SpaceX 'bỏ túi' 6,45 tỷ USD từ Lực lượng Vũ trụ Mỹ ngay trước thềm IPO kỷ lục

Con đường tiến tới một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) kỷ lục của SpaceX vừa nhận một cú hích tăng tốc trị giá 6,45 tỷ USD từ Lực lượng Vũ trụ Mỹ — nhưng cũng kèm theo một lá cờ vàng cảnh báo dành cho nhà đầu tư. Chỉ trong vòng ba ngày cuối tháng 5 năm 2026, công ty của tỷ phú Elon Musk đã giành được hai hợp đồng khổng lồ, định vị mình là xương sống cho kiến trúc quân sự không gian thế hệ mới của Mỹ. Tuy nhiên, chúng cũng làm nổi bật một rủi ro mà chính công ty đã nêu trong bản cáo bạch IPO: cứ mỗi năm đô la doanh thu của SpaceX thì có khoảng hai mươi xu đến từ một khách hàng duy nhất — chính phủ Mỹ — và nguồn tiền ấy có thể bốc hơi chỉ sau một thay đổi về ưu tiên chính trị .

Hợp đồng mạng lưới dữ liệu không gian 2,29 tỷ USD

Ngày 26 tháng 5 năm 2026, Bộ Tư lệnh Hệ thống Vũ trụ thuộc Lực lượng Vũ trụ Mỹ đã trao cho SpaceX một hợp đồng trị giá 2,29 tỷ USD thuộc diện Thỏa thuận Giao dịch Khác (OTA - một cơ chế đấu thầu linh hoạt của quân đội Mỹ) để xây dựng Hệ thống Xương sống Mạng lưới Dữ liệu Không gian (SDN Backbone) . Về bản chất, SDN Backbone là một chòm sao vệ tinh tại quỹ đạo tầm thấp (LEO) được triển khai rộng khắp, đóng vai trò như tầng liên lạc tốc độ cao và bảo mật của Lầu Năm Góc — hay nói cách khác, đây chính là mạng internet quân sự đặt trong không gian .

Bằng cách sử dụng các đường truyền laser quang học giữa các vệ tinh, mạng lưới này sẽ truyền tải dữ liệu tình báo và mục tiêu từ các cảm biến đến các bệ vũ khí trên toàn cầu mà không cần phụ thuộc vào các trạm chuyển tiếp mặt đất . Hợp đồng yêu cầu SpaceX phải bàn giao một nguyên mẫu hoạt động đầy đủ vào cuối năm 2027, đẩy nhanh tiến độ cho một hệ thống trước đây có tên MILNET và dựa trên nền tảng Starshield quân sự hóa của công ty .

Hợp đồng 'Golden Dome' 4,16 tỷ USD

Chỉ ba ngày sau, vào ngày 29 tháng 5, Lực lượng Vũ trụ Mỹ tiếp tục công bố một thương vụ còn lớn hơn cho SpaceX: 4,16 tỷ USD cho chương trình Chỉ thị Mục tiêu Di động Trên không Đặt trên Không gian (SB-AMTI) . Hợp đồng này là một phần quan trọng trong sáng kiến phòng thủ tên lửa mang tên "Golden Dome" (Vòm Vàng) của Tổng thống Donald Trump, một lá chắn đa lớp đầy tham vọng trị giá 185 tỷ USD nhằm bảo vệ nước Mỹ trước các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm .

Hệ thống SB-AMTI tích hợp các cảm biến đặt trên không gian, các đường truyền liên lạc bảo mật và xử lý mặt đất có hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi máy bay và tên lửa nước ngoài từ quỹ đạo . Lực lượng Vũ trụ dự kiến sẽ triển khai một chòm sao vệ tinh vào năm 2028 cho lớp cảm biến và theo dõi này, bổ sung cho các hoạt động giám sát trên không truyền thống . Một điểm đáng lưu ý, SpaceX chỉ là một trong số nhiều công ty nằm trong nhóm nhà cung cấp của SB-AMTI, và Lực lượng Vũ trụ cho biết sẽ còn trao thêm các hợp đồng khác trong năm tới .

