Meta tạm dừng kế hoạch áp dụng điều khoản kinh doanh mới sau khi các nhà xuất bản và nhà quảng cáo phản đối quyền thu thập dữ liệu website được mô tả trong văn bản. Điều khiến họ lo ngại là nội dung trên các trang liên kết với tài khoản doanh nghiệp có thể bị sử dụng để phát triển sản phẩm cạnh tranh, bao gồm dịch vụ AI, mà không có thỏa thuận riêng hoặc khoản thanh toán cho chủ sở hữu nội dung. Những lo ngại này kéo theo khiếu nại về cạnh tranh, một lệnh tạm thời của tòa án Na Uy và cuộc điều tra tại Anh.
1
7
19
32
33
Điều khoản dự kiến cho phép công cụ tự động làm gì?
Điều khoản nhắc đến các phần mềm tự động như bot và công cụ thu thập dữ liệu web, cho phép chúng truy cập, lập chỉ mục, lưu bộ nhớ đệm, phân tích, thu thập, truy xuất hoặc quét các tên miền, trang web và URL liên kết với tài khoản doanh nghiệp. Nói cách khác, phạm vi được đề xuất không chỉ giới hạn ở nội dung đăng trực tiếp lên Meta mà còn có thể bao gồm nội dung trên website liên kết với tài khoản đó.
8
19
23
Quy định dự kiến áp dụng cho tài khoản doanh nghiệp. Theo các bài tường thuật, doanh nghiệp không có lựa chọn từ chối riêng điều khoản mới mà vẫn tiếp tục sử dụng dịch vụ Meta. Các nhà xuất bản cho rằng điều này khiến họ khó có lựa chọn thực tế nếu muốn duy trì hoạt động trên nền tảng, đồng thời cảnh báo Meta có thể dùng nội dung thu thập được để phát triển sản phẩm cạnh tranh với họ. Đây là những lo ngại về điều khoản có thể cho phép, không phải kết luận rằng Meta đã sử dụng nội dung theo cách đó.
19
24
32
33
Diễn biến từ bài báo đầu tiên đến cuộc điều tra ở Anh
- 15/10 — Nieman Lab đưa tin về điều khoản. Bài viết cho biết các điều khoản dự kiến cho phép Meta quét website liên kết với tài khoản doanh nghiệp, trong đó có website của nhà xuất bản; ngày áp dụng ban đầu là 30/10.
24
- 16/10 — Meta chỉnh sửa câu chữ. Theo các bài tường thuật, Meta bỏ từ “đào tạo” và giới hạn mục đích sử dụng nội dung thu thập được trong tương lai vào “sản phẩm quảng cáo và kinh doanh”. Tuy vậy, các chuyên gia pháp lý vẫn hoài nghi: quyền thu thập dữ liệu từ website liên kết vẫn có phạm vi rộng.
9
10
- 22/10 — các nhóm xuất bản tăng sức ép. News/Media Alliance kêu gọi Mark Zuckerberg rút lại điều khoản và trao đổi với các nhà xuất bản trước khi đưa ra thay đổi trong tương lai. Movement for an Open Web cho biết đã khiếu nại lên Ủy ban châu Âu và Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Anh (CMA), đồng thời đề nghị có biện pháp tạm thời.
33
40
- 23/10 — thời điểm áp dụng được lùi lại. Meta dời kế hoạch từ ngày 30/10 sang 20/11, nói rằng công ty cần thêm thời gian để giải thích những thay đổi với các đối tác và bên liên quan.
18
34
- 28/10 — Meta tạm dừng triển khai, tòa án Na Uy ra lệnh tạm thời. Meta cho biết sẽ tham vấn các nhóm trong ngành trước khi áp dụng điều khoản; trong thời gian đó, các điều khoản hiện hành vẫn được giữ nguyên. Riêng tại Na Uy, Tòa án quận Oslo tạm thời chặn điều khoản đang tranh chấp trong lúc xem xét tính hợp pháp. Vụ việc có sự tham gia của 10 tổ chức truyền thông Na Uy, trong đó có NRK và Schibsted.
7
11
12
- 30/10 — CMA mở điều tra. Cơ quan này cho biết điều khoản có thể cho phép Meta thu thập nội dung từ website của doanh nghiệp và nhà xuất bản để phát triển sản phẩm, dịch vụ của mình, bao gồm các tính năng AI, mà doanh nghiệp không được lựa chọn nội dung của họ sẽ được sử dụng như thế nào. Cuộc điều tra chưa phải là kết luận cuối cùng về việc Meta có vi phạm luật cạnh tranh hay không.
1
Vì sao bỏ từ “đào tạo” vẫn chưa đủ?
Tranh cãi không chỉ xoay quanh một từ trong điều khoản. Dù Meta đã bỏ cách diễn đạt rõ ràng về việc “đào tạo” sản phẩm bằng nội dung thu thập được, quyền quét và thu thập nội dung từ các website liên kết với tài khoản doanh nghiệp vẫn bị xem là rộng. Các chuyên gia pháp lý đặt câu hỏi liệu bản chỉnh sửa có thực sự loại trừ những cách sử dụng liên quan đến AI hay không.
9
10
Theo bản tin tóm tắt của Associated Press, Meta giải thích rằng thay đổi này nhằm bảo đảm thông tin sản phẩm chính xác, chứ không phải để quét các trang tin tức. Tuy nhiên, lời giải thích đó chưa xóa bỏ mối quan ngại chính của các nhà xuất bản: công cụ tự động của Meta được phép truy cập những nội dung nào, và nội dung thu thập được có thể được dùng ra sao.
29
Tạm dừng chưa đồng nghĩa với giải quyết xong
Quyết định tạm dừng được đưa ra sau sức ép từ nhiều phía: các nhà xuất bản yêu cầu rút điều khoản, khiếu nại gửi tới cơ quan cạnh tranh ở châu Âu và Anh, cùng lệnh tạm thời của tòa án Na Uy. Hiệp hội các Nhà xuất bản Mỹ cũng lên án đề xuất và kêu gọi Meta từ bỏ kế hoạch.
19
32
33
40
Cam kết tham vấn của Meta và lệnh tạm thời tại Na Uy đã ngăn thay đổi được triển khai theo kế hoạch ban đầu, nhưng chưa giải quyết những phản đối của giới xuất bản, cũng không xác lập rằng điều khoản là trái luật. Cuộc điều tra của CMA vẫn tiếp tục sau khi Meta tạm dừng triển khai.
1
7
11