Khủng hoảng nhiên liệu máy bay khiến hàng nghìn chuyến bay mùa hè bị cắt giảm

Điều gì kích hoạt làn sóng cắt chuyến?

Nguyên nhân trước mắt là cú sốc năng lượng. Các trang tin về thị trường và du lịch đã liên hệ tình trạng siết nguồn cung nhiên liệu máy bay với xung đột Iran và gián đoạn quanh eo biển Hormuz . Một báo cáo du lịch mô tả eo biển Hormuz là tuyến đường mà khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới đi qua, vì vậy bất ổn tại đây có thể nhanh chóng lan sang thị trường nhiên liệu .

Với hàng không, nhiên liệu không phải khoản chi nhỏ. Một báo cáo trong ngành du lịch ước tính nhiên liệu máy bay chiếm khoảng 30% chi phí vận hành của hãng hàng không . Khi đầu vào này tăng nhanh, hãng bay thường chỉ có vài lựa chọn: tăng giá vé, áp phụ thu, cắt chuyến, hoặc kết hợp cả ba. MarketWatch đưa tin các hãng đang cắt chuyến khi chi phí nhiên liệu cao bào mòn biên lợi nhuận, dù nhu cầu đi lại mùa hè vẫn mạnh . AirHelp cũng cho biết các hãng đang cắt chuyến, thêm phụ thu và điều chỉnh lại lịch bay trước mùa cao điểm .

Đã có bao nhiêu chuyến bay bị cắt?

Các con số không hoàn toàn giống nhau vì mỗi báo cáo đo một giai đoạn và một “ảnh chụp” lịch bay khác nhau. Nên hiểu chúng như dấu hiệu của một đợt thu hẹp công suất, chứ không phải tổng số hủy chuyến cuối cùng cho cả mùa hè.

Vì lịch bay luôn thay đổi khi các hãng cập nhật mạng bay, các con số này có thể còn dịch chuyển. Chẳng hạn, phân tích của Business Insider so sánh hai ảnh chụp lịch bay cách nhau 10 ngày, nên phản ánh các chuyến vừa bị rút khỏi hệ thống chứ không phải kết quả cuối cùng cố định cho cả mùa hè .

Vì sao cắt chuyến đôi khi hợp lý hơn là vẫn bay?

Không phải đường bay nào cũng có biên lợi nhuận như nhau. Khi giá nhiên liệu tăng, những chuyến có hiệu quả kinh tế yếu sẽ khó duy trì hơn, nhất là khi giá vé không thể tăng đủ để bù chi phí. Một số báo cáo chỉ ra các chuyến bay ngắn và mô hình giá rẻ dễ bị tổn thương hơn vì chi phí nhiên liệu cao có thể khiến những chặng biên lợi nhuận thấp trở nên kém khả thi .

Vì vậy, phản ứng thường thấy là giảm tần suất, gộp tuyến, điều máy bay sang đường bay khác hoặc hủy hẳn một số chuyến. Euro Weekly News cho biết một số chuyến đã bắt đầu biến mất khỏi lịch, một số tuyến được hợp nhất khi các hãng chuẩn bị cho khả năng nhiên liệu còn gián đoạn thêm .

Hành khách mùa hè nên chuẩn bị gì?

Ít ghế hơn, ít phương án dự phòng hơn

Tác động trực tiếp nhất là số ghế trên thị trường giảm. Khi hàng triệu ghế bị rút khỏi lịch bay tháng 5 và mùa hè, hành khách sẽ có ít lựa chọn hơn vào các ngày cao điểm và ít linh hoạt hơn nếu lỡ chuyến nối chuyến hoặc gặp hủy chuyến . Adept Traveler cảnh báo lịch bay mỏng hơn đồng nghĩa với việc có ít chuyến thay thế trong ngày khi xảy ra trễ chuyến hoặc sự cố cùng ngày .

