Singapore có 69,6 tỷ đôla Singapore tiền mặt đang lưu hành: Vì sao tiền mặt vẫn tăng?

Giá trị tiền giấy và tiền xu đang lưu hành tại Singapore vừa chạm mức cao kỷ lục 69,6 tỷ đôla Singapore (S$), dù các phương thức thanh toán điện tử ngày càng phổ biến. Hai xu hướng này không mâu thuẫn: số liệu đo tổng giá trị tiền mặt đang lưu hành, chứ không cho biết người dân dùng tiền mặt để trả tiền thường xuyên đến đâu. 124

Tổng giá trị tăng qua 5 năm

Theo các số liệu được công bố, tổng giá trị tiền lưu hành lần lượt là S$60,3 tỷ, S$63,2 tỷ, S$64,6 tỷ, S$66,6 tỷ và S$69,6 tỷ. Mức tăng không đều: chênh lệch giảm sau lần tăng đầu tiên, rồi tăng trở lại ở hai khoảng thời gian tiếp theo. Lần tăng mới nhất là S$3 tỷ, cao hơn mức tăng S$2 tỷ của khoảng liền trước. 1

Cần phân biệt con số này với lượng tiền mặt được dùng trong các giao dịch. Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý tiền tệ của nước này, thống kê giá trị tiền giấy và tiền xu đã được đưa vào lưu hành. Vì vậy, tổng số không trực tiếp cho biết có bao nhiêu giao dịch tiền mặt diễn ra. 4

Tiền lưu hành không đồng nghĩa với tiền được chi tiêu

Một tờ tiền có thể vẫn nằm trong lưu thông mà ít khi được chuyền từ người này sang người khác. Người dân hoặc doanh nghiệp có thể giữ tiền làm khoản dự phòng cho tình huống bất ngờ, thay vì dùng để thanh toán hằng ngày. Do đó, tổng giá trị tiền mặt tăng không nhất thiết đồng nghĩa với số giao dịch tiền mặt tăng. MAS cho biết các mệnh giá lớn hơn góp phần làm tổng giá trị tăng, gồm cả những tờ được dùng trong giao dịch hoặc cất giữ để phòng khi cần. 1

Đây cũng là điều thường được gọi là “nghịch lý tiền giấy”: nhu cầu nắm giữ tiền mặt vẫn có thể duy trì ngay cả khi thanh toán điện tử ngày càng phổ biến. Singapore có các lựa chọn như PayNow và SGQR để hỗ trợ thanh toán điện tử, nhưng sự hiện diện của những phương thức này không có nghĩa cá nhân hay doanh nghiệp đã ngừng giữ tiền mặt. 2510

Các số liệu hiện có không cho biết trong tổng số S$69,6 tỷ, bao nhiêu được dành cho chi tiêu thường ngày, tiết kiệm hay dự phòng. Vì thế, nên xem đây là thước đo giá trị tiền mặt đang lưu hành, không phải thước đo trực tiếp thói quen thanh toán. 14

Vì sao Singapore ngừng phát hành các tờ tiền mệnh giá lớn nhất?

Tiền mệnh giá lớn giúp cất giữ một khoản giá trị đáng kể trong lượng tiền giấy nhỏ gọn. Tuy nhiên, MAS cho biết cơ quan này đã ngừng phát hành tờ S$1.000 từ ngày 1/1/2021 và tờ S$10.000 từ ngày 1/7/2014. Đây là biện pháp phòng ngừa nhằm giảm các rủi ro tiềm ẩn về rửa tiền và tài trợ khủng bố liên quan đến những tờ tiền mệnh giá lớn. 3

Việc ngừng phát hành mới không khiến những tờ đã được phát hành mất giá trị pháp định. MAS cho biết tiền giấy và tiền xu được phát hành từ năm 1967 vẫn là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Singapore. Nói cách khác, hạn chế đưa thêm tờ mệnh giá lớn vào lưu thông không đồng nghĩa với việc yêu cầu người đang giữ chúng phải đổi hoặc giao nộp. 6

Tiền mặt có tác động môi trường, nhưng chưa đủ dữ liệu để so sánh tổng thể

Việc xử lý tiền mặt cũng có thể kéo theo phát thải. Channel NewsAsia đưa tin MAS dự định ngừng phát hành tờ S$2 “như mới” để lì xì dịp Tết Nguyên đán, do khâu xử lý những tờ tiền này làm phát sinh thêm khí thải carbon. 22

Tiền polymer được mô tả là bền hơn tiền giấy, nhờ đó có thể giảm tần suất thay thế những tờ bị hư hỏng. Tuy nhiên, các nguồn hiện có không định lượng toàn bộ dấu chân môi trường của tiền mặt, cũng không so sánh tổng tác động này với thanh toán điện tử. Vì vậy, chưa thể kết luận phương thức nào có tác động môi trường thấp hơn trong mọi trường hợp. 19

Điều con số 69,6 tỷ đôla Singapore nói lên

Mức kỷ lục S$69,6 tỷ không chứng minh rằng thanh toán bằng tiền mặt đã vượt thanh toán điện tử, hay người dân đang dùng tiền mặt thường xuyên hơn. Đây là tổng giá trị tiền đang lưu hành, có thể tăng khi các tờ mệnh giá lớn được sử dụng hoặc giữ làm khoản dự phòng. Tiền mặt và thanh toán điện tử có thể cùng tồn tại; chỉ nhìn vào tổng tiền lưu hành thì chưa thể biết mỗi phương thức được sử dụng ra sao. 124