MiniMax và Zhipu ra mắt Hang Seng Tech Index: Hai gương mặt, hai số phận trong ngày thị trường chao đảo

Ngày 8 tháng 6 năm 2026 lẽ ra là một ngày hội của ngành trí tuệ nhân tạo Trung Quốc. Tập đoàn MiniMax (00100.HK) và Knowledge Atlas Technology — hay được biết đến rộng rãi hơn với cái tên Zhipu AI (02513.HK) — chính thức trở thành những công ty AI thuần túy đầu tiên góp mặt trong chỉ số Hang Seng Tech Index chuẩn của Hồng Kông . Nhưng thay vì một màn chào sân rực rỡ, màn ra mắt của họ lại bị nhấn chìm bởi làn sóng e ngại rủi ro toàn cầu, tạo nên một bức tranh tương phản rõ nét cho thấy các yếu tố vĩ mô bên ngoài giờ đây chi phối mạnh mẽ ra sao ngay cả với những cổ phiếu công nghệ được mong chờ nhất.

Trong ngày giao dịch đầu tiên với tư cách thành viên chỉ số, MiniMax lao dốc 8.4%, về mức 506 đô la Hồng Kông, trong khi Zhipu đi ngược xu hướng thị trường với mức tăng 1.3%, đóng cửa ở mức 1,314 đô la Hồng Kông . Màn trình diễn trái chiều này diễn ra trong một phiên giao dịch đầy trừng phạt đối với cổ phiếu châu Á: chỉ số Hang Seng của Hồng Kông giảm 1.2%, chỉ số Hang Seng Tech Index mất 2.7%, chỉ số Kospi của Hàn Quốc lao dốc 8.3% đau đớn, và chỉ số Taiex của Đài Loan cũng mất 3.5% . Nguyên nhân kích hoạt là báo cáo việc làm của Mỹ mạnh hơn dự kiến, khiến các nhà đầu tư nhanh chóng thu hẹp kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất, giáng một đòn mạnh vào các cổ phiếu công nghệ nhạy cảm với lãi suất trong khu vực .

Một cột mốc được chờ đợi trong nhiều năm

Trên thực tế, Công ty Chỉ số Hang Seng đã công bố quyết định bổ sung này vào ngày 22 tháng 5, sau kỳ đánh giá quý . Hai công ty này đã thay thế Kingdee International và Kingsoft trong danh sách 30 cổ phiếu thành phần của chỉ số công nghệ, chính thức có hiệu lực sau khi thị trường đóng cửa vào ngày 5 tháng 6 và bắt đầu giao dịch với tư cách thành viên chính thức từ ngày 8 tháng 6 . Họ cũng được thêm vào Chỉ số Hang Seng Composite rộng hơn, và riêng Zhipu đồng thời còn được nhận vào chương trình Stock Connect, mở rộng cánh cửa tiếp cận cho các nhà đầu tư từ Trung Quốc đại lục .

Đây không chỉ là một đợt cơ cấu danh mục định kỳ. Đó là phản ứng trực tiếp cho những chỉ trích suốt nhiều tháng rằng chỉ số công nghệ chủ chốt của Hồng Kông đã bỏ lỡ cơn sốt AI toàn cầu một cách thảm khốc . Trong suốt đầu năm 2026, chỉ số Hang Seng Tech Index đã giảm hơn 10% từ đầu năm, thể hiện kém xa các chỉ số tương đồng trên toàn cầu . Trong suốt thời gian đó, MiniMax và Zhipu — hai cổ phiếu mới lên sàn có hiệu suất tốt nhất Hồng Kông năm 2026 — lại vắng bóng trong chỉ số đơn giản vì đợt IPO vào tháng 1 của họ chưa đáp ứng đủ yêu cầu tối thiểu về thời gian niêm yết .

Giả định phản thực tế của Morgan Stanley: Lỡ mất 5 điểm phần trăm

Sự vắng mặt đó gây tổn thất không nhỏ cho các quỹ mô phỏng chỉ số. Trong một báo cáo tháng 4 năm 2026, các nhà phân tích của Morgan Stanley đã tính toán một viễn cảnh phản thực rất rõ ràng: nếu MiniMax và Zhipu được thêm vào Hang Seng Tech Index tại thời điểm IPO của họ, thay thế cho hai cổ phiếu nhỏ nhất hiện tại, thì mức lợi nhuận từ đầu năm của chỉ số này đã cao hơn khoảng 5 điểm phần trăm . Thay vào đó, các nhà đầu tư vào các sản phẩm thụ động gắn với chỉ số đã đứng ngoài cuộc theo dõi đà tăng trưởng của các cổ phiếu AI ấy.

