้เวลาหลายปี ทำให้อุปทานเพิ่มตามราคาไม่ได้ในทันที เมื่ออุปสงค์และอุปทานตึงตัวพร้อมกัน ราคาพลังงาน โลหะ และสินค้าเกษตรจึงสามารถปรับขึ้นไปในทิศทางเดียวกันได้ อีกทั้งพลังงานที่แพงขึ้นยังเพิ่มต้นทุนการผลิตและขนส่งสินค้าโภคภัณฑ์ประเภทอื่นด้วย

COCCLES บอกอะไร และไม่ได้บอกอะไร

COCCLES เป็นโมเดลแมชชีนเลิร์นนิงของ HSBC สำหรับประเมินว่าตลาดสินค้าโภคภัณฑ์กำลังเปลี่ยนเข้าสู่ระบอบวัฏจักรแบบใด ก่อนหน้านี้ HSBC ระบุว่าโมเดลเปลี่ยนเข้าสู่ระยะ “Weak Bull” ด้วยความน่าจะเป็นสูง และรายงานในเวลาต่อมาชี้ว่าความน่าจะเป็นในการขยับจาก “Weak Bull” ไปสู่ “Super Bull” เพิ่มขึ้น 1015

อย่างไรก็ดี นี่คือสัญญาณทางสถิติ ไม่ใช่คำยืนยันว่าราคาจะพุ่งขึ้นหลายปี หรือเป็นคำอธิบายเชิงเหตุและผลโดยตัวมันเอง เพราะภาวะเศรษฐกิจถดถอย การเปลี่ยนนโยบาย ผลของสงคราม หรือสภาพอากาศ สามารถเปลี่ยนเงื่อนไขตลาดได้อย่างรวดเร็ว จึงควรมอง COCCLES เป็นข้อมูลประกอบการประเมิน ไม่ใช่หลักฐานชี้ขาด

ราคาทองแดงและดัชนีสินค้าโภคภัณฑ์กำลังส่งสัญญาณอะไร

ทองแดงเป็นตัวอย่างของตลาดที่ความตึงตัวด้านอุปทานมาพบกับปัจจัยเฉพาะตัว ราคาทองแดงในตลาดโลหะลอนดอน (LME) แตะจุดสูงสุดระหว่างวันที่ 14,635 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน เมื่อวันที่ 8 กันยายน ขณะที่รายงานอื่นระบุว่าราคาฟิวเจอร์สเคยขึ้นเหนือ 14,700 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน โดย Bloomberg เชื่อมโยงการปรับขึ้นกับอุปทานระยะสั้นที่ตึงตัวและความคาดหวังว่าสหรัฐฯ จะเก็บภาษีนำเข้าทองแดงบริสุทธิ์ 3

ขณะเดียวกัน Bloomberg Commodity Index ถูกระบุว่าแตะระดับสูงสุดในรอบ 14 ปี ซึ่งชี้ว่าการปรับขึ้นไม่ได้เกิดกับโลหะเพียงชนิดเดียว 5 แต่ไม่ควรสรุปว่าสินค้าโภคภัณฑ์ทุกประเภทมีปัจจัยพื้นฐานเหมือนกัน โดยเฉพาะทองแดงที่ยังได้รับแรงหนุนจากความคาดหวังเรื่องภาษี จึงไม่ใช่ตัววัดภาวะขาดแคลนจริงเพียงอย่างเดียว

เหตุใดสต็อกที่ลดลงจึงเพิ่มความเสี่ยงราคาพุ่ง

สต็อกเปรียบเสมือนกันชนของตลาด เมื่อมีสินค้าคงคลังเพียงพอ ผู้ค้า โรงกลั่น และผู้ใช้สามารถดึงสินค้าออกจากคลังมารองรับการหยุดชะงักชั่วคราวได้ แต่เมื่อสต็อกลดลง การขาดช่วงของการเดินเรือหรือการผลิตที่ยืดเยื้อจะทำให้สินค้าพร้อมส่งเหลือน้อยลง

HSBC เตือนว่าหากช่องแคบฮอร์มุซยังปิดอย่างมีนัยสำคัญ ตลาดสินค้าโภคภัณฑ์บางประเภทอาจเข้าใกล้ “จุดเปลี่ยน” เมื่อสต็อกถูกใช้จนลดลง 89 ความเสี่ยงสำคัญคือผลกระทบอาจไม่เพิ่มขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป: เพียงการสะดุดเพิ่มเติมเล็กน้อยก็อาจทำให้ราคากระโดดแรง เพราะผู้ซื้อต่างแข่งขันกันหาสินค้าส่งมอบทันที

