Khoản chi 250 triệu USD cho Subnautica 2 đã trở thành bài học đắt giá như thế nào

Trong một saga đã trở thành lời cảnh tỉnh cho các thương vụ mua lại studio game, nhà phát hành Krafton cuối cùng đã đồng ý chi trả toàn bộ khoản earnout 250 triệu USD cho những nhà sáng tạo của Subnautica 2. Khoản thanh toán này, được xác nhận bởi các nguồn tin từ The Korea Economic Daily và IGN , đã đặt dấu chấm hết đầy kịch tính cho cuộc chiến pháp lý chứng kiến một tòa án Delaware phục chức CEO bị sa thải, gia hạn thời hạn hợp đồng, và cơ bản ép nhà phát hành vào thế ‘ngậm bồ hòn làm ngọt’ sau màn ra mắt bùng nổ của trò chơi.

Thương vụ mua lại và điều khoản earnout

Khi Krafton mua lại Unknown Worlds Entertainment vào năm 2021, thương vụ được cấu trúc với khoản thanh toán trả trước 500 triệu USD cùng khoản earnout tiềm năng lên tới 250 triệu USD gắn với hiệu suất tương lai của studio . Điều khoản earnout này cực kỳ hào phóng cho những người sáng lập: với mỗi đô la doanh thu vượt qua ngưỡng 69,8 triệu USD hàng năm, bộ ba Ted Gill, Charlie Cleveland và Max McGuire sẽ nhận được 3,12 USD, cho đến khi chạm mức trần 250 triệu USD . Khi đó, cả hai bên đều cho rằng đây là những mục tiêu đầy tham vọng nhưng khả thi.

Âm mưu phá hoại bị cáo buộc

Tình thế bắt đầu xấu đi vào giữa năm 2025. Những người sáng lập, đại diện bởi Fortis Advisors LLC, đã cáo buộc rằng Krafton cố tình tìm cách không phải trả khoản tiền chín con số này. Đơn kiện của họ khẳng định nhà phát hành đã sa thải CEO Ted Gill và các lãnh đạo cấp cao khác mà không có lý do chính đáng, nắm quyền kiểm soát hoạt động của Unknown Worlds, và đơn phương đẩy lịch phát hành Early Access của Subnautica 2 từ năm 2025 sang năm 2026 . Động thái này mang tính sống còn: nó sẽ đặt thời điểm ra mắt game ra ngoài thời hạn earnout ban đầu, qua đó triệt tiêu mọi cơ hội nhận thưởng của đội ngũ phát triển .

Phán quyết ‘càn quét’ của tòa án Delaware

Trong vụ Fortis Advisors LLC kiện Krafton, Inc., Phó Chủ tịch Tòa Thượng thẩm Delaware Lori W. Will đã ra phán quyết một cách dứt khoát có lợi cho phía nguyên đơn vào ngày 16 tháng 3 năm 2026 . Quyết định sau xét xử cho thấy Krafton đã vi phạm Thỏa thuận Mua lại Cổ phần (Equity Purchase Agreement) bằng cách chấm dứt hợp đồng với các nhân sự chủ chốt mà không có ‘lý do’ hợp lệ cũng như chiếm đoạt quyền kiểm soát hoạt động vốn đã được hai bên thương lượng cụ thể trong hợp đồng .

Các biện pháp khắc phục được đưa ra nhằm vô hiệu hóa chiến lược của Krafton và khôi phục nguyên trạng thỏa thuận ban đầu:

• Phục chức CEO: Tòa án yêu cầu Ted Gill phải được phục hồi chức danh CEO với toàn quyền quyết định lịch trình phát hành trò chơi .
• Gia hạn thời hạn: Thời gian đủ điều kiện nhận earnout được gia hạn một cách công bằng thêm 258 ngày – đúng bằng khoảng thời gian Gill bị gạt ra ngoài – đẩy thời hạn cuối cùng từ đầu năm 2026 sang ngày 15 tháng 9 năm 2026 .
• Để ngỏ giai đoạn hai: Tòa án quyết định chưa phán xét về bồi thường thiệt hại bằng tiền ngay lập tức, dành câu hỏi đó cho giai đoạn tố tụng thứ hai .

Màn ra mắt xô đổ kỷ lục – và phá tan kế hoạch của Krafton

Phán quyết của tòa đã tạo tiền đề, nhưng chính Subnautica 2 mới là nhân tố định đoạt kết quả cuối cùng. Game ra mắt dưới dạng Early Access vào ngày 14 tháng 5 năm 2026, và ngay lập tức trở thành một hiện tượng. Nó đã bán được hơn 2 triệu bản trong 12 giờ đầu tiên và vượt mốc 4 triệu bản trong chưa đầy một tuần, tạo ra doanh thu gộp ước tính 100 triệu USD chỉ trong năm ngày đầu . Với thành tích này, việc chạm tới các cột mốc doanh thu của earnout trước thời hạn mới được gia hạn gần như là điều chắc chắn.

‘Quả đắng’ 250 triệu USD

Công thức toán học đằng sau khoản earnout, kết hợp với doanh số bùng nổ của tựa game, đồng nghĩa với việc Krafton không còn đường nào để lẩn tránh nghĩa vụ này. Các nguồn tin từ báo chí kinh doanh Hàn Quốc và giới truyền thông ngành game giờ đây xác nhận nhà phát hành đã công nhận các mục tiêu doanh thu đã được đáp ứng và khoản thanh toán đầy đủ 250 triệu USD sẽ được thực hiện .

Đây là một sự kiện tài chính giáng đòn đau vào Krafton. Khoản tiền này được báo cáo là chiếm hơn một phần ba tổng lợi nhuận hàng năm 2025 của công ty (736 triệu USD), một chi phí khổng lồ cho một mưu đồ cuối cùng đã phản tác dụng . Vụ việc đã trở thành một ví dụ điển hình cho thấy các điều khoản earnout bị thực thi ráo riết có thể ‘gậy ông đập lưng ông’ như thế nào khi sản phẩm của một đội ngũ sáng tạo thành công vang dội bất chấp mọi nỗ lực đàn áp nó.