Giá vé có thể tăng, phụ thu có thể xuất hiện

Chi phí vận hành cao hơn thường phản ánh vào giá vé. MarketWatch cho biết giá vé mùa hè cao hơn có vẻ là kịch bản dễ xảy ra khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh . AirHelp cũng ghi nhận một số hãng thêm phụ thu và điều chỉnh lịch bay để ứng phó tình trạng thiếu nhiên liệu .

Không phải hãng bay hay khu vực nào cũng bị ảnh hưởng giống nhau

Sự gián đoạn không diễn ra đồng đều. MarketWatch cho biết các hãng hàng không châu Âu đã bắt đầu cắt chuyến khi thiếu hụt nhiên liệu máy bay tác động tới ngành hàng không . Phân tích dựa trên dữ liệu Cirium của Business Insider nói phần lớn số chuyến mùa hè bị rút trong bộ dữ liệu của họ đến từ Spirit và United Airlines . Điều này không có nghĩa mọi đường bay của các hãng đó đều gặp rủi ro, nhưng hành khách nên kiểm tra hành trình cụ thể thay vì dựa vào nhận định chung.

Áp lực có thể lan sang cả đi lại đường bộ

Cú sốc nhiên liệu cũng có thể ảnh hưởng tới những người quyết định không bay. Marketplace đưa tin các nhà phân tích cho rằng khi giá vé tăng, một số hành khách có thể chuyển sang đi ô tô, từ đó làm tăng nhu cầu xăng trong lúc nguồn cung đã căng thẳng .

Nếu đã đặt vé mùa hè, nên làm gì?

Không cần hoảng loạn, nhưng nên chuẩn bị cho một lịch bay mỏng hơn và ít “dễ tha thứ” hơn khi có sự cố.

• Kiểm tra hành trình thường xuyên. Các đợt cắt chuyến đang thể hiện qua cập nhật lịch bay của hãng, nên chuyến bay trông ổn định lúc đặt vé vẫn có thể thay đổi sau đó .
• Tránh nối chuyến quá sát nếu có thể. Khi ít chuyến dự phòng hơn, lỡ một chặng có thể khó xoay xở hơn .
• Ưu tiên chuyến sớm trong ngày. Bay sớm thường để lại nhiều lựa chọn xử lý trong cùng ngày nếu có trục trặc.
• Tính tổng chi phí chuyến đi, không chỉ nhìn giá vé. Áp lực từ nhiên liệu có thể xuất hiện dưới dạng giá vé cao hơn hoặc phụ thu .
• Giữ khách sạn, tour và phương tiện mặt đất linh hoạt nếu chuyến bay là điểm then chốt. Rủi ro không chỉ là bị hủy chuyến, mà còn là thiếu phương án thay thế thuận tiện khi lịch bay gốc thay đổi.

Tóm lại

Đây không chỉ là câu chuyện giá nhiên liệu tăng, mà còn là bài toán công suất. Các hãng hàng không đang thu hẹp lịch bay vì chi phí nhiên liệu máy bay cao hơn và nguồn cung bất định khiến một số chuyến bay không còn hiệu quả kinh tế, ngay cả trong mùa du lịch có nhu cầu mạnh . Những số liệu được dẫn nhiều nhất hiện cho thấy khoảng 13.000 chuyến bay tháng 5 và gần 2 triệu ghế đã bị rút, trong khi dữ liệu lịch bay mùa hè riêng biệt ghi nhận hơn 75.000 chuyến bị loại khỏi giai đoạn tháng 6 đến tháng 9 .

Nếu nguồn cung nhiên liệu ổn định trở lại, tốc độ cắt giảm có thể chậm lại. Nếu gián đoạn liên quan Iran kéo dài, các báo cáo cảnh báo thêm nhiều chuyến bay mùa hè có thể gặp rủi ro . Với hành khách, lời khuyên thực tế là: đặt vé với nhiều độ linh hoạt hơn, chừa thêm thời gian dự phòng và kiểm tra lịch bay thường xuyên.