Từ Trinh Sát Hải Quân Đến Mỏ Vàng Dầu Mỏ: Bên Trong Canh Bạc Tỷ Đô Của TotalEnergies Ở Eo Hormuz

Những gì bắt đầu như một quan sát thường nhật của các nhà giao dịch năng lượng trên sàn giao dịch ở Paris đã trở thành một trong những thương vụ dầu mỏ sinh lời nhất—và gây bùng nổ chính trị nhất—trong lịch sử gần đây. TotalEnergies đã tiết lộ vào tháng 5 năm 2026 rằng các nhà giao dịch của họ đã phát hiện Hải quân Mỹ đang tập trung tàu chiến gần Vịnh Ba Tư từ tháng 2, nhiều tuần trước khi cuộc xung đột Iran nổ ra. Thông tin tình báo này đã thúc đẩy công ty thực hiện một vị thế khổng lồ đối với dầu thô Trung Đông, mang về hơn 1 tỷ USD lợi nhuận và gây ra một cơn bão lửa tại Quốc hội Pháp.

Phát hiện sự tập trung hải quân

Vào tháng 2 năm 2026, các nhà giao dịch dầu mỏ của TotalEnergies nhận thấy sự tập trung bất thường của các tàu Hải quân Mỹ gần Vịnh Ba Tư. CEO Patrick Pouyanné sau đó đã mô tả khoảnh khắc này với tờ Le Figaro: "Các nhà giao dịch dầu của chúng tôi—và đó là công việc của họ—đã nhận thấy Hải quân Mỹ đang tập trung tàu quanh Vịnh Ba Tư vào tháng Hai. Họ quyết định thực hiện một vị thế ngược với thị trường, vốn đang trong xu hướng giảm vào thời điểm đó, và mua vào, nói rằng sắp có chuyện xảy ra" .

Sự tập trung lực lượng này không phải là bí mật đối với các nhà phân tích tình báo. Đến cuối tháng Hai, máy bay trinh sát P-8 Poseidon của Hải quân Mỹ đang tích cực giám sát khu vực, và hai nhóm tác chiến tàu sân bay đang hội tụ về hành lang hẹp mà qua đó khoảng 20 triệu thùng dầu thô được vận chuyển mỗi ngày . Vào ngày 28 tháng 2, Mỹ và Israel tấn công Iran, khiến Tehran trả đũa bằng cách phong tỏa Eo biển Hormuz—tuyến đường biển chiến lược xử lý khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới .

Thâu tóm chuẩn dầu Dubai

Phản ứng của bàn giao dịch rất nhanh chóng và quyết liệt. Vào tháng 3, đơn vị giao dịch của TotalEnergies đã mua mọi lô hàng dầu thô giao tháng 5 sẵn có từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Oman—khoảng 70 chuyến hàng, nhiều hơn gấp đôi số lượng công ty đã mua trong tháng 2 . Để dễ hình dung, chỉ có tổng cộng 347 chuyến hàng loại dầu thô đó được giao dịch trên toàn cầu trong cả giai đoạn này .

Logic chiến lược rất đơn giản: với việc Eo biển Hormuz bị đóng cửa đối với tàu chở dầu, dầu thô không cần đi qua điểm nghẽn này—cụ thể là các lô hàng của UAE và Oman được bốc từ các cảng bên ngoài Vịnh—sẽ trở nên cực kỳ có giá trị. TotalEnergies đã sử dụng kết hợp giữa mua hàng vật chất và các công cụ thị trường dầu mỏ "trên giấy" bao gồm hợp đồng tương lai, quyền chọn và hoán đổi để phòng ngừa rủi ro cho các vị thế và khuếch đại lợi nhuận khi giá tăng .

Khi chiến tranh nổ ra và Hormuz trở nên không thể qua lại, canh bạc đã được đền đáp một cách ngoạn mục. TotalEnergies đã bán những lô hàng đó với mức phí bảo hiểm khổng lồ, thu về hơn 1 tỷ USD lợi nhuận chỉ từ thương vụ này .

Một quý được định hình bởi lợi nhuận giao dịch

TotalEnergies đã báo cáo thu nhập ròng điều chỉnh đạt 5,4 tỷ USD cho quý đầu tiên của năm 2026, tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái, dễ dàng vượt qua ước tính trung bình của các nhà phân tích là 4,98 tỷ USD . Công ty cho rằng kết quả này là nhờ "kết quả giao dịch dầu mỏ rất mạnh mẽ" và giá dầu cao hơn do chiến tranh Iran gây ra .

Đáng chú ý, những khoản lợi nhuận này đến bất chấp việc xung đột đã làm đình trệ 15% tổng sản lượng toàn cầu của chính TotalEnergies—tương đương khoảng 100.000 thùng dầu quy đổi mỗi ngày . Khoản lợi nhuận từ giao dịch đã bù đắp quá đủ cho những tổn thất ở khâu thượng nguồn. Đáp lại, TotalEnergies đã tăng cổ tức tạm thời thêm 6% và tăng gấp đôi chương trình mua lại cổ phiếu .

Biên lợi nhuận lọc dầu tại châu Âu của công ty đạt 11,40 USD mỗi thùng, tăng 192% so với mức 3,90 USD một năm trước đó, khi chiến tranh đẩy giá nhiên liệu lên cao hơn .

Quốc hội yêu cầu giải trình

Lợi nhuận khổng lồ nhanh chóng vấp phải sự phản đối chính trị. Ông Éric Coquerel thuộc đảng cánh tả La France Insoumise, chủ tịch Ủy ban Tài chính của Quốc hội, đã triệu tập ông Pouyanné ra điều trần trước quốc hội vào ngày 17 tháng 6 năm 2026, để trả lời các câu hỏi về "siêu lợi nhuận chiến tranh" và nghĩa vụ thuế của công ty .

