Zelensky mô tả cuộc bầu cử sắp tới là một quá trình "mô phỏng" hoặc "giả hiệu" . Lập luận chính của ông là Điện Kremlin sẽ sử dụng thời kỳ bầu cử như một tấm bình phong chính trị để công bố một đợt động viên không được lòng dân mà không gây ra phản ứng dữ dội ngay lập tức trong nước trong thời gian bỏ phiếu .
"Kế hoạch của Putin không có gì phức tạp. Ông ta muốn tạo ấn tượng rằng người Nga ủng hộ chiến tranh — mọi đảng phái vẫn được phép tranh cử, bằng cách này hay cách khác, đều phản đối hòa bình. Và sau đó, sau cái gọi là bầu cử, ông ta lên kế hoạch tổng động viên nhanh thêm vài trăm nghìn người Nga vào cuối năm nay, cộng với một số lượng tương tự vào năm sau." — Zelensky, ngày 11 tháng 8 năm 2026
Zelensky tuyên bố rằng cảnh báo dựa trên một báo cáo từ Thượng tướng Oleh Ivashchenko, người đứng đầu Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) . Bằng chứng cốt lõi được trích dẫn là "các tài liệu nội bộ của Nga" mà theo Zelensky, xác nhận kế hoạch của Điện Kremlin .
Các chi tiết chính từ đánh giá tình báo bao gồm:
Zelensky đã vạch ra cách tiếp cận kép để đối phó với kế hoạch của Nga, kết hợp ngoại giao với hành động quân sự.
1. Hướng ngoại giao: Cùng ngày đưa ra cảnh báo về động viên, Zelensky thông báo rằng Ukraine đã chuyển các đề xuất chính thức tới các nhà đàm phán Mỹ cho một kế hoạch kết thúc chiến tranh . Động thái này nhằm duy trì sự hỗ trợ quân sự và tài chính của đồng minh, đồng thời chủ động vạch trần kế hoạch leo thang của Nga với các đối tác phương Tây .
2. Biện pháp đối phó quân sự: Zelensky tuyên bố đã ra lệnh cho các lực lượng Ukraine "làm phức tạp hết mức có thể" kế hoạch động viên của Nga . Điều này có nghĩa là các cuộc tấn công tăng cường vào cơ sở hạ tầng quân sự, hậu cần và các trung tâm động viên của Nga nhằm phá vỡ kế hoạch điều quân trước khi nó có hiệu lực . Tổng thống Ukraine gọi những hành động này là "các biện pháp trừng phạt tầm trung và tầm xa" nhằm vào các cơ sở công nghiệp dầu mỏ và cơ sở hạ tầng quân sự của Nga .
Đợt "động viên một phần" năm 2022 với 300.000 lính dự bị là đợt điều quân đầu tiên ở Nga kể từ sau Thế chiến thứ hai. Mặc dù hỗn loạn, chế độ đã vượt qua được. Tuy nhiên, một đợt động viên năm 2026 sẽ phải đối mặt với một môi trường khó khăn hơn nhiều.
| Khía cạnh | Đợt "Động viên một phần" 2022 (Tháng 9/2022) | Đợt động viên dự kiến 2026 (Rủi ro tiềm ẩn) |
|---|---|---|
| Quy mô | 300.000 lính dự bị được gọi nhập ngũ | Các báo cáo cho thấy có thể lên tới 500.000 hoặc hơn — tiềm năng lớn hơn |
| Phản ứng của công chúng | Gây ra các cuộc biểu tình hiếm hoi trên khắp nước Nga và hàng chục nghìn người bỏ chạy khỏi đất nước, cuộc di cư lớn nhất kể từ khi Liên Xô sụp đổ | Rủi ro thậm chí còn cao hơn: Sau 4 năm chiến tranh, sự mệt mỏi vì chiến tranh sâu sắc hơn có thể gây ra bất ổn lan rộng hơn hoặc các hành vi trốn tránh nghĩa vụ |
| Di cư / Chảy máu chất xám | Ước tính có 800.000–900.000 người Nga đã bỏ trốn vào năm 2022; được mô tả là "cuộc di cư của thế kỷ" | Một làn sóng mới sẽ đẩy nhanh tình trạng giảm dân số và tiếp tục tước đi những lao động có tay nghề của Nga, đặc biệt là từ các khu vực đã bị khai thác nhiều nhân lực |
