Tuy nhiên, hội nghị chưa biến khuôn khổ đó thành một công cụ xử lý khủng hoảng có thể kích hoạt ngay. The Business Standard ghi nhận rằng Chủ tịch ASEAN Marcos nói cơ chế của kế hoạch chia sẻ dầu vẫn chưa được thống nhất. Nói cách khác, ASEAN rời Cebu với cam kết đẩy nhanh phê chuẩn, chứ chưa có một công tắc khẩn cấp có thể bật ngay.
Cú sốc năng lượng từ Trung Đông chiếm trung tâm nghị sự vì nhiều nền kinh tế Đông Nam Á phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và dễ chịu tác động khi giá năng lượng, chi phí vận tải tăng. Các bản tin dựa trên Reuters mô tả ASEAN là khối 11 quốc gia, gần 700 triệu dân, thuộc nhóm khu vực chịu ảnh hưởng nặng sau khi cuộc chiến Iran làm eo biển Hormuz bị đóng, khiến nguồn cung năng lượng bị bóp nghẹt.
Tác động không chỉ nằm ở dầu. Ngoại trưởng Philippines Ma. Theresa Lazaro, người chủ trì cuộc họp ngoại trưởng ASEAN tại Cebu, nói xung đột đã làm gián đoạn dòng năng lượng, tuyến thương mại và chuỗi cung ứng lương thực trong khối, đồng thời ảnh hưởng đến vận tải, du lịch và công dân ASEAN tại Tây Á. Các cuộc họp cấp bộ trưởng trước hội nghị lãnh đạo cũng tập trung vào tăng cường an ninh năng lượng và bảo đảm an ninh lương thực.
Do chưa có kế hoạch khẩn cấp chung được công bố, phản ứng ngắn hạn hiện mang tính quốc gia và thực dụng hơn. Anadolu đưa tin các chính phủ Đông Nam Á đang chạy đua kiềm chế tác động, trong đó có việc Philippines đặt trong trạng thái khẩn cấp năng lượng và Việt Nam, Thái Lan thúc đẩy làm việc từ xa như những biện pháp gắn với gián đoạn này.
Các phản ứng trước mắt có thể gom thành ba nhóm:
Lập trường công khai của ASEAN cũng nhấn mạnh hạ nhiệt căng thẳng. Tháng 4, các ngoại trưởng ASEAN kêu gọi Mỹ và Iran tiếp tục đàm phán để hướng tới chấm dứt lâu dài xung đột và ổn định khu vực bền vững. AJP cũng đưa tin ASEAN kêu gọi một giải pháp lâu dài và khôi phục lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz.
Đường lối ngoại giao đó phù hợp với kết quả còn hạn chế của hội nghị. ASEAN đang cố thể hiện sự thống nhất, giảm thiệt hại kinh tế và thúc đẩy đi lại an toàn qua Hormuz, nhưng các thông tin hiện có không cho thấy khối này chuyển sang một vai trò an ninh trực tiếp tại eo biển này.
Ba phép thử sẽ quyết định liệu kết quả Cebu có vượt khỏi mức tuyên bố khẩn trương hay không:
Comments
0 comments