Con đường để Hong Kong đạt được mục tiêu “AI cho mọi người”

Để phục vụ mục tiêu “AI cho mọi người”, AIRDI nên đóng vai trò nhiều hơn là một quỹ tài trợ nghiên cứu. Viện có thể:

• Kết nối các trường đại học, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để triển khai các ứng dụng AI thực tế
• Phát triển tiêu chuẩn đánh giá về an toàn, thiên lệch và quyền riêng tư
• Hỗ trợ xây dựng bộ dữ liệu và mô hình AI phù hợp với môi trường ngôn ngữ và pháp lý của Hong Kong

Khi tập trung vào ứng dụng có thể triển khai, AIRDI sẽ giúp đưa AI ra khỏi phòng thí nghiệm và đi vào đời sống.

Mở rộng quyền truy cập vào năng lực điện toán

Phát triển AI hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào sức mạnh tính toán. Nếu chỉ các tập đoàn lớn hoặc phòng thí nghiệm hàng đầu mới có thể tiếp cận tài nguyên này, các nhà đổi mới nhỏ sẽ bị bỏ lại phía sau.

Hong Kong đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, bao gồm các cụm nghiên cứu và trung tâm siêu máy tính gắn với hệ sinh thái đổi mới của thành phố . Tuy nhiên, việc mở rộng quyền truy cập dùng chung cho các trường đại học, startup, tổ chức phi lợi nhuận và doanh nghiệp nhỏ có thể tạo ra bước nhảy vọt về mức độ tham gia.

Các mô hình truy cập theo cấp độ — từ thử nghiệm miễn phí, hỗ trợ chi phí cho SME, đến tài trợ nghiên cứu cạnh tranh — sẽ giúp tài nguyên điện toán phục vụ cả đổi mới kinh tế lẫn các dự án vì lợi ích xã hội.

Tận dụng hệ sinh thái InnoHK và HKGAI

Hong Kong đã có nền tảng nghiên cứu AI đáng kể thông qua các sáng kiến như InnoHK và Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển AI Tạo sinh Hong Kong (HKGAI), một dự án hợp tác giữa nhiều trường đại học tập trung vào công nghệ AI tạo sinh và các ứng dụng phù hợp với địa phương .

Một ví dụ nổi bật là HKChat, chatbot được xây dựng trên mô hình ngôn ngữ lớn phát triển tại Hong Kong, được thiết kế để phù hợp với môi trường ngôn ngữ và văn hóa địa phương .

Nếu được mở rộng thành các nền tảng đáng tin cậy cho trường học, dịch vụ công và tổ chức cộng đồng, những công cụ này có thể giúp nhiều người tiếp cận AI ngay cả khi họ không có nền tảng kỹ thuật.

Điều quan trọng là các mô hình AI địa phương cần xử lý tốt:

• Tiếng Quảng Đông và tiếng Trung viết
• Tiếng Anh và môi trường song ngữ
• Việc chuyển đổi ngôn ngữ trong hội thoại (code‑switching)
• Thuật ngữ pháp lý và chuyên ngành của Hong Kong

Nếu thiếu yếu tố bản địa hóa, nhiều người dùng sẽ thấy các công cụ AI khó sử dụng hoặc kém hữu ích.

Xây dựng lớp dịch vụ công dựa trên AI

Một cách để phổ cập AI là tích hợp công nghệ này trực tiếp vào các dịch vụ thường ngày. Các công cụ AI trong khu vực công có thể giúp người dân:

• Tìm hiểu và sử dụng dịch vụ chính phủ
• Điền đơn hoặc hồ sơ trực tuyến
• Dịch tài liệu
• Tìm khóa đào tạo nghề
• Tiếp cận thông tin y tế hoặc phúc lợi xã hội

Nếu các công cụ này được cung cấp qua thư viện, trung tâm cộng đồng hoặc ứng dụng di động, ngay cả những người không có kỹ năng công nghệ hoặc thiết bị cá nhân vẫn có thể hưởng lợi.

Giúp doanh nghiệp nhỏ ứng dụng AI

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) là xương sống của nền kinh tế Hong Kong, nhưng nhiều doanh nghiệp thiếu nguồn lực để thử nghiệm AI.

Chính quyền có thể hỗ trợ bằng các chương trình như:

• Phiếu hỗ trợ áp dụng AI
• Tư vấn triển khai
• Bộ công cụ theo ngành cho bán lẻ, khách sạn, logistics và dịch vụ chuyên môn

Những chương trình này nên tập trung không chỉ vào công nghệ mà còn vào thiết kế lại quy trình làm việc và đào tạo nhân viên.

Đầu tư vào giáo dục và kỹ năng AI

Sự bao trùm lâu dài đòi hỏi trình độ hiểu biết AI rộng rãi trong xã hội. Hong Kong đã dành 2 tỷ HKD từ Quỹ Giáo dục Chất lượng để thúc đẩy giáo dục số trong các trường tiểu học và trung học, bao gồm khung năng lực về hiểu biết AI và đào tạo giáo viên .

AI nên được tích hợp vào nhiều môn học khác nhau, không chỉ STEM. Học sinh cần hiểu cách AI ảnh hưởng đến ngôn ngữ, nghệ thuật, kinh doanh và xã hội.

Song song đó là đào tạo lại lực lượng lao động. Các chứng chỉ ngắn hạn, có thể tích lũy dần, do các trường đại học ứng dụng, cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp cung cấp sẽ giúp người lao động học cách sử dụng AI trong công việc thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng theo ngành với sáng kiến AI+

Ở cấp quốc gia, sáng kiến AI+ đặt mục tiêu tích hợp AI sâu rộng vào nhiều lĩnh vực kinh tế và xã hội trong những năm tới . Hong Kong có thể áp dụng khuôn khổ này thông qua các dự án thí điểm trong các ngành như y tế, logistics, dịch vụ tài chính và quản lý đô thị.

Mỗi dự án nên xác định rõ:

• Vấn đề cần giải quyết
• Dữ liệu được sử dụng
• Cơ quan chịu trách nhiệm
• Biện pháp bảo vệ quyền riêng tư và an ninh

Những dự án thành công có thể được mở rộng trên toàn thành phố.

Xây dựng niềm tin thông qua quản trị AI

Niềm tin của công chúng là yếu tố quyết định để AI được chấp nhận rộng rãi. Người dân cần tin rằng các hệ thống AI trong khu vực công và tư được vận hành một cách minh bạch và công bằng.

Do đó, Hong Kong cần khung quản trị rõ ràng về:

• Tiêu chuẩn mua sắm công nghệ
• Bảo vệ dữ liệu
• Cơ chế kiểm toán
• Giám sát của con người

Những ứng dụng rủi ro cao trong y tế, tài chính, tuyển dụng hoặc dịch vụ công cần được đánh giá nghiêm ngặt.

Thước đo thực sự của “AI cho mọi người”

Hong Kong đã có nhiều yếu tố cần thiết: viện nghiên cứu, sáng kiến AI tạo sinh, nguồn tài trợ giáo dục và chiến lược thúc đẩy ứng dụng.

Nhưng bài kiểm tra cuối cùng rất đơn giản: nếu chủ một quán ăn nhỏ, một giáo viên, một nhân viên xã hội, một startup logistics hay một người cao tuổi đều có thể sử dụng AI một cách an toàn và hiệu quả, khi đó Hong Kong mới thực sự đạt được mục tiêu AI cho mọi người.

Nếu không, thành phố có thể vẫn xây dựng được một ngành công nghiệp AI mạnh — nhưng sẽ chưa đạt tới sự bao trùm mà khẩu hiệu này hứa hẹn.