World Cup 2026: Khi Biên Giới Mỹ - Canada Trở Thành 'Bức Tường Berlin' Của Làng Túc Cầu

World Cup 2026 đáng lẽ phải là một ngày hội của bóng đá thế giới - kỳ đại hội đầu tiên trải dài trên ba quốc gia. Nhưng khác xa với một bữa tiệc tưng bừng, giai đoạn tiền giải đấu đã bị phủ bóng đen bởi hàng loạt vụ từ chối visa và cấm nhập cảnh. Những 'tấm khiên thép' này đã ngăn cản các cầu thủ, trọng tài, nhân viên liên đoàn và hàng nghìn cổ động viên đã mua vé. Những hạn chế khắc nghiệt nhất đến từ Hoa Kỳ, nhưng Canada và Mexico - mỗi nước với quy định nhập cư riêng - cũng góp phần tạo nên một bức tranh hỗn loạn và đầy rẫy sự loại trừ. Nhiều nhà phê bình cho rằng giải đấu năm nay chẳng khác gì một "World Cup chỉ dành cho một số ít người" .

Trọng Tài Lịch Sử Bị 'Quay Đầu' Ở Miami

Trường hợp gây sốc nhất liên quan đến trọng tài người Somalia, Omar Abdulkadir Artan. Ông được lựa chọn để làm nên lịch sử với tư cách là trọng tài đầu tiên của quốc gia mình điều khiển một trận đấu tại World Cup. Artan là một trong số 52 trọng tài hàng đầu được FIFA lựa chọn cho giải đấu, và thậm chí đã được vinh danh là Trọng tài xuất sắc nhất châu Phi năm 2025 . Ngày 6 tháng 6 năm 2026, ông bay từ Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đến Miami, Hoa Kỳ, mang theo visa Mỹ hợp lệ cùng hộ chiếu ngoại giao do Đại sứ quán Somalia tại Kenya cấp .

Tuy nhiên, ngay khi vừa đặt chân đến Sân bay Quốc tế Miami, ông đã bị Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) chặn lại. Các quan chức viện dẫn "các lo ngại về thẩm tra lý lịch" và tuyên bố Artan không được phép nhập cảnh mà không đưa ra bất kỳ lời giải thích công khai chi tiết nào . Nút thắt cốt lõi nằm ở việc Somalia có tên trong danh sách các quốc gia bị cấm đi lại mở rộng dưới thời chính quyền của Tổng thống Trump . Dù có đầy đủ giấy tờ và tư cách, Artan đã bị đưa lên chuyến bay trở về Istanbul ngay trong ngày hôm đó. FIFA ngay lập tức gạch tên ông khỏi danh sách trọng tài của giải đấu, đồng thời tuyên bố tổ chức này "không can thiệp vào các quy trình nhập cư của các quốc gia chủ nhà" .

Trở về quê hương Somalia, Artan được chào đón như một người hùng. Hàng nghìn người đã tập trung tại thủ đô Mogadishu để chào đón ông, và việc ông bị loại khỏi giải đấu đã vấp phải sự lên án rộng rãi trên khắp đất nước . Trong cuộc phỏng vấn từ Istanbul trước khi về nước, Artan chia sẻ ông cảm thấy "vô cùng, vô cùng thất vọng" khi ước mơ cả đời của mình bị nghiền nát ngay tại sân bay .

Canada Khước Từ Thomas Partey: 'Nguyên Tắc Suy Đoán Vô Tội' Bị Thách Thức

Một vụ việc khác cũng không kém phần tranh cãi đã xảy ra tại biên giới Canada. Tiền vệ ngôi sao người Ghana, Thomas Partey, đã bị từ chối visa nhập cảnh vào Canada, khiến anh lỡ trận mở màn World Cup của Ghana gặp Panama tại Toronto vào ngày 17 tháng 6 . Điều đáng nói, Partey đã cùng toàn đội đến Mỹ và tập luyện bình thường tại trại huấn luyện ở Boston mà không gặp bất cứ trở ngại nào . Tuy nhiên, nhà chức trách Canada đã bác đơn xin visa của anh dựa trên các thủ tục tố tụng hình sự chưa được giải quyết tại Vương quốc Anh.

Partey đang đối mặt với nhiều cáo buộc tại London - bao gồm năm tội danh hiếp dâm và một tội danh tấn công tình dục, và anh đã không nhận tội . Do các cáo buộc này chưa dẫn đến một bản án kết tội, chính phủ Ghana đã lập tức lên tiếng phản đối. Bộ trưởng Thể thao Kofi Adams gọi lý do của Canada là "mỏng manh" và "cực kỳ bất công". Bộ Ngoại giao Ghana thì lập luận rằng quyết định này đi ngược lại nguyên tắc cơ bản của pháp luật: "suy đoán vô tội" . FIFA xác nhận sự vắng mặt của Partey nhưng từ chối can thiệp, một lần nữa giữ thái độ 'bất khả tri' giống như trường hợp của trọng tài Artan .

