Bên trong rạn nứt Mỹ-Israel: Tối hậu thư 'Tôi là người quyết định tất cả' của Trump về thỏa thuận hạt nhân Iran

Chỉ trong vòng 24 giờ vào đầu tháng 6 năm 2026, lệnh ngừng bắn mong manh ở Trung Đông suýt sụp đổ, Iran lần đầu tiên phóng tên lửa đạn đạo trực tiếp vào Israel kể từ tháng Tư, và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phơi bày một rạn nứt chiến lược ngày càng lớn với Israel bằng tuyên bố rằng chỉ mình ông kiểm soát con đường ngoại giao phía trước với Tehran. Lời khẳng định thẳng thừng của tổng thống rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ "không có lựa chọn" nào khác ngoài việc chấp nhận bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào mà Washington đạt được với Iran, đánh dấu một chương mới, công khai trong động lực quyền lực đầy biến động của khu vực.

Cuộc đấu tên lửa ngày 7/6: Lệnh ngừng bắn bên bờ vực

Ngày 7 tháng 6 năm 2026, lệnh ngừng bắn kéo dài hai tháng ở Trung Đông đã bị phá vỡ bởi các đợt leo thang từ nhiều phía. Ngòi nổ là một cuộc tấn công bằng rocket của Hezbollah vào miền bắc Israel . Đáp trả, Israel đã tiến hành không kích vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, một động thái bất chấp yêu cầu trực tiếp từ phía Mỹ không được nhắm mục tiêu vào thủ đô Lebanon . Các cuộc không kích vào Beirut đã khiến hai người thiệt mạng và 11 người khác bị thương, phá hủy một tòa nhà dân cư .

Sau đó, Iran đã trả đũa trực tiếp cho các cuộc không kích vào Beirut. Tối ngày 7 tháng 6, Iran đã phóng khoảng 11 tên lửa đạn đạo vào Israel, đánh dấu đợt pháo kích tên lửa trực tiếp đầu tiên của Iran kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào đầu tháng Tư . Còi báo động vang lên khắp miền bắc Israel, và mặc dù Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đánh chặn các tên lửa và chưa có báo cáo thương vong ngay lập tức, cuộc tấn công là một sự leo thang mạnh mẽ . Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã xác nhận các vụ phóng và cảnh báo về các cuộc tấn công tiếp theo nếu các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon tiếp tục . Đến ngày 8 tháng 6, Israel đáp trả bằng các cuộc không kích vào các bệ phóng tên lửa của Iran, khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng .

'Tôi là người quyết định tất cả': Tối hậu thư của Trump gửi Netanyahu

Cùng ngày Iran phóng tên lửa vào Israel, Trump đã thực hiện một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với tờ Financial Times, trong đó ông đưa ra cảnh báo công khai gay gắt nhất từ trước đến nay đối với thủ tướng Israel. Trump tuyên bố rằng Netanyahu sẽ "không có lựa chọn" nào khác ngoài việc chấp nhận bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào mà Washington đàm phán với Tehran, khẳng định: "Anh ấy sẽ không có bất kỳ lựa chọn nào. Tôi là người quyết định. Tôi quyết định tất cả mọi thứ. Anh ấy không phải là người quyết định" .

Trump đã công khai gây sức ép buộc Israel không trả đũa sau đợt pháo kích tên lửa của Iran, và ông nhấn mạnh rằng cuộc đấu tên lửa này sẽ không làm trật bánh đàm phán ngoại giao . Ông nói với các phóng viên rằng các cuộc tấn công bằng tên lửa không làm thay đổi quyết tâm kết thúc đàm phán với Tehran của ông và tuyên bố các cuộc đàm phán đang tiếp tục với "tốc độ nhanh chóng" . Dù vậy, Israel vẫn tiến hành các cuộc không kích trả đũa vào các mục tiêu của Iran vào ngày 8 tháng 6, cho thấy sự chia rẽ chiến lược sâu sắc hơn giữa hai đồng minh .

Các cuộc đàm phán hạt nhân được trung gian: Một khung thỏa thuận không có đồng thuận

Kể từ đầu năm 2026, Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đã đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán Mỹ-Iran nhằm chấm dứt chiến tranh và giải quyết tham vọng hạt nhân của Tehran . Khung thỏa thuận cốt lõi bao gồm việc Iran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao (HEU) của mình để đổi lấy quyền truy cập vào các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài .

