Uber, PayPal, Apple và Oracle tái cơ cấu: AI và robotaxi là tâm điểm

Các thông báo đầu tháng 9/2026 không phản ánh một nguyên nhân duy nhất khiến toàn ngành công nghệ sa thải. Điểm chung rõ hơn là tái phân bổ nguồn lực: bớt tầng quản lý, thu hẹp một số đội ngũ sản phẩm và chuyển tiền cùng nhân sự sang AI, hạ tầng đám mây và xe tự hành.

Điều cần phân biệt là trạng thái của từng con số. Uber đã xác nhận cắt giảm. Các động thái của PayPal theo từng nước là một phần kế hoạch nhiều năm. Apple công bố cắt giảm từ cuối tháng 8 và tiếp tục được nhắc đến đầu tháng 9. Còn kịch bản cắt giảm mới tại Oracle vẫn chỉ là thông tin được báo chí đưa tin, chưa có xác nhận từ công ty.

Uber: khoảng 3.300 việc làm, công bố ngày 2/9

Uber cho biết sẽ cắt khoảng 3.300 vị trí trên toàn cầu, tương đương khoảng 10% lực lượng lao động. Đây là đợt cắt giảm lớn nhất của hãng kể từ giai đoạn dịch COVID-19. CEO Dara Khosrowshahi nói việc tái cơ cấu nhằm giảm bớt các tầng quản lý và sự phức tạp trong tổ chức, để tái đầu tư cho gọi xe, giao hàng và robotaxi. 12

Bối cảnh trực tiếp là sự đi lên của các đối thủ gọi xe tự hành, cùng lo ngại rằng họ có thể gây áp lực lên thị trường cốt lõi của Uber. 13 Các báo cáo cũng đề cập định hướng làm việc trực tiếp nhiều hơn tại các văn phòng chủ chốt, nhưng chưa có số liệu đáng tin cậy về số nhân sự bị ảnh hưởng tại từng địa điểm. 1115

Một số báo cáo mô tả tham vọng robotaxi của Uber là khoản đầu tư khoảng 10 tỷ USD. Tuy nhiên, đây không phải chi phí tái cấu trúc mà Uber đã công bố, cũng không phải ước tính tiết kiệm chính thức từ đợt cắt giảm. 1416

PayPal: cắt giảm theo từng quốc gia trong kế hoạch nhiều năm

Các động thái của PayPal xuất hiện ở nhiều nơi trong tuần, thay vì một con số sa thải toàn cầu mới duy nhất:

• Ấn Độ: PayPal cho biết khoảng 220 nhân viên bị ảnh hưởng trong đợt giảm nhân sự ngày 31/8; các báo cáo nêu Chennai, Bengaluru và Hyderabad. Con số khoảng 600 vị trí được đưa ra ban đầu đã được điều chỉnh hoặc bị thông tin do công ty cung cấp phản bác. 171926
• Ireland: Báo chí đưa tin khoảng 160 vị trí bị cắt. 18
• Israel: PayPal được cho là cắt 70 nhân viên trong lực lượng lao động địa phương khoảng 300 người. 21
• San Jose, California: Hồ sơ WARN — thông báo bắt buộc theo luật của bang California về đợt sa thải quy mô lớn — nêu 251 vị trí tại trụ sở PayPal dự kiến bị ảnh hưởng từ ngày 30/10. 2028

Các đợt giảm theo địa bàn này thuộc chương trình hiệu quả vận hành đã được báo cáo trước đó. PayPal dự kiến giảm khoảng 20% nhân sự trong 2–3 năm, tương ứng khoảng 4.760 vị trí dựa trên số nhân viên cuối năm 2025, đồng thời đặt mục tiêu ít nhất 1,5 tỷ USD tiết kiệm gộp thường niên theo tốc độ vận hành. 2330

Vì vậy, không nên xem những số liệu ở Ấn Độ, Ireland, Israel và San Jose là một tổng số sa thải mới diễn ra trong cùng một tuần.

Apple: hơn 200 vị trí tại Siri, Vision Pro và phần mềm

Apple đã cắt hơn 200 vị trí ở các nhóm phát triển Siri, kính thực tế hỗn hợp Vision Pro và phần mềm liên quan. Thông tin được đăng ngày 21/8 và tiếp tục xuất hiện trong chu kỳ tin tức đầu tháng 9. Khoảng 100 vị trí thuộc tổ chức Vision Pro; khoảng 100 vị trí khác thuộc Siri và các nhóm phần mềm. 515658

Việc tái cấu trúc được cho là bao gồm gần như đóng nhóm phát triển game cho Vision Pro và giảm quy mô đội ngũ sản xuất video nhập vai, trong khi nguồn lực được chuyển hướng sang AI và thiết bị mới. Apple nói hãng đang điều chỉnh hoạt động kinh doanh, đồng thời sẽ tạo một số vị trí mới; song báo cáo công khai chưa cung cấp phân bổ đầy đủ theo địa điểm hoặc chi phí tái cấu trúc. 5158

Do đó, đây phù hợp hơn với cách hiểu là Apple đang điều chỉnh danh mục đầu tư có trọng điểm, không phải một đợt sa thải diện rộng mới của tháng 9 như Uber.

