Vì sao Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia không phát sóng Eurovision 2026?

Nếu chỉ đọc lướt, câu chuyện có thể bị hiểu nhầm là vài đài truyền hình châu Âu “không mua bản quyền” hoặc đổi lịch phát sóng. Thực tế không phải vậy. Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia không phát sóng Eurovision 2026 vì các đài truyền hình công của họ tẩy chay cuộc thi để phản đối việc Israel được tham dự trong bối cảnh chiến tranh ở Gaza .

Câu trả lời ngắn gọn

Lý do trực tiếp là Israel vẫn đủ điều kiện tham gia Eurovision 2026. RTÉ đưa tin đài RTÉ của Ireland cùng các đài truyền hình dịch vụ công ở Slovenia và Tây Ban Nha sẽ không phát sóng cuộc thi, như một phần của làn sóng tẩy chay liên quan đến sự tham dự của Israel .

Theo RTÉ, tổng cộng 5 nước — Iceland, Ireland, Hà Lan, Slovenia và Tây Ban Nha — đang tẩy chay Eurovision vì cuộc chiến của Israel ở Gaza .

Các quyết định này nối tiếp việc Ireland, Tây Ban Nha, Hà Lan và Slovenia trước đó tuyên bố không tham gia sau khi ban tổ chức Eurovision mở đường cho Israel dự thi năm 2026 . IBC cũng đưa tin Ireland, Tây Ban Nha, Hà Lan và Slovenia rút khỏi cuộc thi sau quyết định của ban tổ chức thuộc Liên minh Phát sóng châu Âu, gọi tắt là EBU, rằng Israel có thể tham dự .

Không phải “cả quốc gia” tự hủy phát sóng, mà là quyết định của đài công

Trong tiêu đề báo chí, người đọc thường thấy cách viết “Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia không phát sóng Eurovision”. Nói chính xác hơn, quyết định nằm ở các đài truyền hình công — những đơn vị nắm quyền tham gia và phát sóng Eurovision tại từng nước.

RTÉ cho biết RTÉ của Ireland và các đài dịch vụ công ở Slovenia, Tây Ban Nha sẽ không phát sóng Eurovision trong khuôn khổ cuộc tẩy chay . Catalan News đưa tin đài công RTVE của Tây Ban Nha sẽ không tham gia cũng không phát sóng Eurovision 2026 sau khi EBU xác nhận Israel góp mặt . Euronews cũng cho biết RTV Slovenia xác nhận sẽ không phát sóng cuộc thi .

Điểm này quan trọng: Eurovision 2026 không bị hủy. Cuộc thi vẫn tiếp tục, nhưng một số đài công chọn không tham gia hoặc không phát sóng. AFP, qua Ahram, mô tả cuộc thi vẫn diễn ra tại Vienna trong khi Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia từ chối phát sóng .

Từng đài đang làm gì?

• Ireland: RTÉ nằm trong nhóm các đài công không phát sóng Eurovision như một phần của cuộc tẩy chay việc Israel tham dự .
• Tây Ban Nha: RTVE nói sẽ không tham gia và không phát sóng Eurovision 2026 sau khi việc Israel dự thi được xác nhận; các tường thuật cũng cho biết RTVE nêu lý do thiếu niềm tin vào cuộc thi và cáo buộc có sức ép chính trị tại EBU .
• Slovenia: RTV Slovenia nói sẽ không phát sóng Eurovision và sẽ thay bằng các chương trình, phim có chủ đề về Palestine . RTÉ cũng đưa tin RTV Slovenia cho biết lịch phát sóng sẽ có loạt chương trình Voices of Palestine thay cho nội dung Eurovision .
• Làn sóng rộng hơn: RTÉ liệt kê Iceland và Hà Lan cùng Ireland, Slovenia, Tây Ban Nha là 5 nước tẩy chay Eurovision vì chiến tranh ở Gaza . Các bản tin trước đó nêu Ireland, Tây Ban Nha, Hà Lan và Slovenia trong nhóm rút lui sau khi Israel được phép dự thi .

Vì sao Israel trở thành tâm điểm tranh cãi?

Điểm chung trong các bản tin là sự phản đối việc Israel được thi trong lúc chiến tranh ở Gaza và hậu quả nhân đạo của cuộc chiến vẫn là vấn đề gây tranh cãi lớn. ABC News đưa tin các đài nhà nước ở Hà Lan, Ireland, Tây Ban Nha và Slovenia nêu cuộc chiến đang diễn ra ở Gaza là lý do không tham gia . IBC cũng cho biết các nước rút lui vì lo ngại liên quan đến sự tham dự của Israel, điều bị một số nước phản đối do cách Israel tiến hành cuộc chiến Israel-Hamas ở Gaza .

Một số đài còn nêu thêm vấn đề về quy trình tổ chức Eurovision. Saudi Gazette đưa tin các nước kêu gọi loại Israel nhắc đến chiến tranh ở Gaza cũng như cáo buộc về các thực hành bỏ phiếu không công bằng; đài RTVE của Tây Ban Nha nói việc yêu cầu bỏ phiếu kín bị từ chối đã làm gia tăng sự thiếu tin tưởng của họ đối với ban tổ chức cuộc thi . Catalan News cũng đưa tin RTVE nêu sự thiếu niềm tin và lên án các sức ép chính trị bị cáo buộc tại EBU .

Dù vậy, theo các nguồn chính, lý do trung tâm không chỉ là tranh cãi về bỏ phiếu. Trọng tâm vẫn là việc các đài phản đối Israel tham dự trong khi chiến tranh ở Gaza tiếp diễn .

EBU đã quyết định ra sao?

EBU — tổ chức điều phối Eurovision — không loại Israel khỏi Eurovision 2026. The Independent đưa tin các thành viên EBU quyết định không tổ chức một cuộc bỏ phiếu về việc Israel tham dự, qua đó mở đường cho Israel góp mặt . IBC mô tả làn sóng tẩy chay diễn ra sau quyết định của ban tổ chức rằng Israel có thể dự thi .

Đó là bước ngoặt đối với các đài từng cảnh báo rằng họ sẽ không thi cùng Israel. Sau khi Israel vẫn đủ điều kiện tham gia, Ireland, Tây Ban Nha, Hà Lan và Slovenia thông báo sẽ không dự thi, theo The Independent . Các tường thuật sau đó của RTÉ mô tả làn sóng tẩy chay rộng hơn gồm 5 nước, với Iceland được bổ sung vào danh sách .

Khán giả cần hiểu điều gì?

Với khán giả tại Ireland, Tây Ban Nha và Slovenia, hệ quả thực tế là các kênh truyền hình công sẽ không phát sóng Eurovision . Riêng tại Slovenia, khung giờ không phát Eurovision được thay bằng nội dung tập trung vào Palestine .

Với Eurovision nói chung, đây là một cuộc tẩy chay và từ chối phát sóng của một số đài, không phải việc hủy toàn bộ sự kiện. Cuộc thi vẫn tiếp tục với Israel được phép tham dự, trong khi một số đài cho rằng việc phát sóng hoặc tham gia trong hoàn cảnh hiện nay là không thể chấp nhận .