Tổng cộng, hai hợp đồng này mang về cho SpaceX 6,45 tỷ USD giá trị công việc mới từ Lực lượng Vũ trụ, được công bố trong cùng tuần mà công ty đang chạy đua để hướng tới những gì được kỳ vọng là đợt IPO lớn nhất lịch sử .

Bài toán phụ thuộc vào chính phủ

SpaceX đang nhắm mục tiêu niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPXC vào khoảng ngày 12 tháng 6, với các báo cáo ước tính đợt chào bán có thể huy động khoảng 75 tỷ USD . Tuy nhiên, bản cáo bạch S-1 dài 250 trang của công ty lại chứa đựng một tiết lộ đáng tỉnh táo, đủ để khiến bất kỳ nhà đầu tư tiềm năng nào cũng phải chùn bước.

20,9% tổng doanh thu hợp nhất năm 2025 của SpaceX — tương đương khoảng 3,9 tỷ USD trên tổng số 18,7 tỷ USD — đến từ một khách hàng duy nhất: chính phủ Mỹ . Con số này là 24,2% vào năm 2024 và 25,2% vào năm 2023, cho thấy một sự phụ thuộc mang tính cơ cấu và dai dẳng. Hồ sơ ghi rõ một cách thẳng thắn: "Không có khách hàng nào khác chiếm hơn 10% doanh thu hợp nhất" .

Các yếu tố rủi ro do chính công ty cảnh báo còn chỉ ra rằng các hợp đồng chính phủ "có thể bị chấm dứt bất cứ lúc nào hoặc bị loại bỏ bởi những dịch chuyển trong ưu tiên chi tiêu liên bang". Hoạt động hợp tác với các cơ quan chính phủ "vẫn phụ thuộc trực tiếp vào những thay đổi chính trị, các ưu tiên mới, quy định pháp lý và biến động về mức tài trợ" .

Rủi ro tập trung này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi SpaceX không có lãi từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Hồ sơ IPO tiết lộ công ty đã lỗ 2,6 tỷ USD từ hoạt động trong năm 2025, và khoản lỗ vẫn tiếp diễn trong quý đầu năm 2026 . Trong khi mảng kinh doanh kết nối Starlink tạo ra 11,4 tỷ USD doanh thu và 4,4 tỷ USD lợi nhuận hoạt động, thì tổng thể công ty vẫn ngập trong sắc đỏ .

Điều này có ý nghĩa gì với nhà đầu tư IPO?

Đối với một công ty thường tự tiếp thị mình qua hình ảnh về du hành vũ trụ thương mại, chinh phục Sao Hỏa và internet vệ tinh toàn cầu, thì thực tế được phơi bày trong các tài liệu IPO lại rất "trần tục". Tăng trưởng của SpaceX gắn bó sâu sắc với chi tiêu quốc phòng Mỹ, và 6,45 tỷ USD tiền hợp đồng được ký chỉ vài tuần trước IPO càng nhấn mạnh sự lệ thuộc ấy . Bản thân công ty thậm chí còn cảnh báo rằng họ có thể ưu tiên các "mục tiêu điện toán quỹ đạo" của riêng mình hơn là công việc mới từ chính phủ, điều này có thể "tác động đến mối quan hệ của chúng tôi với các cơ quan quản lý" và dẫn đến các vụ kiện tụng .

Một sự thay đổi chính quyền, một đợt tái phân bổ ngân sách, hay một cuộc đánh giá lại hợp đồng đều có thể khiến một phần năm doanh thu của SpaceX bốc hơi chỉ sau một đêm. Cộng với khoản lỗ hoạt động đang diễn ra, sự tập trung khách hàng này là một rủi ro trọng yếu mà công ty buộc phải công bố theo luật — và các nhà đầu tư tiềm năng trong đợt chào sàn lịch sử của SPXC sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa rủi ro đó và lời hứa về tham vọng liên hành tinh.