Bên trong lệnh đóng cửa chưa từng có của chính phủ Mỹ đối với Mythos AI của Anthropic

Vòng đời công khai của mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất từng được Anthropic tạo ra chỉ kéo dài đúng ba ngày. Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, chính phủ Mỹ đã ra lệnh cho công ty này ngay lập tức cắt đứt mọi quyền truy cập của người nước ngoài vào các mô hình thuộc lớp Mythos. Bất lực trong việc thực thi lệnh hạn chế dựa trên quốc tịch trên một sản phẩm thương mại, Anthropic đã chặn quyền truy cập của tất cả mọi người . Vụ đóng cửa này là sự can thiệp quyết liệt nhất của Mỹ vào một hệ thống AI tiên phong, mở ra chương mới cho cuộc xung đột leo thang giữa an ninh quốc gia và trí tuệ nhân tạo.

Mythos AI của Anthropic là gì?

Claude Mythos là một mô hình ngôn ngữ lớn được phát triển bởi Anthropic và được xếp ở vị trí cao hơn dòng sản phẩm Claude 4 công khai . Nó thuộc về một lớp mô hình hoàn toàn mới mang tên "Mythos", được công ty lần đầu tiết lộ vào ngày 7 tháng 4 năm 2026. Điều khiến Mythos khác biệt so với các mô hình tiên phong khác không phải là trí thông minh tổng quát, mà là một năng khiếu cực độ trong việc tìm kiếm và khai thác các lỗ hổng phần mềm .

Trong tài liệu hệ thống của mình, Anthropic gọi khả năng của mô hình này là một 'cuộc thanh toán trong an ninh mạng', lưu ý rằng nó có thể xác định 'các lỗ hổng bảo mật mức độ nghiêm trọng cao' trong các hệ điều hành và trình duyệt web lớn ở một cấp độ khiến việc phát hành công khai là vô trách nhiệm . Thay vào đó, công ty chọn cách kiểm soát quyền truy cập thông qua một chương trình chỉ dành cho đối tác được mời có tên Project Glasswing, đến tháng 6 năm 2026 đã phát triển từ khoảng 40 lên gần 200 tổ chức, bao gồm Amazon Web Services, Microsoft, JPMorgan Chase và CrowdStrike .

Tại sao Anthropic tự chặn bản phát hành rộng rãi của mình

Ngay từ thời điểm công bố, Anthropic đã nói rằng họ không có kế hoạch phát hành Mythos ra công chúng . Lý do rất rõ ràng: một mô hình giỏi tìm lỗ hổng zero-day như thế này có thể bị tin tặc hoặc các tác nhân nhà nước vũ khí hóa để tấn công cơ sở hạ tầng quan trọng trên quy mô lớn . Công ty định hình hạn chế này là chiến lược "tăng tốc phòng thủ" — trao cho những người bảo vệ lợi thế khởi đầu trước khi kẻ tấn công kịp bắt kịp .

Đây không phải là giả thuyết. Cuối tháng 4 năm 2026, Anthropic xác nhận họ đang điều tra báo cáo rằng những người dùng trái phép đã tiếp cận được Mythos thông qua môi trường của một nhà cung cấp bên thứ ba . Sự cố này càng củng cố lập trường của công ty rằng việc phát hành rộng rãi là không tương thích với sự an toàn.

Vòng đời ngắn ngủi của Fable 5 và Mythos 5

Vào ngày 9 tháng 6 năm 2026, Anthropic đã thay đổi lộ trình — ít nhất là một phần. Họ phát hành Fable 5, một mô hình "an toàn" hướng đến công chúng từ lớp Mythos, với những hạn chế trong các ứng dụng nhạy cảm . Công ty mô tả đây là một cách để công chúng kiểm tra công nghệ lớp Mythos trong khi vẫn giữ lại các rào chắn ngăn chặn việc lạm dụng. Đồng thời, Anthropic cung cấp Claude Mythos 5 không hạn chế cho các đối tác đã được thẩm định .

Buổi ra mắt được truyền thông đưa tin rộng rãi như một bước đi thận trọng hướng tới sự cởi mở. Tờ The Guardian đưa tin Fable 5 đi kèm với "những hạn chế trong ứng dụng ở các lĩnh vực nhạy cảm", trong khi Fortune mô tả đây là việc Anthropic "đưa mô hình cấp Mythos đầu tiên của mình ra công chúng" . Sự phân biệt giữa một phiên bản công khai an toàn và một mô hình đầy đủ chỉ dành cho đối tác dường như là chiến lược quản lý rủi ro của Anthropic.

Lệnh ngày 12 tháng 6 và sự đóng cửa hoàn toàn

Vào lúc 5:21 chiều theo giờ miền Đông ngày 12 tháng 6 năm 2026 — ba ngày sau buổi ra mắt Fable 5 — chính quyền Trump đã ban hành một chỉ thị kiểm soát xuất khẩu gửi tới Anthropic. Lệnh yêu cầu công ty phải "đình chỉ mọi quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 bởi bất kỳ người nước ngoài nào, dù ở trong hay ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ, bao gồm cả nhân viên của Anthropic là người nước ngoài" .