Ông Coquerel đã nhấn mạnh một chi tiết làm dấy lên sự phẫn nộ của công chúng: TotalEnergies đã không trả một đồng thuế thu nhập doanh nghiệp nào tại Pháp trong năm 2025 . Tiết lộ này đã cung cấp thêm đạn dược cho các đảng cánh tả, những người từ lâu đã lập luận rằng các công ty năng lượng đa quốc gia bị đánh thuế quá thấp so với lợi nhuận họ thu được trong các cuộc khủng hoảng.

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã bảo vệ công ty vào cuối tháng Tư, chống lại những lời kêu gọi áp thuế lợi nhuận bất thường . Nhưng các đảng đối lập vẫn tiếp tục thúc đẩy. Đảng Xanh đã đệ trình một dự luật về "khoản đóng góp đoàn kết đặc biệt" đối với lợi nhuận dầu khí, trong khi Đảng Xã hội công bố một đề xuất tương tự . Lãnh đạo đảng Xanh, bà Marine Tondelier, gọi ông Pouyanné là "kẻ trục lợi khủng hoảng" đang thực hiện "sự tống tiền đáng ghê tởm" . Lãnh đạo Đảng Xã hội, ông Pierre Jouvet, gọi những lời đe dọa của ông Pouyanné là "vô trách nhiệm" và "thiếu tinh thần yêu nước" .

Lấy giới hạn giá nhiên liệu làm đòn bẩy

Ông Pouyanné đã đáp trả bằng chiến thuật gây áp lực của riêng mình. Vào đầu tháng Năm, ông cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn với báo chí khu vực rằng nếu Pháp áp thuế siêu lợi nhuận đối với các nhà máy lọc dầu, TotalEnergies sẽ chấm dứt việc giới hạn giá tại các trạm dịch vụ của Pháp—một biện pháp phổ biến giúp giữ giá xăng dưới 1,99 euro mỗi lít .

"Trong trường hợp bị đánh thuế bổ sung đối với các nhà máy lọc dầu của chúng tôi, vốn thường xuyên thua lỗ, chúng tôi sẽ không thể duy trì mức giới hạn tại các trạm của mình ở Pháp," ông Pouyanné tuyên bố . Ông nói thêm rằng "rất có khả năng" công ty sẽ phải chịu mức thuế bổ sung đối với các tập đoàn đa quốc gia lớn được áp dụng vào năm 2025 cho các công ty có doanh thu trên 1,5 tỷ euro .

Lời đe dọa này đặt chính phủ Pháp vào một vị thế khó khăn. Giới hạn giá nhiên liệu, được thử nghiệm lần đầu trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2023 và được áp dụng trở lại vào ngày 12 tháng 3 năm 2026, đã trở thành một biện pháp bảo vệ người tiêu dùng rõ ràng . Bằng cách ràng buộc việc tiếp tục giới hạn này với cuộc tranh luận về thuế, ông Pouyanné đã thực sự thách thức các nhà lập pháp áp đặt các khoản thuế mới với cái giá là giá xăng cao hơn cho người lái xe Pháp.

Bộ trưởng phụ trách Doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Serge Papin, cho biết ông "không ủng hộ" việc đánh thuế lợi nhuận chiến tranh của TotalEnergies, lập luận rằng "ông ấy đang làm công việc của một nhà phân phối nhiên liệu", một lập trường cứng rắn hơn đáng kể so với những tuyên bố thận trọng hơn của Bộ trưởng Kinh tế Roland Lescure .

Một cuộc tranh luận chưa có hồi kết

Cuộc phỏng vấn của ông Pouyanné với Le Figaro, trong đó ông tuyên bố rằng "lợi nhuận của chúng tôi không phải từ trên trời rơi xuống," chỉ càng làm tăng thêm tranh cãi trước phiên điều trần ngày 17 tháng 6 của ông . Phiên họp quốc hội dự kiến sẽ không chỉ tập trung vào chiến lược giao dịch mà còn vào câu hỏi rộng hơn về việc liệu bộ luật thuế của Pháp có đánh giá đầy đủ các khoản lợi nhuận bất thường từ các gián đoạn địa chính trị hay không.

Bản thân thương vụ này đặt ra những câu hỏi khó chịu về sự bất cân xứng thông tin trên thị trường hàng hóa. TotalEnergies nhấn mạnh rằng họ chỉ đơn giản hành động để "đảm bảo nguồn cung cho chính mình và khách hàng" và lưu ý rằng khoảng 15% sản lượng hydrocarbon toàn cầu của họ đang gặp rủi ro trực tiếp .

Nhưng quy mô lợi nhuận—được tạo ra bởi các nhà giao dịch theo dõi công khai các hoạt động di chuyển của tàu chiến thay vì tình báo mật—đã khiến các nhà phê bình đặt câu hỏi liệu các quy tắc hiện hành có giải quyết thỏa đáng các khoản lợi nhuận thu được từ việc dự đoán và tận dụng xung đột vũ trang hay không. Khi ông Pouyanné chuẩn bị đối mặt với quốc hội, kết quả có thể sẽ định hình không chỉ hóa đơn thuế của TotalEnergies mà còn cả cuộc tranh luận rộng hơn ở châu Âu về việc đánh thuế lợi nhuận bất thường trong một kỷ nguyên bất ổn địa chính trị.