MINURSO bắt đầu thu hẹp hoạt động ngày 1/11/2026, sau khi nhiệm kỳ hết hạn vào cuối tháng 10 mà Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc không thể thống nhất gia hạn. Nga phủ quyết dự thảo do Mỹ đề xuất; một dự thảo khác của Nga cũng không được thông qua. Kết quả là phái bộ không còn nhiệm kỳ mới — nhưng tranh chấp về địa vị chính trị của Tây Sahara vẫn nguyên đó.
2
5
14
Vì sao Hội đồng Bảo an không gia hạn được MINURSO?
Dự thảo của Mỹ đề xuất gia hạn phái bộ thêm một năm, giảm thành phần quân sự và lấy kế hoạch tự trị của Morocco làm cơ sở duy nhất cho các cuộc đàm phán, theo các bản tin về đề xuất này.
1
29 Dự thảo nhận được 11 phiếu ủng hộ trong tổng số 15 thành viên Hội đồng, trong đó có Pháp và Anh, nhưng Nga phủ quyết.
5
Sau đó, Hội đồng xem xét dự thảo đối trọng của Nga nhằm gia hạn MINURSO. Văn bản này không nhận đủ số phiếu cần thiết, khiến nhiệm kỳ hiện tại hết hạn ngày 31/10 mà không có quyết định gia hạn.
1
2
5 Hai dự thảo phản ánh bất đồng về cách thức tiến hành đàm phán, chứ không phải một thỏa thuận giải quyết tranh chấp.
Đại diện hai nước cũng lý giải cuộc đối đầu theo những cách khác nhau. Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc Vassily Nebenzia nói Moscow ủng hộ MINURSO và cho rằng quyền phủ quyết nhằm bảo vệ tiến trình giải quyết tranh chấp.
16 Đại sứ Mỹ Mike Waltz lập luận rằng trưng cầu dân ý chưa thể diễn ra do bất đồng kéo dài về tiêu chí xác định cử tri; ông cho rằng quyền phủ quyết của Nga đã chặn một bước đi có thể giúp chấm dứt xung đột.
35
36
Giai đoạn thu hồi, thanh lý hoạt động gồm những gì?
MINURSO ngừng hoạt động khi nhiệm kỳ hết hạn; ngày 1/11 đánh dấu khởi đầu giai đoạn thanh lý. Người phát ngôn Liên Hợp Quốc Stéphane Dujarric cho biết một nhóm nhỏ hơn sẽ giám sát việc đưa tài sản thuộc các nước đóng góp quân về nước và xử lý thiết bị theo cách phù hợp.
8
9
Đây là quy trình vận hành để khép lại hoạt động của phái bộ, không phải một thỏa thuận chính trị mới. Thông tin được công bố không cho biết lịch trình rút toàn bộ nhân sự, cũng không xác nhận độc lập con số ngân sách 62 triệu USD được nêu trong một số câu hỏi về MINURSO. Không nên suy ra các chi tiết đó chỉ từ thông báo bắt đầu thanh lý.
Liên Hợp Quốc còn vai trò gì sau khi MINURSO kết thúc?
Việc MINURSO chấm dứt hoạt động không có nghĩa Liên Hợp Quốc từ bỏ ngoại giao. Tổng Thư ký António Guterres cho biết tổ chức này vẫn cam kết hỗ trợ một giải pháp chính trị công bằng, lâu dài và được các bên chấp nhận, bảo đảm quyền tự quyết của người dân Tây Sahara.
14
Điểm này rất quan trọng: Hội đồng không gia hạn phái bộ không đồng nghĩa thông qua đề xuất của Mỹ, công nhận chủ quyền của bên nào hay giải quyết tranh chấp. Bản thân việc không gia hạn cũng không phải quyết định của Hội đồng Bảo an đưa vấn đề này khỏi chương trình nghị sự.
2
14
Hoàng gia Morocco hoan nghênh việc không gia hạn và kêu gọi nhân sự cùng thiết bị của MINURSO rời khỏi khu vực.
19 Đại diện Polisario Sidi Omar cảm ơn Nga vì đã chặn dự thảo của Mỹ.
19
31 Đây là lập trường của các bên liên quan; những phản ứng này không làm thay đổi nội dung quyết định của Hội đồng Bảo an.
Lo ngại an ninh sau khi phái bộ ngừng hoạt động
Guterres bày tỏ quan ngại về tình hình an ninh trên toàn lãnh thổ và nguy cơ các hành động thù địch leo thang sau khi nhiệm kỳ MINURSO kết thúc.
13 Đây là cảnh báo về rủi ro, không phải dự đoán rằng giao tranh chắc chắn sẽ bùng phát trở lại. Các thông tin được dẫn không định lượng khả năng leo thang.
Hệ quả trước mắt đã được xác nhận là MINURSO không còn hoạt động theo một nhiệm kỳ mới. Câu hỏi chính trị rộng hơn vẫn chưa có lời giải, trong khi Liên Hợp Quốc cho biết sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tìm kiếm giải pháp.
2
14