BOJ cảnh báo: Nếu Mỹ và châu Âu đi hai con đường tiền số khác nhau, hệ thống tiền tệ toàn cầu có thể bị chia cắt

Cả hai đều là những thay đổi lớn đối với hạ tầng tiền tệ. Nhưng nếu các hệ thống này vận hành trên các tiêu chuẩn pháp lý, công nghệ và thanh toán khác nhau, tài chính toàn cầu có thể trở thành một mạng lưới rời rạc thay vì một hệ thống thống nhất.

Vì sao “tính thống nhất của tiền tệ” quan trọng

Trong hệ thống tài chính truyền thống, ngân hàng trung ương đảm bảo rằng các dạng tiền khác nhau – như tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và dự trữ ngân hàng trung ương – luôn có thể chuyển đổi ngang giá (1:1).

Himino cảnh báo rằng sự xuất hiện đồng thời của nhiều loại tiền kỹ thuật số – stablecoin, CBDC và các tài sản token hóa – có thể làm thay đổi điều này. Nếu mỗi loại tiền hoạt động trên các hạ tầng và quy định khác nhau, thị trường có thể bắt đầu coi chúng là những công cụ tiền tệ riêng biệt, thậm chí cạnh tranh với nhau.

Khi điều đó xảy ra, các mạng lưới thanh toán, hệ thống bù trừ và dòng thanh khoản có thể trở nên kém tương thích, làm gia tăng rủi ro cho ổn định tài chính toàn cầu.

Nhật Bản kêu gọi cách tiếp cận “toàn diện”

Thay vì coi tương lai tiền tệ là cuộc cạnh tranh giữa stablecoin và CBDC, Himino cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần nhìn rộng hơn và cân nhắc nhiều mô hình tiền kỹ thuật số cùng tồn tại.

Chiến lược của Nhật Bản phản ánh cách tiếp cận đó. BOJ đang mở rộng nghiên cứu sang nhiều dạng tiền token hóa khác nhau, nhằm tìm ra cách nâng cấp hạ tầng tài chính mà vẫn giữ được sự ổn định của hệ thống.

Những mô hình Nhật Bản đang thử nghiệm

Tiền gửi ngân hàng token hóa

Một trong các ý tưởng là tokenized bank deposits – phiên bản kỹ thuật số của tiền gửi tại ngân hàng thương mại được phát hành trên các nền tảng có thể lập trình. Mô hình này có thể kết hợp độ tin cậy của hệ thống ngân hàng truyền thống với tốc độ và tính tự động của công nghệ blockchain.

Dự trữ ngân hàng trung ương token hóa

BOJ cũng đang xem xét tokenized central bank reserves, tức các khoản dự trữ mà ngân hàng thương mại giữ tại ngân hàng trung ương được biểu diễn dưới dạng token. Điều này có thể giúp các tổ chức tài chính thanh toán nhanh hơn và linh hoạt hơn trong môi trường kỹ thuật số.

Thử nghiệm thanh toán dựa trên blockchain

Ngoài ra, Nhật Bản đã bắt đầu thử nghiệm các hệ thống thanh toán sử dụng hạ tầng sổ cái phân tán (distributed ledger). Trong các thử nghiệm này, số dư dự trữ của ngân hàng được đặt trong môi trường blockchain thử nghiệm để kiểm tra cơ chế thanh toán và khả năng tích hợp với hệ thống tài chính hiện tại.

Mục tiêu là đánh giá liệu công nghệ token hóa có thể tăng hiệu quả thanh toán mà vẫn giữ được tính an toàn và tính pháp lý của hệ thống ngân hàng trung ương.

Con đường trung gian cho hệ thống tiền tệ tương lai

Cách tiếp cận của Nhật Bản đặt nước này vào vị trí trung gian giữa chiến lược của Mỹ và châu Âu.

Thay vì chỉ chọn một mô hình, BOJ đang xem xét sự kết hợp giữa tiền công và tiền tư nhân – bao gồm CBDC, stablecoin, tiền gửi token hóa và dự trữ token hóa.

Thông điệp lớn hơn của Himino là: kiến trúc của tiền kỹ thuật số toàn cầu vẫn đang được thiết kế. Những quyết định chính sách hôm nay của chính phủ, ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý có thể quyết định liệu hệ thống tiền tệ tương lai sẽ vẫn thống nhất – hay bị phân mảnh thành nhiều mạng lưới tiền số cạnh tranh.

Theo ông, việc duy trì “tính thống nhất của tiền tệ” cần tiếp tục là mục tiêu trung tâm khi thế giới bước vào kỷ nguyên tiền tệ kỹ thuật số.