Ngân hàng này ước tính rằng hai công ty cuối cùng có thể chiếm tỷ trọng kết hợp từ 5% đến 7% trong chỉ số, đồng nghĩa với dòng vốn thụ động khổng lồ từ 1.25 đến 1.75 tỷ đô la Mỹ sẽ đổ vào khi các quỹ mô phỏng chỉ số thực hiện tái cân bằng danh mục . Trước ngày ra mắt chỉ số, Morgan Stanley đã nâng giá mục tiêu: MiniMax lên 1,100 đô la Hồng Kông từ 990 đô la Hồng Kông, và Knowledge Atlas Technology lên 990 đô la Hồng Kông từ 560 đô la Hồng Kông — một sự điều chỉnh tăng tới 77% đối với công ty mẹ của Zhipu .

Vì sao Zhipu tăng điểm còn MiniMax chịu áp lực

Sự phân hóa trong ngày 8 tháng 6 nhấn mạnh rằng việc được thêm vào chỉ số không phải là cây đũa thần nâng đỡ cổ phiếu. Một số yếu tố đã đồng thời tác động:

• Chất xúc tác kép cho Zhipu: Việc Zhipu đồng thời được thêm vào chương trình Stock Connect đã cung cấp thêm triển vọng về nhu cầu, khi các nhà đầu tư đại lục lần đầu tiên có cơ hội tiếp cận cổ phiếu này .
• Lượng nhà đầu tư cá nhân lớn của MiniMax: Đợt IPO của MiniMax vào tháng 1 năm 2026 đã bị đăng ký vượt mức tới 1,209 lần . Mức độ sôi sục từ nhà đầu tư cá nhân (hay còn gọi là "cá mập nhỏ lẻ") này thường tạo ra một lượng cổ đông dễ bị kích động, sẵn sàng bán tháo khi thị trường lao dốc vì tin xấu vĩ mô.
• Dòng vốn thụ động là câu chuyện dài hạn: Quá trình tái cân bằng của các quỹ mô phỏng chỉ số diễn ra theo một lịch trình chậm, nghĩa là hàng tỷ đô la dự kiến mua vào sẽ là một cơn gió thuận từ từ thổi, chứ không phải chất xúc tác trong ngày đầu tiên đủ sức chống lại câu chuyện thắt chặt chính sách tiền tệ của Fed.

Các nhà phân tích cũng chỉ ra một rủi ro có thể làm suy yếu mức tăng trong tương lai: áp lực từ việc hết hạn hạn chế giao dịch đối với cổ phiếu phát hành trước IPO. Một làn sóng bán ra từ các cổ đông nội bộ ập đến đúng lúc các quỹ thụ động buộc phải mua vào có thể tạo ra những điều kiện giao dịch phức tạp và giằng co trong những tháng tới .

Một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt, bất kể biến động giá

Gạt qua những biến động trong ngày đầu tiên, việc MiniMax và Zhipu gia nhập đã định hình lại cấu trúc cơ bản của chỉ số công nghệ chuẩn Hồng Kông. Trong nhiều năm, chỉ số này bị chi phối bởi các gã khổng lồ internet Trung Quốc, những doanh nghiệp chịu sự chi phối của một nền kinh tế tiêu dùng đang trong giai đoạn bão hòa. Giờ đây, nó bao gồm những công ty bán "cuốc và xẻng" — những công cụ thiết yếu cho cuộc cách mạng năng suất tiếp theo .

Mức giảm 2.7% của Hang Seng Tech Index trong ngày bổ sung cổ phiếu mới có thể trông như một khởi đầu không may mắn, nhưng câu chuyện sâu xa hơn là sự công nhận AI như một hạng mục bền vững trên thị trường đại chúng ở châu Á. Giờ đây, thị trường sẽ dõi theo xem liệu dự báo của Morgan Stanley về dòng vốn thụ động 1.25 đến 1.75 tỷ đô la Mỹ có hoạt động như một sàn đỡ vững chắc mà tư cách thành viên chỉ số "blue-chip" thực sự phải mang lại, hay liệu lãi suất toàn cầu mới là biểu đồ duy nhất đáng quan tâm lúc này.