| Căng thẳng kinh tế | Động viên làm gián đoạn thị trường lao động, đẩy nhanh lạm phát và làm sâu sắc thêm sự cô lập do trừng phạt | Thiệt hại cộng dồn: Nền kinh tế Nga đang chịu áp lực trừng phạt nặng nề; một đợt động viên khác sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động trong các ngành công nghiệp trọng yếu và gia tăng áp lực ngân sách từ chi tiêu quân sự cao hơn . Các ước tính chuyên gia cho thấy tiền lương quân sự và trợ cấp tử vong lên tới 3-4 nghìn tỷ rúp mỗi năm (gần 2% GDP) |
| Rủi ro chính trị cho Putin | Đợt động viên năm 2022 đã làm tổn hại đáng kể đến lòng tin của công chúng nhưng chế độ đã vượt qua được cơn bão | Rủi ro cao hơn hiện tại: Điện Kremlin luôn phủ nhận kế hoạch động viên mới, vì vậy việc công bố một đợt động viên sẽ là một sự đảo ngược chính sách lớn. Việc sử dụng "bầu cử rởm" làm bình phong có thể không bảo vệ được Putin khỏi sự phản ứng dữ dội khi cái giá về nhân mạng tăng lên |
| Hiệu quả quân sự | Những tân binh được huấn luyện kém đã chịu tổn thất nặng nề; tình trạng thiếu hụt thiết bị đã bị phơi bày | Tình báo Ukraine đánh giá làn sóng mới sẽ lại bao gồm những binh sĩ được huấn luyện kém, trong khi thiết bị và hậu cần của Nga thậm chí còn cạn kiệt hơn so với năm 2022 |
Kết luận chính: Trong khi đợt động viên năm 2022 hỗn loạn nhưng có thể sống sót được đối với chế độ, một đợt động viên năm 2026 sẽ phải đối mặt với sự mệt mỏi chiến tranh tích lũy, một nền kinh tế và kho dự trữ quân sự cạn kiệt hơn, thiệt hại nhân khẩu học sâu sắc hơn, và một công chúng đã chứng kiến cái giá của đợt động viên đầu tiên, khiến nó trở nên rủi ro hơn về mặt chính trị và kinh tế đối với Điện Kremlin .
Zelensky mô tả cuộc bầu cử sắp tới là một quá trình "mô phỏng" hoặc "giả hiệu" . Lập luận chính của ông là Điện Kremlin sẽ sử dụng thời kỳ bầu cử như một tấm bình phong chính trị để công bố một đợt động viên không được lòng dân mà không gây ra phản ứng dữ dội ngay lập tức trong nước trong thời gian bỏ phiếu .
"Kế hoạch của Putin không có gì phức tạp. Ông ta muốn tạo ấn tượng rằng người Nga ủng hộ chiến tranh — mọi đảng phái vẫn được phép tranh cử, bằng cách này hay cách khác, đều phản đối hòa bình. Và sau đó, sau cái gọi là bầu cử, ông ta lên kế hoạch tổng động viên nhanh thêm vài trăm nghìn người Nga vào cuối năm nay, cộng với một số lượng tương tự vào năm sau." — Zelensky, ngày 11 tháng 8 năm 2026
Zelensky tuyên bố rằng cảnh báo dựa trên một báo cáo từ Thượng tướng Oleh Ivashchenko, người đứng đầu Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) . Bằng chứng cốt lõi được trích dẫn là "các tài liệu nội bộ của Nga" mà theo Zelensky, xác nhận kế hoạch của Điện Kremlin .
Các chi tiết chính từ đánh giá tình báo bao gồm:
Zelensky đã vạch ra cách tiếp cận kép để đối phó với kế hoạch của Nga, kết hợp ngoại giao với hành động quân sự.
1. Hướng ngoại giao: Cùng ngày đưa ra cảnh báo về động viên, Zelensky thông báo rằng Ukraine đã chuyển các đề xuất chính thức tới các nhà đàm phán Mỹ cho một kế hoạch kết thúc chiến tranh . Động thái này nhằm duy trì sự hỗ trợ quân sự và tài chính của đồng minh, đồng thời chủ động vạch trần kế hoạch leo thang của Nga với các đối tác phương Tây .
