Vì sao UAE rời OPEC sau gần 60 năm

Khoảng cách lớn này đồng nghĩa với việc một phần đáng kể năng lực khai thác của UAE phải “để không”.

Trong khi đó, Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đang đầu tư mạnh để tiếp tục mở rộng sản lượng, với mục tiêu đạt khoảng 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027, sớm hơn kế hoạch ban đầu.

Nếu vẫn ở trong OPEC, những khoản đầu tư này khó có thể phát huy tối đa hiệu quả. Việc rời tổ chức giúp UAE tự quyết định mức sản xuất phù hợp với lợi ích kinh tế của mình.

Một quyết định đã được chuẩn bị từ nhiều năm

Mặc dù thông báo chính thức được đưa ra vào tháng 4/2026, nhưng các mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu.

Trong nhiều vòng đàm phán, UAE nhiều lần cho rằng mức hạn ngạch của họ không phản ánh đúng quy mô đầu tư vào năng lực sản xuất mới. Khi công suất tăng nhanh, khoảng cách giữa khả năng khai thác thực tế và mức cho phép theo OPEC ngày càng lớn.

Vì vậy, việc rời OPEC được xem là kết quả của một quá trình đánh giá chiến lược kéo dài, thay vì một bước đi địa chính trị đột ngột.

Những mục tiêu chiến lược của UAE

Rời OPEC mang lại cho UAE nhiều lợi thế liên quan đến chiến lược kinh tế và năng lượng dài hạn.

1. Tự do tăng sản lượng dầu

Không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch của OPEC, UAE có thể nâng sản lượng tiến gần hơn tới công suất thực tế khoảng 4,8–5 triệu thùng/ngày.

Tuy nhiên, chính phủ cho biết việc tăng sản lượng sẽ diễn ra từng bước và phù hợp với nhu cầu thị trường toàn cầu.

2. Tối đa hóa giá trị trữ lượng dầu

Một yếu tố chiến lược khác là thời điểm khai thác. Khi quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu sang năng lượng sạch tăng tốc, nhu cầu dầu trong dài hạn có thể tăng chậm lại.

Vì vậy, khai thác nhiều hơn trong giai đoạn hiện nay có thể giúp UAE tận dụng giá trị trữ lượng dầu khi nhu cầu vẫn còn mạnh.

3. Linh hoạt hơn trong chính sách kinh tế và năng lượng

Chính phủ UAE cho biết quyết định này phù hợp với tầm nhìn kinh tế dài hạn và năng lực năng lượng đang thay đổi của đất nước.

Việc kiểm soát hoàn toàn sản lượng cho phép Abu Dhabi phối hợp chính sách dầu mỏ với các kế hoạch đầu tư và đa dạng hóa nền kinh tế.

Điều này có ý nghĩa gì đối với OPEC

Sự ra đi của UAE được xem là một đòn đáng kể đối với OPEC. Quốc gia này là một trong những nhà sản xuất dầu lớn và hiện đại nhất trong tổ chức.

Khi một nhà sản xuất lớn hoạt động bên ngoài hệ thống hạn ngạch, khả năng kiểm soát nguồn cung toàn cầu của OPEC có thể suy yếu.

Ngoài yếu tố thực tế, quyết định này còn mang tính biểu tượng: nó cho thấy một số nước sản xuất dầu lớn có thể ưu tiên tính linh hoạt quốc gia hơn là kỷ luật sản xuất tập thể.

Tác động tiềm tàng đối với giá dầu thế giới

Ảnh hưởng ngay lập tức đến giá dầu vẫn chưa rõ ràng. Sản lượng thực tế còn phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng, nhu cầu thị trường và điều kiện địa chính trị trong khu vực.

Tuy nhiên, về dài hạn, nếu UAE tăng sản lượng vượt mức trước đây của OPEC, nguồn cung bổ sung có thể gây áp lực giảm giá dầu so với một thị trường bị kiểm soát chặt bởi cartel.

Chiến lược “sản xuất và đa dạng hóa” của UAE

Bước đi này phản ánh mô hình phát triển rộng hơn của UAE: tận dụng doanh thu dầu mỏ khi thị trường còn mạnh, đồng thời đầu tư để đa dạng hóa nền kinh tế.

Nguồn thu từ dầu được dùng để phát triển các lĩnh vực như:

• công nghệ
• tài chính
• du lịch
• năng lượng sạch

Việc rời OPEC cho phép Abu Dhabi tự quyết định thời điểm và khối lượng khai thác, đổi lại là ít dựa hơn vào sự ổn định giá do các thỏa thuận sản xuất chung mang lại.

Kết quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào tốc độ UAE tăng sản lượng và việc các nước sản xuất lớn khác có tiếp tục duy trì hệ thống quản lý nguồn cung của OPEC hay không.