Iran: Cầu Thủ Được Đi, Quan Chức Bị Chặn

Chiến dịch World Cup của Iran đã bị cuốn vào một cuộc giằng co ngoại giao căng thẳng về visa Mỹ. Trong khi toàn bộ 26 cầu thủ trong danh sách cuối cùng cuối cùng cũng nhận được giấy phép nhập cảnh, hơn một tá nhân viên hỗ trợ và các quan chức cấp cao của liên đoàn bóng đá nước này ban đầu đã bị từ chối . Trong số những người bị cấm có Tổng thư ký Hedayat Mombeini và Phó chủ tịch Mehdi Mohammad Nabi, hai nhân vật quyền lực nhất trong bộ máy quản lý bóng đá Iran .

Tranh chấp này đã âm ỉ suốt nhiều tháng. Từ tháng 11 năm 2025, Iran đã tẩy chay Lễ bốc thăm World Cup tại Washington sau khi Mỹ từ chối cấp visa cho chủ tịch liên đoàn Mehdi Taj và các quan chức khác . Đến thời điểm đội tuyển Iran đến Mexico để chuẩn bị cho giải đấu, vẫn còn 15 nhân viên chưa có giấy phép nhập cảnh vào Mỹ .

Các quan chức Iran đã phản ứng gay gắt. Liên đoàn bóng đá Iran cáo buộc Mỹ có "hành vi trả thù" và đây là "hình thức can thiệp chính trị tồi tệ nhất vào thể thao" . Tiền đạo Mehdi Taremi nói rằng các chính sách visa đang tạo ra "rất nhiều căng thẳng" và làm tổn hại hình ảnh của nước chủ nhà . Tính đến ngày 13 tháng 6 năm 2026, bốn nhân viên của Iran đã kháng cáo thành công, nhưng 11 người khác vẫn bị cấm nhập cảnh vào Mỹ .

Người Hâm Mộ Bị Bỏ Lại Bên Ngoài Sân Vận Động

Cơn bão visa không chỉ giới hạn ở các đội tuyển và quan chức. Một phân tích của BBC cho thấy, người hâm mộ đến từ hơn một phần tư trong số 48 quốc gia tham dự giải đấu phải đối mặt với tỷ lệ từ chối visa đáng kể hoặc bị hạn chế đi lại hoàn toàn khi cố gắng đến các địa điểm thi đấu tại Mỹ . Những cổ động viên Morocco, đặc biệt, đã báo cáo về tình trạng bị từ chối hàng loạt dù đã mua vé và đặt vé máy bay . Các lệnh cấm đi lại của Mỹ, được tái áp đặt và mở rộng dưới thời chính quyền Trump, hiện ảnh hưởng đến công dân từ 39 quốc gia. Đối với 19 quốc gia trong số này, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ngừng hoàn toàn việc cấp mọi loại visa . Trong số các quốc gia tham dự World Cup bị ảnh hưởng có Iran, Senegal, Haiti và Bờ Biển Ngà - nghĩa là người hâm mộ bình thường từ những nước này gần như không có con đường hợp pháp nào để đến xem các trận đấu trên đất Mỹ .

Thậm chí trước khi giải đấu bắt đầu, một chỉ thị nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ đã tạm thời đình chỉ việc xử lý visa cho người nộp đơn từ 75 quốc gia, bao gồm các cường quốc bóng đá như Brazil, Colombia và Ai Cập, gây ra sự hoảng loạn cho những người đã có vé .

Khoảnh Khắc "Thư Giãn Đi" Của Chủ Tịch FIFA Infantino

Trước áp lực ngày càng lớn từ các liên đoàn quốc gia, các nhóm nhân quyền và người hâm mộ, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã đưa ra một phản ứng mà nhiều nhà phê bình cho là hết sức thờ ơ và xa cách. Phát biểu tại Mexico City vào ngày 10 tháng 6, chỉ một ngày trước trận khai mạc, ông Infantino nói rằng FIFA "không thể ra lệnh cho chính phủ Mỹ phải cho phép ai vào đất nước của họ" .

Ông cũng trực tiếp nhắc đến trường hợp của trọng tài Artan, gọi đó là điều "đáng tiếc" nhưng nhấn mạnh rằng tổ chức này không có đòn bẩy nào để đảo ngược các quyết định nhập cư. Lời khuyên bao quát hơn của ông dành cho tất cả những bên liên quan đầy lo lắng là hãy "bình tĩnh và thư giãn đi" ("chill and relax") trước những tranh cãi về visa . Những phát ngôn này ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ các cầu thủ Iran và những người ủng hộ quyền của người nhập cư. Họ chỉ ra rằng FIFA đã không công khai gây áp lực lên các chính phủ chủ nhà để tôn trọng tinh thần của một giải đấu toàn cầu .

Vấn đề cốt lõi, như nhiều phân tích đã chỉ ra, nằm ở cấu trúc. FIFA ban đầu đã thúc đẩy một hệ thống đi lại thống nhất, tương tự như "Thẻ Hayya" ở Qatar, cho phép những người tham gia được công nhận di chuyển tự do giữa ba quốc gia chủ nhà. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ đã bác bỏ đề xuất này, khiến người hâm mộ và các đội tuyển phải tự mình vượt qua một "mớ bòng bong" các chế độ thị thực riêng biệt . Kết quả là một kỳ World Cup mà ở đó, chính sách biên giới đôi khi có quyền lực lớn hơn cả những gì diễn ra trên sân cỏ.