Oracle: khả năng cắt 7.000–10.000 việc làm, chưa được xác nhận

Các báo cáo ngày 1/9 cho biết Oracle có thể chuẩn bị cắt thêm 7.000–10.000 việc làm trên toàn cầu; Ấn Độ là một khu vực được quan tâm và một báo cáo ước tính khoảng 3.000 vị trí tại đây. Thời điểm được đề cập là đầu đến giữa tháng 9. 3641

Đây vẫn là thông tin về một khả năng trong tương lai, không phải thông báo chính thức hay số người đã mất việc. Các báo cáo liên hệ kế hoạch này với nỗ lực giảm chi phí nhân sự khi Oracle đầu tư mạnh cho hạ tầng đám mây phục vụ AI và chịu áp lực tài chính liên quan. 4046

Điều Oracle đã công bố là lực lượng lao động trong năm tài chính 2026 giảm khoảng 21.000 người, tương đương 13%, đồng thời hãng ghi nhận 1,84 tỷ USD tiền trợ cấp thôi việc và các chi phí thoát tái cấu trúc khác. Oracle cho biết việc triển khai AI đã góp phần, và có thể tiếp tục góp phần, vào các đợt điều chỉnh nhân sự. 3334

Khoản 1,84 tỷ USD là chi phí tái cấu trúc và thoát đã được công bố cho cả năm tài chính; không thể gán nó cho kịch bản 7.000–10.000 vị trí chưa được xác nhận trong tháng 9.

Đặt các con số cạnh mốc 129.500 việc làm công nghệ toàn cầu

So với ước tính gần 129.500 nhân viên công nghệ tại 296 công ty mất việc trong năm 2026 được nêu trong câu hỏi, riêng 3.300 vị trí của Uber tương đương khoảng 2,5% tổng số đó.

Một phép cộng minh họa có chủ ý và thận trọng gồm 3.300 của Uber, hơn 200 của Apple, 220 tại Ấn Độ, 70 tại Israel và 251 vị trí dự kiến cắt ở San Jose của PayPal cho ra khoảng 4.041 vị trí, tương đương khoảng 3,1% của 129.500.

Tuy nhiên, đây không phải tổng số sự kiện đã được xác minh, vì:

• 251 vị trí PayPal ở San Jose có ngày hiệu lực sau đó.
• Các thông báo theo quốc gia có thể diễn ra vào ngày khác nhau và được một hệ thống theo dõi tính theo phương pháp khác nhau.
• Đợt cắt giảm của Apple đã được công bố trước tuần đầu tháng 9.
• Phép tính này chưa bao gồm khoảng 160 vị trí PayPal tại Ireland.

Nếu kịch bản Oracle cắt 7.000–10.000 vị trí thực sự xảy ra và hoàn toàn là số bổ sung so với các sự kiện đã được theo dõi, khoảng minh họa sẽ tăng lên khoảng 11.000–14.000 vị trí, tương đương 8,5%–10,8% mốc 129.500. Đây chỉ là tính toán theo kịch bản, không phải số liệu đã xác nhận.

Xu hướng lớn hơn: tái phân bổ thay vì một cú sốc chung

Các công ty cùng dùng ngôn ngữ về hiệu quả và tinh gọn, nhưng hoàn cảnh của mỗi bên khác nhau. Uber thu gọn tổ chức để chuẩn bị cho robotaxi. 12 Apple giảm một phần hoạt động Vision Pro và Siri để ưu tiên AI cùng thiết bị mới. 5156 PayPal triển khai kế hoạch đơn giản hóa vận hành, trong đó tích hợp AI là một ưu tiên. 2130 Oracle đã trải qua một đợt thu hẹp nhân sự lớn trong năm tài chính, song vẫn mở rộng hoạt động AI và đám mây. 3334

Kết luận thực tế là không nên cộng mọi số liệu như thể chúng là một đợt sa thải toàn cầu duy nhất trong một tuần. Một đợt cắt giảm đã xác nhận, việc triển khai tại địa phương của kế hoạch nhiều năm, mức giảm nhân sự trong cả năm tài chính, hồ sơ WARN có ngày hiệu lực trong tương lai và tin về khả năng cắt giảm là các thước đo khác nhau. Chúng cùng cho thấy xu hướng tái cấu trúc được thúc đẩy bởi AI và tự động hóa, nhưng không tạo thành một tổng số sa thải tuần đã được kiểm chứng.