Tuy nhiên, đến cuối tháng 5 năm 2026, các cuộc đàm phán đã bế tắc. Iran chưa công khai cam kết loại bỏ HEU hoặc ngừng làm giàu uranium, và hai bên giữ "quan điểm cơ bản khác nhau về hầu hết các vấn đề chính" . Đáng chú ý, vào ngày 8 tháng 6, một hãng tin liên kết với IRGC đưa tin rằng các cuộc đàm phán hiện tại chỉ tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh — và vấn đề hạt nhân chỉ là mục trong chương trình nghị sự tương lai, không phải là một phần của cuộc đàm phán hiện tại .

Câu hỏi 20 tỷ đô la: Không tiền trước khi có thỏa thuận

Trump đã bác bỏ bất kỳ sự cứu trợ tài chính trả trước nào cho Iran, tuyên bố Mỹ sẽ không dỡ bỏ lệnh trừng phạt hoặc giải phóng tài sản đóng băng của Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận cuối cùng chính thức . Điều này mâu thuẫn với các báo cáo trước đó vào tháng 4 năm 2026 của Axios về một thỏa thuận đổi tiền lấy uranium trị giá 20 tỷ đô la được đề xuất, trong đó Mỹ sẽ giải phóng 20 tỷ đô la tài sản đóng băng của Iran với điều kiện Iran từ bỏ kho dự trữ HEU của mình — gần 2.000 kg, bao gồm khoảng 450 kg được làm giàu đến 60% . Trump đã công khai bác bỏ ý tưởng này, nhấn mạnh rằng "không có tiền được trao tay" trước khi có một thỏa thuận cuối cùng .

Cuộc phỏng vấn với NBC: Các cuộc tấn công 'phẫu thuật' và sự tách rời Lebanon

Trong một cuộc phỏng vấn của chương trình Meet the Press trên kênh NBC được ghi hình vào ngày 6 tháng 6 và phát sóng vào ngày 7 tháng 6, Trump đã đưa ra một quan điểm hai chiều, tiếp tục phơi bày căng thẳng với Israel và làm phức tạp thêm bối cảnh ngoại giao:

• Nhiều cuộc tấn công 'phẫu thuật' hơn vào Hezbollah: Trump cho biết ông muốn Israel thực hiện các cuộc tấn công "phẫu thuật hơn" vào Hezbollah ở Lebanon, một bình luận được nhiều người hiểu là sự chấp thuận ngầm cho các hoạt động của Israel trong khi chỉ trích phạm vi của chúng . "Tôi muốn thấy một cuộc tấn công phẫu thuật hơn vào Hezbollah," ông nói và cho biết thêm, "Tôi không đồng ý với Netanyahu về một vài điều" .

• Tách rời Lebanon khỏi thỏa thuận hạt nhân: Mặc dù Hezbollah là lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Lebanon và là động lực trung tâm của đợt leo thang ngày 7 tháng 6, Trump tuyên bố rõ ràng rằng ông sẽ không yêu cầu giải quyết xung đột Lebanon như một điều kiện tiên quyết cho một thỏa thuận hạt nhân ngắn hạn với Iran. "Tôi nghĩ họ muốn thấy điều đó, nhưng tôi không yêu cầu," ông nói .

• Một thỏa thuận đang 'rất gần': Trump liên tục tuyên bố rằng Mỹ và Iran đang "rất gần" với một thỏa thuận và rằng Iran đã "thừa nhận thực tế rằng họ sẽ không có vũ khí hạt nhân" .

Một rạn nứt chiến lược ngày càng mở rộng

Các sự kiện vào đầu tháng 6 năm 2026 cho thấy một sự mất kết nối cơ bản giữa tham vọng ngoại giao của Washington và tư thế an ninh của Israel. Trump, nóng lòng muốn giành được một thỏa thuận hạt nhân nhanh chóng như một chiến thắng chính sách đối ngoại, sẵn sàng công khai tách chiến trường Lebanon-Hezbollah khỏi quỹ đạo hạt nhân và nhấn mạnh rằng Israel không có quyền phủ quyết đối với bất kỳ kết quả nào mà ông đàm phán. Ngược lại, Israel đã tấn công Beirut trái với mong muốn của Mỹ, trả đũa Iran sau đợt pháo kích tên lửa ngày 7 tháng 6, và coi cả chương trình hạt nhân của Iran lẫn sự hiện diện của Hezbollah ở biên giới là những mối đe dọa hiện hữu không thể tách rời . Như một phân tích đã lưu ý, hai quốc gia đang "phơi bày một sự chia rẽ chiến lược sâu sắc hơn" về toàn bộ định hướng chính sách Trung Đông . Câu hỏi nổi lên từ thời điểm quan trọng này không chỉ đơn giản là liệu một thỏa thuận hạt nhân có thể đạt được hay không — mà là liệu Washington và Jerusalem có thể duy trì sự liên kết về việc ai mới thực sự là người quyết định cuối cùng.