Bộ Thương mại Mỹ đã gửi lá thư, nhưng chính phủ viện dẫn "các cơ quan có thẩm quyền về an ninh quốc gia" một cách chung chung thay vì bất kỳ đạo luật cụ thể nào . Phạm vi của lệnh này là phi thường: nó áp dụng cho những người nước ngoài đang có mặt trên đất Mỹ, bao gồm cả những người đã giúp xây dựng nên các mô hình . Theo luật kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ, điều này được biết đến là quy tắc "xuất khẩu ngầm định" — chia sẻ công nghệ bị kiểm soát với một người nước ngoài bên trong lãnh thổ nước này cũng được tính là xuất khẩu nó ra nước ngoài .

Anthropic xác định rằng họ không thể thực thi một cách thực tế hạn chế dựa trên từng quốc tịch trên một sản phẩm thương mại. Con đường duy nhất để tuân thủ của công ty là đóng cửa Fable 5 và Mythos 5 đối với tất cả mọi người . Tối ngày 12 tháng 6, Anthropic thông báo về việc đóng cửa trên tài khoản X chính thức của mình và xác nhận rằng quyền truy cập vào các mô hình Claude khác của họ không bị ảnh hưởng .

Phản ứng của Anthropic và cuộc tranh cãi

Anthropic đã tuân thủ lệnh nhưng công khai tuyên bố rằng chính phủ đã "sai lầm trong việc này" . Công ty lập luận rằng việc cắt đứt quyền truy cập của các nhà nghiên cứu bảo mật hợp pháp — bao gồm cả người nước ngoài, những người đóng góp đáng kể vào lực lượng lao động AI — sẽ khiến internet kém an toàn hơn chứ không phải an toàn hơn . CEO Dario Amodei đã trực tiếp nhận lá thư từ Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick .

Tranh chấp làm nổi bật một sự mâu thuẫn sâu sắc hơn. Anthropic trước đó đã bị liệt vào danh sách đen của Lầu Năm Góc, phân loại công ty này là quá nguy hiểm cho mục đích sử dụng của chính phủ, và giờ đây Bộ Thương mại đồng thời hạn chế các mô hình tiên tiến nhất của họ đối với mục đích sử dụng quốc tế .

Một số báo cáo cho rằng yếu tố kích hoạt cụ thể cho lệnh này có thể là một lỗ hổng bẻ khóa (jailbreak) của Fable 5. Tờ The Independent đưa tin rằng CEO Amazon Andy Jassy đã nêu quan ngại với các quan chức Mỹ về lỗ hổng bẻ khóa này, vốn có thể cho phép mô hình thực hiện các nhiệm vụ nằm ngoài các biện pháp bảo vệ dự kiến . Anthropic phản bác, lập luận rằng "một lỗ hổng bẻ khóa tiềm năng trong phạm vi hẹp" không nên biện minh cho việc thu hồi một mô hình thương mại . Chính phủ không công khai xác nhận mối lo ngại an ninh cụ thể của họ .

Những điều vẫn còn là ẩn số

Cơ quan pháp lý cụ thể mà chính quyền triệu tập không được nêu chi tiết công khai, mặc dù nó có thể bắt nguồn từ Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) hoặc Quy định Quản lý Xuất khẩu . Tình báo chính xác hoặc các sự kiện đã thúc đẩy hành động vào ngày 12 tháng 6 cũng không được tiết lộ. TechCrunch ghi nhận rằng chính những cảnh báo lặp đi lặp lại của Anthropic về sự nguy hiểm của Mythos có thể đã "phản tác dụng", thu hút sự chú ý của chính phủ dẫn đến một phản ứng quyết liệt hơn những gì công ty mong đợi .

Tính bao quát của lệnh này đặt ra nhiều câu hỏi mở. Nó áp dụng cho "tất cả người nước ngoài", không có sự phân biệt công khai nào giữa các quốc gia đối địch và các đồng minh như Anh, Nhật Bản hay Úc. Liệu Anthropic cuối cùng có thể triển khai một phiên bản chỉ dành riêng cho Hoa Kỳ của các mô hình lớp Mythos hay không vẫn chưa rõ ràng. Và liệu các phòng thí nghiệm AI tiên phong khác — OpenAI, Google DeepMind, hay bất kỳ ai — sẽ phải đối mặt với các lệnh kiểm soát xuất khẩu tương tự cho các hệ thống tiên tiến nhất của họ hay không là một câu hỏi cấp bách và chưa có lời đáp cho toàn ngành.

Điều rõ ràng là vụ đóng cửa này đại diện cho một điểm uốn lịch sử. Một công ty cố gắng quản lý rủi ro thông qua việc tự nguyện hạn chế đã bị phủ quyết bởi một chính phủ cho rằng ngay cả một phiên bản công khai đã bị cắt giảm cũng là quá nguy hiểm để phổ biến ra quốc tế. Sự va chạm giữa an toàn tự nguyện và kiểm soát xuất khẩu bắt buộc giờ đây đã chuyển từ lý thuyết sang thực tiễn.