Giải mã khủng hoảng 210 ngày trên vũ trụ của Trung Quốc: Vụ phóng khẩn cấp đã cứu các phi hành gia Shenzhou-21 như thế nào

Vụ phóng khẩn cấp chưa từng có của tàu Shenzhou-22

Phản ứng của Trung Quốc là chưa từng có tiền lệ. Vào ngày 25 tháng 11 năm 2025, một tàu vũ trụ Shenzhou-22 không người lái đã được phóng lên bằng tên lửa Trường Chinh 2F từ Trung tâm Phóng Vệ tinh Tửu Tuyền . Sứ mệnh này, được nội bộ gọi là Tiangong Emergency Response-1 (Ứng cứu khẩn cấp Thiên Cung-1), đã được phóng sớm hơn khoảng sáu tháng so với lịch trình ban đầu để khôi phục khả năng sơ tán khẩn cấp cho phi hành đoàn .

Tàu Shenzhou-22 đã hoàn thành quy trình lắp ghép nhanh với cổng trước của trạm Thiên Cung chỉ sau khoảng ba giờ bốn mươi phút kể từ khi cất cánh . Con tàu này mang theo vật tư y tế, phụ tùng thay thế và thực phẩm, nhưng mục đích chính của nó là rất rõ ràng: nó trở thành "tàu cứu sinh" chuyên dụng cho trạm trong suốt phần còn lại của sứ mệnh kéo dài . Vụ phóng vũ trụ khẩn cấp đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc đã thành công, và lỗ hổng an toàn trước mắt đã được khắc phục.

Các hoạt động trong sứ mệnh kéo dài

Không hề thụ động chờ đợi trong thời gian lưu trú kéo dài, phi hành đoàn Shenzhou-21 vẫn duy trì nhịp độ làm việc đầy đủ. Họ đã thực hiện ba chuyến đi bộ ngoài không gian trong suốt sứ mệnh . Họ cũng tiến hành kiểm tra chi tiết khoang hồi quyển bị hư hại của tàu Shenzhou-20 – công việc sẽ cung cấp thông tin cho các biện pháp bảo vệ chống mảnh vỡ trong tương lai – và thực hiện nhiều hoạt động chuyển hàng hóa cũng như các thí nghiệm khoa học .

Cuối cùng, phi hành đoàn đã trở về Trái Đất vào ngày 29 tháng 5 năm 2026, hạ cánh xuống Bãi đáp Đông Phong ở Nội Mông vào lúc 20:11 giờ Bắc Kinh trên khoang tàu Shenzhou-22 – một con tàu khác với con tàu đã đưa họ lên quỹ đạo .

Bàn giao cho phi hành đoàn Shenzhou-23 và những cột mốc mới

Phi hành đoàn Shenzhou-23 đã được phóng vào ngày 24 tháng 5 năm 2026 và lắp ghép với trạm Thiên Cung vào ngày 25 tháng 5, tạo ra một nhóm sáu người tạm thời trên trạm . Phi hành đoàn mới đến này bao gồm một số cái tên đầu tiên đầy ấn tượng:

• Chỉ huy trưởng Zhu Yangzhu, một kỹ sư bay và là cựu binh của sứ mệnh Shenzhou-16 .
• Zhang Zhiyuan, một phi công tàu vũ trụ trong chuyến bay đầu tiên của mình .
• Li Jiaying, còn được biết đến với tên tiếng Quảng Đông là Lai Ka-ying – một cựu Tổng Giám đốc Cảnh sát Hồng Kông và là phi hành gia đầu tiên của Hồng Kông .

Một thành viên của phi hành đoàn Shenzhou-23 được thiết lập sẽ ở lại quỹ đạo liên tục trong một năm, đánh dấu nỗ lực đầu tiên của Trung Quốc về việc đưa người vào vũ trụ trong một năm và xây dựng trực tiếp dựa trên dữ liệu về khả năng chịu đựng thu thập được trong sứ mệnh kéo dài của tàu Shenzhou-21 .

Cuộc khủng hoảng Shenzhou-21 đã chứng minh điều gì?

Câu chuyện về tàu Shenzhou-21 là một bài kiểm tra căng thẳng mang tính bước ngoặt cho chương trình không gian của Trung Quốc, bộc lộ những khả năng mà các hoạt động thường lệ không bao giờ có thể xác nhận:

• Tốc độ phóng khẩn cấp: Trung Quốc đã chứng minh họ có thể gấp rút chuẩn bị và phóng một tàu vũ trụ cứu hộ không người lái theo một lịch trình rút gọn – từ lúc phát hiện hư hại đến lúc phóng chỉ trong khoảng hai tuần – để bảo vệ phi hành đoàn trên quỹ đạo .
• Sự điềm tĩnh của phi hành đoàn: Các phi hành gia Shenzhou-21 vẫn tiếp tục công việc kiểm tra, đi bộ ngoài không gian và toàn bộ hoạt động sứ mệnh xuyên suốt tình huống khẩn cấp .
• Khả năng phục hồi hoạt động: Chương trình đã thể hiện một chiến lược thay thế 'tàu cứu sinh' thuần thục – dùng một tàu vũ trụ để đưa phi hành đoàn này trở về, đồng thời phóng một tàu khác làm phương tiện hồi quyển chuyên dụng cho phi hành đoàn ở lại .
• Xác nhận khả năng bay dài ngày: Kỷ lục 210 ngày đã khẳng định độ tin cậy của hệ thống hỗ trợ sự sống, hiệu quả của các biện pháp đối phó y tế và hiệu suất làm việc bền vững của phi hành đoàn, trực tiếp hỗ trợ cho thí nghiệm kéo dài một năm của tàu Shenzhou-23 hiện đang được tiến hành .

Chương trình không gian có người lái của Trung Quốc đã vượt qua tình huống bất trắc của Shenzhou-21 với một kịch bản khẩn cấp đã được kiểm chứng, kinh nghiệm sâu sắc hơn trong ứng phó sự cố, và một lộ trình rõ ràng hướng tới các sứ mệnh kéo dài hàng năm, những nhiệm vụ cuối cùng sẽ hỗ trợ cho tham vọng thám hiểm không gian sâu.