Nếu coi đây chỉ là một khoản phạt Big Tech nữa, sẽ bỏ lỡ điểm nhạy cảm nhất: với nhiều tổ chức ở châu Âu, vụ Google Search đang trở thành phép thử xem EU có giữ được quyền tự chủ khi thực thi luật số của chính mình hay không. Trọng tâm là cuộc điều tra về cáo buộc Google tự ưu tiên dịch vụ của mình trong Search, nhưng tranh cãi lớn hơn là liệu Ủy ban châu Âu có để sức ép chính trị bên ngoài làm chậm tiến trình thực thi Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số, hay DMA, hay không [1][
7].
Ủy ban châu Âu là cơ quan hành pháp của EU; trong các bản tin quốc tế, “Brussels” thường được dùng như cách gọi tắt cho bộ máy EU đặt tại thủ đô Bỉ. Vì thế, khi một hồ sơ lớn bị cho là chậm lại, áp lực chính trị thường dồn lên Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen.
Hồ sơ Google Search nói về điều gì
Theo tóm tắt của MLex về thư của các tổ chức xã hội dân sự, Google đã bị điều tra hơn hai năm theo DMA vì các hành vi bị cáo buộc là tự ưu tiên, tức ưu ái dịch vụ của chính mình [1]. Các bản tin dựa trên Reuters mô tả vấn đề là cáo buộc Google ưu tiên dịch vụ của mình trong kết quả tìm kiếm trực tuyến [
7].
Điểm cần giữ cho rõ: những nguồn được dẫn ở đây mô tả hành vi là cáo buộc, không phải kết luận cuối cùng rằng Google đã vi phạm. Điều các nhóm đang yêu cầu là Ủy ban châu Âu hoàn tất quy trình và áp dụng phạt hoặc chế tài nếu ngưỡng pháp lý được đáp ứng [7][
14].
Vì sao tên bà von der Leyen ở trung tâm áp lực
Hơn 30 tổ chức xã hội dân sự đã viết thư cho Ủy ban châu Âu để bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về các thông tin cho rằng cơ quan này trì hoãn một khoản phạt Google sau sức ép từ chính quyền Mỹ [1]. Với họ, rủi ro không chỉ nằm ở vài tuần hay vài tháng chậm trễ. Nếu một vụ việc lớn có thể bị kéo lại vì sức ép bên ngoài, việc thực thi DMA có thể bị nhìn như một thứ có thể thương lượng chính trị [
1].
Áp lực không chỉ đến từ xã hội dân sự. Các thông điệp riêng của giới ngành đã được gửi tới bà von der Leyen, người phụ trách cạnh tranh Teresa Ribera và người phụ trách chính sách công nghệ Henna Virkkunen, kêu gọi EU ra quyết định nhanh hơn trong cuộc điều tra Google Search [3]. Một nhóm khác gồm 18 tổ chức ngành và người tiêu dùng châu Âu cũng kêu gọi Ủy ban ban hành quyết định chính thức về việc Alphabet không tuân thủ trước ngày 25/3/2026, mốc mà họ mô tả là tròn hai năm kể từ khi thủ tục được mở [
13].
Những nhóm nào đang thúc EU hành động
Các nhóm gây áp lực có phần chồng lấn, nhưng có thể nhìn thành ba cụm chính:
- Hơn 30 tổ chức xã hội dân sự cảnh báo không nên trì hoãn khoản phạt Google được báo cáo là đã bị lùi lại sau sức ép từ Mỹ [
1].
- Các nhà xuất bản, công ty công nghệ và hiệp hội startup châu Âu, trong đó có European Publishers Council, European Magazine Media Association, European Tech Alliance và EU Travel Tech, kêu gọi cơ quan quản lý kết thúc cuộc điều tra gần hai năm và áp dụng phạt [
7].
- Mười tám tổ chức ngành và người tiêu dùng châu Âu kêu gọi một quyết định chính thức về việc Alphabet không tuân thủ trước mốc hai năm của thủ tục [
13].
Ba lập luận chính của họ
1. Thực thi luật không nên trông như một cuộc mặc cả
Lá thư của các tổ chức xã hội dân sự được đặt trong bối cảnh các thông tin cho rằng khoản phạt bị trì hoãn sau sức ép từ chính quyền Mỹ [1]. Điều họ lo là một tiền lệ: nếu vụ Google bị chậm vì địa chính trị hoặc thương mại, các “gatekeeper” kỹ thuật số có thể tin rằng luật EU vẫn có thể bị bẻ lái bằng áp lực chính trị [
1].
2. Chậm trễ có thể làm thiệt hại thị trường nặng hơn
Các nhà xuất bản, công ty công nghệ và startup lập luận rằng sự chậm trễ đang gây hại cho doanh nghiệp châu Âu trong nền kinh tế số [14]. Một bản tin cho biết liên minh này cảnh báo rằng một số doanh nghiệp châu Âu đang “phá sản” trong lúc cơ quan quản lý tiếp tục cân nhắc [
11].
3. Hồ sơ đã kéo dài quá lâu
Ở thời điểm tháng 3/2026, các bản tin dựa trên Reuters mô tả cuộc điều tra Google Search là một hồ sơ gần hai năm khi các nhà xuất bản, công ty công nghệ và startup thúc EU khép lại vụ việc [7]. Đến làn sóng vận động sau đó của các tổ chức xã hội dân sự, MLex tóm tắt rằng Google đã bị điều tra hơn hai năm theo DMA về các cáo buộc tự ưu tiên [
1].
Cụ thể, họ muốn Ủy ban làm gì?
Không phải mọi nhóm dùng cùng một ngôn ngữ. Có nhóm yêu cầu đẩy nhanh vụ việc và tiến tới một khoản phạt [3]. Có nhóm kêu gọi áp dụng phạt với Google [
7]. Có nhóm muốn một quyết định chính thức xác định Alphabet không tuân thủ [
13]. Và có nhóm nói Ủy ban nên áp dụng chế tài nếu Google bị xác định đã vi phạm quy tắc cạnh tranh [
14].
Điểm chung là họ muốn một bước thực thi cuối cùng, chứ không phải thêm một quãng chờ. Nhưng điểm thận trọng cũng quan trọng không kém: các nguồn được cung cấp không tự chứng minh Google đã vi phạm trong hồ sơ này. Chúng cho thấy một chiến dịch gây sức ép yêu cầu Ủy ban hoàn tất điều tra và hành động nếu điều kiện pháp lý được đáp ứng [7][
14].
Điểm mấu chốt
Các nhóm ở EU thúc bà von der Leyen vì vụ phạt Google bị trì hoãn đã trở thành biểu tượng cho ba câu hỏi cùng lúc: cáo buộc Google tự ưu tiên trong Search có được xử lý sau hơn hai năm giám sát hay không; doanh nghiệp châu Âu có thể trông đợi vào việc thực thi DMA đúng hạn hay không; và Brussels có thể áp dụng luật số của mình mà không bị các sức ép bên ngoài làm chệch hướng hay không [1][
7][
11].




