Vitalik Buterin công bố kế hoạch mở rộng Ethereum: Mượn mô hình UTXO từ Bitcoin để đạt tốc độ tăng trưởng gấp 1.000 lần

Butererin tuyên bố: "Chúng tôi muốn Ethereum có những điểm tốt nhất của trạng thái kiểu UTXO, trạng thái động và mọi thứ ở giữa" . Thiết kế đa tầng này cho phép mạng lưới giữ nguyên kiến trúc dApp hiện tại trong khi bổ sung các công cụ mới cho các giao dịch có khả năng mở rộng cao hơn, chi phí thấp hơn.

Lợi ích tiềm năng

• Giảm ~99,8% trạng thái vĩnh viễn cho các khoản thanh toán — Đối với một tỷ mục UTXO, trạng thái vĩnh viễn sẽ chỉ khoảng 300 MB, so với 100–150 GB dưới mô hình tài khoản hiện tại .
• Mở khóa khả năng mở rộng ~1.000 lần trong dài hạn — Hiệu quả trạng thái được coi là nút thắt cổ chai chính cho việc mở rộng 1.000 lần, bên cạnh khả năng thực thi (~1.000 lần nhờ ZK-EVM) và dữ liệu (~500 lần nhờ PeerDAS/blobs) .
• Giảm gánh nặng lưu trữ nút — Lấy cảm hứng từ Utreexo, các bộ tích lũy nhẹ và bằng chứng bao gồm có thể cho phép các nút xác thực mà không cần lưu trữ toàn bộ trạng thái, bảo tồn tính phi tập trung .
• Bảo tồn kiến trúc dApp hiện tại — Vì trạng thái UTXO mang tính bổ sung chứ không phải thay thế hoàn toàn, các ứng dụng và hợp đồng Ethereum hiện có sẽ không bị ảnh hưởng .

Những thách thức còn lại

• Tương thích ngược và di chuyển ứng dụng — Các dApp hiện tại xây dựng trên mô hình tài khoản không thể sử dụng trực tiếp trạng thái UTXO; cần có các tiêu chuẩn và công cụ mới để các nhà phát triển áp dụng các lớp trạng thái nhẹ hơn .
• Độ phức tạp lai ghép — Quản lý hai mô hình trạng thái khác nhau cơ bản (dựa trên tài khoản và dựa trên UTXO) trong cùng một môi trường thực thi sẽ tạo ra độ phức tạp ở cấp độ giao thức, các trường hợp ngoại lệ tiềm ẩn và các câu hỏi về khả năng tương tác giữa các trạng thái .
• Hạn chế của hợp đồng thông minh — Trạng thái UTXO vốn kém linh hoạt hơn tài khoản; nó phù hợp cho các khoản thanh toán đơn giản nhưng không phù hợp cho các ứng dụng DeFi hoặc NFT phức tạp, có trạng thái .
• Vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu — Đề xuất UTXO gốc (từ nhà nghiên cứu Toni Wahrstätter vào tháng 7/2026) và các công trình liên quan đang ở giai đoạn nghiên cứu/đề xuất, chưa được triển khai hoặc thử nghiệm ở quy mô lớn .

Bối cảnh lộ trình rộng hơn: Tầm nhìn 'Lean Ethereum'

Cách tiếp cận lai ghép UTXO này là một phần trong lộ trình "Lean Ethereum" rộng lớn hơn của Buterin (công bố tháng 7/2026), nhằm triển khai trong 3–4 năm qua nhiều trụ cột :

• Xác minh STARK đệ quy — Thay thế việc thực thi lại giao dịch trực tiếp bằng các bằng chứng STARK đệ quy để đạt được khả năng mở rộng cực hạn .
• Kháng lượng tử — Giới thiệu mật mã an toàn lượng tử để bảo vệ trước các mối đe dọa trong tương lai .
• Đại tu lớp trạng thái — Mô hình hai lớp (trạng thái động + các loại trạng thái mới có thể mở rộng như UTXO và bộ đệm vòng) được Buter tin là thay đổi "mang tính đột phá nhất" trong kế hoạch .
• Nâng cấp quyền riêng tư — Kế hoạch tích hợp các tính năng bảo vệ quyền riêng tư .
• Kiến trúc trình xác thực đơn giản hóa — Bao gồm các thay đổi về đồng thuận, gas và một máy ảo tinh gọn hơn (leanISA/RISC-V) .

Bài đăng ngày 16/8 đã kết nối các chủ đề này lại với nhau bằng cách thừa nhận rằng nghiên cứu Utreexo của Bitcoin trực tiếp ảnh hưởng đến chiến lược mở rộng trạng thái của Ethereum — một ảnh hưởng đáng chú ý giữa các hệ sinh thái, báo hiệu một cách tiếp cận thực dụng, mô-đun hơn để mở rộng quy mô blockchain .