Sam Altman đang phát đi một thông điệp khá nhất quán về dấu chân vật lý của AI: thiết bị phải khiến những người xung quanh thấy dễ chịu, còn tác động hạ tầng không thể chỉ đánh giá bằng những con số trung bình lan truyền trên mạng.
Vì sao Altman không mặn mà với kính thông minh?
Trong cuộc trò chuyện với nhà báo công nghệ Alex Heath, Altman nói ông thấy “rất không thoải mái” khi nói chuyện với một người “đeo một chiếc camera và đèn”. Đây là lời phê phán trực diện đối với trải nghiệm xã hội mà kính thông minh có camera tạo ra, như dòng kính Ray-Ban của Meta. Tuy vậy, đây chưa phải cam kết chính thức rằng OpenAI sẽ vĩnh viễn không làm kính; nó chỉ cho thấy dạng sản phẩm này khó là ưu tiên trong tương lai gần, xét theo phát biểu công khai của ông.
2
11
Điểm ông phản đối dường như không nằm ở khả năng chạy tính năng AI của chiếc kính, mà là câu hỏi về sự đồng thuận và cảm giác an toàn của người đối diện. Đèn báo có thể cho biết thiết bị đang hoạt động hoặc ghi hình, nhưng không xóa được sự bất định khi một chiếc camera nằm ngay trên gương mặt người đang nói chuyện với mình. Đây cũng là tâm điểm của phản ứng dữ dội xoay quanh các thiết bị đeo có camera.
2
OpenAI và Jony Ive đang cân nhắc những dạng thiết bị nào?
Altman mô tả một hệ thiết bị AI rộng hơn mà OpenAI phát triển cùng đội ngũ của Jony Ive, cựu giám đốc thiết kế của Apple:
- Thiết bị đặt trên bàn hoặc bàn làm việc cho một không gian cố định;
- Thiết bị bỏ túi để mang theo;
- Thiết bị đeo trên người cho một số tình huống sử dụng trong tương lai.
6
9
Đó là định hướng sản phẩm, không phải lộ trình đã chốt. Các thông tin chi tiết hơn về thiết bị OpenAI đầu tiên cho biết sản phẩm có thể nhỏ gọn, không có màn hình, nhận biết bối cảnh và không phải kính. Nó được hình dung như một “thiết bị cốt lõi thứ ba”, bên cạnh máy tính xách tay và điện thoại, có thể đặt trên bàn hoặc mang trong túi.
1
14
Cần tách bạch giữa cả hệ thiết bị nói trên và sản phẩm đầu tiên. Thông tin từ hồ sơ tòa án cho biết thiết bị đầu tiên sẽ không phải thiết bị đeo trong tai, cũng không phải thiết bị đeo trên người. Vì vậy, nhận xét của Altman về phần cứng có thể đeo không đồng nghĩa sản phẩm ra mắt đầu tiên sẽ được đeo.
38
Khi nào thiết bị tiêu dùng đầu tiên của OpenAI có thể xuất hiện?
OpenAI chưa công bố ngày phát hành hay kiểu dáng cuối cùng. Những báo cáo ban đầu từng gắn dự án với mục tiêu năm 2026, trong khi báo cáo về sau đề cập khả năng giao hàng sớm nhất vào năm kế tiếp. Vì thế, đây vẫn là một sản phẩm đang phát triển, chưa có mốc ra mắt đủ chắc chắn để người dùng chờ đợi.
1
10
Kết luận thực tế là: có thể chờ thêm các thử nghiệm phần cứng của OpenAI, nhưng chưa nên coi bất kỳ dạng thiết bị, bộ tính năng hay thời điểm nào là đã được xác nhận trước khi công ty tự công bố.
Altman phản hồi thế nào về lo ngại trung tâm dữ liệu AI dùng nhiều nước?
Trong cùng cuộc tranh luận về tác động thực tế của AI, Altman phản bác quan niệm rằng các trung tâm dữ liệu hiện đại vốn dĩ là những nơi tiêu thụ nước khổng lồ. Ông gọi đó là một “meme” dai dẳng và dẫn lại một rà soát của bang Virginia năm 2024: theo tường thuật về phát biểu của ông, đa số từng tòa nhà trung tâm dữ liệu dùng lượng nước tương đương hoặc ít hơn một tòa văn phòng lớn, dù một số cơ sở dùng nhiều hơn đáng kể.
47
51
Ông cũng đưa ra một so sánh gây chú ý: một hạt hạnh nhân có thể cần lượng nước tương đương khoảng 38.000 lượt truy vấn ChatGPT. So sánh này nhằm phản biện những ước tính bị thổi phồng về lượng nước cho mỗi truy vấn, chứ không phải phép đo toàn diện về ảnh hưởng tại địa phương của việc xây dựng và vận hành hạ tầng AI.
50
Vì sao phản đối ở địa phương vẫn chưa lắng xuống?
Một ước tính trung bình thấp cho mỗi truy vấn không thể tự trả lời liệu một cơ sở cụ thể có phù hợp với lưu vực nước, lưới điện hay cộng đồng cụ thể hay không. Khảo sát của Đại học Virginia được đưa tin vào tháng 8 cho thấy hơn 3 trong 5 người Mỹ phản đối xây một trung tâm dữ liệu mới ngay tại cộng đồng của họ, trong khi chưa đến 1 trong 5 người ủng hộ. Việc dùng nước, nhu cầu điện, tác động môi trường và mức độ minh bạch của các thỏa thuận với nhà phát triển là những băn khoăn lặp lại.
18
19
Virginia cho thấy vì sao vấn đề phụ thuộc mạnh vào vị trí. Một đánh giá sau đó của bang cho biết không khu vực nào được xem xét tại Đồng bằng ven biển có thể đáp ứng một đợt khai thác nước ngầm lớn mới theo các tiêu chuẩn cấp phép hiện hành.
20 Điều này không chứng minh mọi trung tâm dữ liệu đều tiêu tốn nhiều nước, nhưng cho thấy các ràng buộc về nguồn cung theo vùng là yếu tố then chốt, đặc biệt với dự án cần khai thác lượng nước mới lớn.
Tín hiệu lớn hơn về chiến lược AI
Hai lập trường của Altman cùng dẫn đến một tiêu chuẩn đơn giản: sản phẩm AI và hạ tầng AI không chỉ cần hoạt động tốt về kỹ thuật, mà còn phải hoạt động được trong quan hệ với những người khác. Với phần cứng, điều đó có nghĩa là tránh kiểu thiết kế khiến người xung quanh cảm thấy mình đang bị theo dõi. Với trung tâm dữ liệu, điều đó đòi hỏi phải đi xa hơn các số liệu bình quân toàn cầu để trả lời cụ thể những câu hỏi về nước, điện và minh bạch tại nơi dự án được đặt.
Các thiết bị sắp tới của OpenAI vẫn phần lớn là ẩn số. Nhưng hướng đi mà công ty nêu ra đã rõ hơn: một dải phần cứng ưu tiên AI vượt ra ngoài điện thoại và kính, song hành với lập luận rằng chi phí môi trường của AI cần được đánh giá chính xác hơn những phép so sánh lan truyền trên mạng.
6
51