Cuộc tranh luận về định giá Nscale đặt ra một câu hỏi lớn với các công ty hạ tầng AI: nhà đầu tư sẵn sàng trả trước bao nhiêu cho năng lực trung tâm dữ liệu vẫn còn đang được xây dựng? Bloomberg đưa tin Nscale nhắm mức định giá khoảng 30 tỷ USD khi IPO, trong khi một số nhà đầu tư tiềm năng cho rằng khoảng 16–19 tỷ USD có thể dễ được người mua đón nhận hơn. Đây là mức giá mà một nhóm nhà đầu tư muốn thương lượng, không phải giá trị hợp lý đã được xác lập độc lập.
2
Vì sao nhà đầu tư muốn mức giá thấp hơn?
Mấu chốt là Nscale có thể biến kế hoạch và hợp đồng thành trung tâm dữ liệu hoạt động cùng doanh thu nhanh đến đâu. Hồ sơ IPO của công ty nêu kế hoạch niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) với mã NSCL.
1 Nhưng tổng giá trị hợp đồng tự nó chưa cho biết hiện có bao nhiêu công suất đang vận hành, phần còn lại khi nào đi vào hoạt động, hay cần bao nhiêu chi phí để hoàn thành.
Tính đến ngày 31/8, Nscale báo cáo tổng giá trị hợp đồng đang hoạt động và đã ký là 103,4 tỷ USD, trong đó 2,6 tỷ USD thuộc phần đang hoạt động.
45 Hai con số này không thể đánh đồng: giá trị hợp đồng đã ký không đồng nghĩa với doanh thu hiện tại, lợi nhuận hay tiền mặt sẵn có. Khoảng cách đó khiến tiến độ triển khai trở thành yếu tố quan trọng khi nhà đầu tư cân nhắc mức định giá dựa trên tăng trưởng tương lai.
Dự án Glomfjord cho thấy rủi ro này rõ hơn. Các bản tin cho biết địa điểm ở Na Uy chậm khoảng sáu tháng; công suất đang hoạt động là 6,4 MW trên tổng công suất dự kiến 30 MW. Những vấn đề được nêu gồm chậm thi công, rò rỉ hệ thống làm mát, vướng mắc về quy định và một vụ cháy.
38
40 Những trở ngại này chưa cho biết cuối cùng dự án sẽ tạo ra bao nhiêu doanh thu, nhưng cho thấy vì sao nhà đầu tư có thể dè dặt với công suất chưa vận hành.
Việc Microsoft được cho là rút khỏi dự án trung tâm dữ liệu Nscale dự kiến xây tại Loughton, Essex, cũng làm tăng thêm bất định.
15
39 Các bản tin hiện có không xác định lý do Microsoft rút lui, vì vậy không nên xem động thái này là bằng chứng cho một nguyên nhân cụ thể hay sự rạn nứt rộng hơn giữa hai công ty. Tuy vậy, thay đổi trong thỏa thuận với khách hàng có thể khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về cách dự án được triển khai và ai sẽ sử dụng công suất tại đó.
Reuters mô tả mức định giá 30 tỷ USD được bàn đến cho Nscale là ở phía lạc quan của khoảng kỳ vọng.
3 Mức 16–19 tỷ USD mà một số nhà đầu tư muốn thấp hơn mục tiêu này khoảng 37%–47%. Giá vào thấp hơn sẽ giúp họ có thêm dư địa để tính đến nguy cơ chậm tiến độ, nhu cầu vốn và khả năng nhu cầu hoặc lợi nhuận tương lai không đạt kỳ vọng.
Firmus cho thấy thị trường đang chọn lọc hơn
Tranh luận về định giá Nscale diễn ra trong bối cảnh các thương vụ niêm yết hạ tầng AI bị soi xét kỹ hơn. Công ty phát triển trung tâm dữ liệu Australia Firmus đã rút kế hoạch niêm yết sau khi mức chào bán 11 đô la Australia một cổ phiếu không thu hút đủ nhu cầu; công ty cho biết sẽ tìm nguồn vốn tư nhân thay thế.
19
23 Mức giá chào bán được cho là tương ứng với định giá khoảng 30,6 tỷ USD.
23
Thất bại của Firmus không chứng minh nhà đầu tư đại chúng quay lưng với toàn bộ ngành trung tâm dữ liệu AI. Nhưng diễn biến này cho thấy sự hào hứng với lĩnh vực chưa đủ để bảo đảm người mua sẽ chấp nhận mọi mức giá. Các bản tin cũng đề cập lo ngại về nợ của Firmus và lượng thông tin chưa đầy đủ dành cho nhà đầu tư.
19 Bloomberg từng mô tả khó khăn của thương vụ này như một dấu hiệu cảnh báo với các đợt chào bán hạ tầng AI khác, sau một loạt màn ra mắt thị trường gây thất vọng.
52
Khoảng cách định giá nói gì về hạ tầng AI?
Áp lực lên Nscale có thể được hiểu là đòi hỏi bằng chứng rõ hơn, chứ không đơn thuần là phủ nhận triển vọng tăng trưởng của AI. Nhà đầu tư dường như coi trọng hơn công suất đang hoạt động, tiến độ xây dựng, mức độ chắc chắn của khách hàng và nguồn vốn cần thiết để hoàn thành dự án; đồng thời ít dựa vào tổng giá trị hợp đồng hay kế hoạch mở rộng nếu đứng riêng lẻ. Phản ứng với định giá Nscale và việc Firmus rút IPO phù hợp với cách tiếp cận chọn lọc hơn này.
2
19
52
Các thông tin hiện có không xác định được một lý do duy nhất khiến từng nhà đầu tư đưa ra mức giá mong muốn, cũng không chứng minh khoảng 16–19 tỷ USD là định giá chính xác cho Nscale. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi khá rõ: với các công ty hạ tầng AI, kế hoạch và hợp đồng cuối cùng phải chuyển thành cơ sở vận hành thực tế và kết quả tài chính bền vững.