ส่วนข้ออ้างเกี่ยวกับระดับสต็อกน้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์ที่ใกล้ “ก้นถัง” หรือปริมาณก๊าซสำรองในยุโรปต่ำกว่าเป้าหมาย ควรพิจารณาอย่างระมัดระวังหากไม่มีข้อมูลอิสระยืนยันชัดเจน เพราะเป็นภาพจำลองความเสี่ยงมากกว่าข้อสรุปที่ยืนยันแล้วจากรายงาน HSBC ที่มีอยู่

HSBC ปรับประมาณการอย่างไร

HSBC ปรับคาดการณ์การเพิ่มขึ้นเฉลี่ยของราคาสินค้าโภคภัณฑ์ในปี 2026 เป็น 22% จากเดิม 16% และปรับมุมมองปี 2027 จากเดิมคาดว่าจะลดลง 7% เป็น ทรงตัว 4

การปรับนี้ไม่ได้หมายถึงราคาจะขึ้นเป็นเส้นตรง แต่สะท้อนว่า HSBC คาดระดับราคาจะสูงกว่าที่เคยประเมินและอยู่นานกว่าเดิม เนื่องจากแรงสะเทือนด้านอุปทานและการลดลงของสต็อกยืดเยื้อกว่าคาด

ผลต่อเงินเฟ้อ น้ำมัน และหุ้น

หากราคาสินค้าโภคภัณฑ์สูงต่อเนื่อง อาจทำให้การลดเงินเฟ้อยากขึ้น ต้นทุนเชื้อเพลิง ขนส่ง ปุ๋ย และวัตถุดิบอาจทยอยส่งผ่านสู่ราคาผู้บริโภคและกดดันรายได้จริงของครัวเรือน ภาวะเช่นนี้อาจทำให้ธนาคารกลางลดดอกเบี้ยได้ยากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อความคาดหวังเงินเฟ้อสูงขึ้น

น้ำมันมีความอ่อนไหวต่อความเสี่ยงด้านเส้นทางเดินเรือเป็นพิเศษ ในการประเมินก่อนหน้านี้ภายใต้สถานการณ์ที่การหยุดชะงักที่ฮอร์มุซยาวนานขึ้น HSBC เคยปรับคาดการณ์ราคาเฉลี่ยน้ำมันดิบเบรนท์ปี 2026 เป็น 95 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล โดยอ้างถึงการลดลงของสต็อก

สำหรับตลาดหุ้น ผลกระทบมีแนวโน้มแตกต่างกันไปตามธุรกิจ

• กลุ่มที่อาจได้ประโยชน์: ผู้ผลิตสินค้าโภคภัณฑ์ และบริษัทพลังงานหรือวัสดุบางส่วน หากรายได้จากราคาขายที่สูงขึ้นมากกว่าต้นทุนที่เพิ่มขึ้น
• กลุ่มที่อาจถูกกดดัน: ธุรกิจขนส่ง ผู้ผลิตที่ใช้พลังงานมาก และบริษัทที่ขายให้ผู้บริโภค ซึ่งอาจเผชิญต้นทุนเชื้อเพลิงและวัตถุดิบสูงขึ้นจนมาร์จิ้นลดลง
• ความเสี่ยงต่อตลาดโดยรวม: เงินเฟ้อและดอกเบี้ยที่สูงนานอาจกดดันมูลค่าหุ้น โดยเฉพาะสินทรัพย์ที่อ่อนไหวต่ออัตราดอกเบี้ย

สาระหลักของ HSBC จึงเป็นเงื่อนไขมากกว่าคำทำนายตายตัว: ตราบใดที่อุปทานและการขนส่งยังติดขัด ขณะที่สต็อกถูกนำมาใช้ชดเชย ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ก็ยังเสี่ยงปรับขึ้นแรงได้ การเดินเรือที่กลับสู่ภาวะปกติ การผลิตที่ดีขึ้น หรืออุปสงค์โลกที่อ่อนลง จะช่วยลดแรงบีบนี้ลงได้ 48