2. Biện pháp đối phó quân sự: Zelensky tuyên bố đã ra lệnh cho các lực lượng Ukraine "làm phức tạp hết mức có thể" kế hoạch động viên của Nga . Điều này có nghĩa là các cuộc tấn công tăng cường vào cơ sở hạ tầng quân sự, hậu cần và các trung tâm động viên của Nga nhằm phá vỡ kế hoạch điều quân trước khi nó có hiệu lực . Tổng thống Ukraine gọi những hành động này là "các biện pháp trừng phạt tầm trung và tầm xa" nhằm vào các cơ sở công nghiệp dầu mỏ và cơ sở hạ tầng quân sự của Nga .
Đợt "động viên một phần" năm 2022 với 300.000 lính dự bị là đợt điều quân đầu tiên ở Nga kể từ sau Thế chiến thứ hai. Mặc dù hỗn loạn, chế độ đã vượt qua được. Tuy nhiên, một đợt động viên năm 2026 sẽ phải đối mặt với một môi trường khó khăn hơn nhiều.
| Khía cạnh | Đợt "Động viên một phần" 2022 (Tháng 9/2022) | Đợt động viên dự kiến 2026 (Rủi ro tiềm ẩn) |
|---|---|---|
| Quy mô | 300.000 lính dự bị được gọi nhập ngũ | Các báo cáo cho thấy có thể lên tới 500.000 hoặc hơn — tiềm năng lớn hơn |
| Phản ứng của công chúng | Gây ra các cuộc biểu tình hiếm hoi trên khắp nước Nga và hàng chục nghìn người bỏ chạy khỏi đất nước, cuộc di cư lớn nhất kể từ khi Liên Xô sụp đổ | Rủi ro thậm chí còn cao hơn: Sau 4 năm chiến tranh, sự mệt mỏi vì chiến tranh sâu sắc hơn có thể gây ra bất ổn lan rộng hơn hoặc các hành vi trốn tránh nghĩa vụ |
| Di cư / Chảy máu chất xám | Ước tính có 800.000–900.000 người Nga đã bỏ trốn vào năm 2022; được mô tả là "cuộc di cư của thế kỷ" | Một làn sóng mới sẽ đẩy nhanh tình trạng giảm dân số và tiếp tục tước đi những lao động có tay nghề của Nga, đặc biệt là từ các khu vực đã bị khai thác nhiều nhân lực |
| Căng thẳng kinh tế | Động viên làm gián đoạn thị trường lao động, đẩy nhanh lạm phát và làm sâu sắc thêm sự cô lập do trừng phạt | Thiệt hại cộng dồn: Nền kinh tế Nga đang chịu áp lực trừng phạt nặng nề; một đợt động viên khác sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động trong các ngành công nghiệp trọng yếu và gia tăng áp lực ngân sách từ chi tiêu quân sự cao hơn . Các ước tính chuyên gia cho thấy tiền lương quân sự và trợ cấp tử vong lên tới 3-4 nghìn tỷ rúp mỗi năm (gần 2% GDP) |
| Rủi ro chính trị cho Putin | Đợt động viên năm 2022 đã làm tổn hại đáng kể đến lòng tin của công chúng nhưng chế độ đã vượt qua được cơn bão | Rủi ro cao hơn hiện tại: Điện Kremlin luôn phủ nhận kế hoạch động viên mới, vì vậy việc công bố một đợt động viên sẽ là một sự đảo ngược chính sách lớn. Việc sử dụng "bầu cử rởm" làm bình phong có thể không bảo vệ được Putin khỏi sự phản ứng dữ dội khi cái giá về nhân mạng tăng lên |
| Hiệu quả quân sự | Những tân binh được huấn luyện kém đã chịu tổn thất nặng nề; tình trạng thiếu hụt thiết bị đã bị phơi bày | Tình báo Ukraine đánh giá làn sóng mới sẽ lại bao gồm những binh sĩ được huấn luyện kém, trong khi thiết bị và hậu cần của Nga thậm chí còn cạn kiệt hơn so với năm 2022 |
Kết luận chính: Trong khi đợt động viên năm 2022 hỗn loạn nhưng có thể sống sót được đối với chế độ, một đợt động viên năm 2026 sẽ phải đối mặt với sự mệt mỏi chiến tranh tích lũy, một nền kinh tế và kho dự trữ quân sự cạn kiệt hơn, thiệt hại nhân khẩu học sâu sắc hơn, và một công chúng đã chứng kiến cái giá của đợt động viên đầu tiên, khiến nó trở nên rủi ro hơn về mặt chính trị và kinh tế đối với Điện Kremlin .