UBS nâng dự báo giá dầu khi rủi ro tại eo biển Hormuz làm dấy lên kịch bản Brent vượt 150 USD

Rủi ro địa chính trị gia tăng tại Trung Đông đang buộc các tổ chức tài chính lớn phải đánh giá lại triển vọng giá dầu toàn cầu. Ngân hàng UBS gần đây đã nâng dự báo giá dầu thô thêm 10 USD mỗi thùng, cho rằng tình trạng gián đoạn quanh eo biển Hormuz — điểm nghẽn vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới — đang thắt chặt nguồn cung và tạo thêm “phí rủi ro” trong thị trường năng lượng.

UBS hiện dự báo giá dầu Brent có thể đạt khoảng 105 USD/thùng và dầu WTI của Mỹ khoảng 97 USD/thùng vào cuối năm, đồng thời cảnh báo rủi ro ngắn hạn vẫn nghiêng về phía tăng nếu các gián đoạn vận chuyển tiếp diễn.

Vì sao eo biển Hormuz đặc biệt quan trọng

Eo biển Hormuz nối Vịnh Ba Tư với các tuyến vận tải quốc tế và vận chuyển khoảng 1/5 tổng lượng dầu giao dịch toàn cầu mỗi ngày, khiến nó trở thành một trong những “điểm nghẽn năng lượng” quan trọng nhất hành tinh.

Ngay cả khi không bị phong tỏa hoàn toàn, các yếu tố như hoạt động quân sự dày đặc, tấn công tàu chở dầu hoặc chi phí bảo hiểm vận tải tăng vọt cũng có thể khiến lưu lượng tàu giảm mạnh. Khi dòng chảy dầu giảm, nguồn cung toàn cầu lập tức thắt chặt vì nhiều nước xuất khẩu lớn — như Saudi Arabia, Iraq và UAE — phụ thuộc gần như hoàn toàn vào tuyến đường này để xuất khẩu dầu thô.

UBS cho rằng chừng nào lưu lượng qua eo biển vẫn bị hạn chế, “con đường ít kháng cự nhất” của giá dầu vẫn là đi lên, bởi thị trường phải phản ánh cả lượng cung thực tế bị mất và nguy cơ gián đoạn sâu hơn.

Kịch bản cú sốc nguồn cung có thể đẩy dầu lên 150 USD

Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng những dự báo cực đoan như vậy chỉ thuộc kịch bản căng thẳng (stress scenario) chứ không phải dự báo cơ sở. Tuy vậy, UBS và nhiều tổ chức khác cảnh báo rằng nếu gián đoạn kéo dài, giá Brent có thể tăng vọt.

Trong kịch bản xấu nhất — khi xuất khẩu qua Hormuz bị hạn chế nghiêm trọng trong thời gian dài — nhiều yếu tố có thể kết hợp tạo ra cú sốc giá:

• Mất lượng xuất khẩu lớn: Dòng tàu chở dầu bị hạn chế có thể khiến một phần lớn dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh tạm thời biến mất khỏi thị trường.
• Cắt giảm sản lượng: Xung đột và các vấn đề hậu cần có thể buộc các nhà sản xuất trong khu vực giảm khai thác.
• Cuộc chạy đua tìm nguồn thay thế: Các quốc gia nhập khẩu sẽ cạnh tranh mua dầu từ những nhà cung cấp khác, đẩy giá lên cao.

Trong điều kiện đó, các nhà phân tích cảnh báo giá Brent có thể tạm thời vượt 150 USD/thùng khi thị trường định giá lại mức độ nghiêm trọng của cú sốc nguồn cung.

Vai trò của kho dự trữ dầu

Thông thường, thị trường dầu toàn cầu dựa vào các kho dự trữ để giảm sốc khi nguồn cung bị gián đoạn. Nhưng nếu thiếu hụt kéo dài, các “tấm đệm” này có thể nhanh chóng cạn đi.

Cả kho dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược của chính phủ đều trở nên cực kỳ quan trọng trong khủng hoảng vì chúng có thể tạm thời bù đắp sản lượng bị mất. Tuy nhiên, việc rút kho nhanh thường khiến giá dầu tăng cao hơn, bởi thị trường phải nâng giá để khuyến khích nguồn cung mới và hạn chế nhu cầu.

Các tổ chức tài chính và năng lượng phản ứng ra sao

UBS không phải tổ chức duy nhất điều chỉnh dự báo. Nhiều ngân hàng lớn và cơ quan năng lượng quốc tế cũng đang cập nhật kịch bản thị trường khi xung đột leo thang.

Goldman Sachs

Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu ngắn hạn khi rủi ro nguồn cung tăng lên. Ngân hàng này tăng dự báo Brent quý II thêm 10 USD và WTI thêm 9 USD, đồng thời ước tính giá dầu có thể tăng thêm khoảng 15 USD/thùng nếu eo biển Hormuz bị gián đoạn trong một tháng.

Trong một phân tích kịch bản khác, Goldman cho rằng Brent có thể tạm đạt khoảng 110 USD/thùng nếu lưu lượng dầu qua eo biển giảm một nửa trong vòng một tháng và vẫn bị gián đoạn một phần sau đó.

HSBC

HSBC cũng chuyển sang góc nhìn tích cực hơn đối với giá dầu. Ngân hàng này đã nâng dự báo giá Brent trung bình năm 2026 lên khoảng 95 USD/thùng, giả định rằng lưu lượng qua eo biển sẽ bị hạn chế trong thời gian dài hơn trước khi sản xuất và vận chuyển ở vùng Vịnh dần hồi phục.

Barclays và phản ứng của thị trường

Barclays cũng đi theo xu hướng này khi nâng dự báo Brent năm 2026 lên khoảng 100 USD/thùng, đồng thời cảnh báo rằng thời gian gián đoạn càng dài thì cú sốc giá càng lớn và kéo dài hơn.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA)

Thay vì đưa ra dự báo giá mạnh, IEA tập trung vào ổn định nguồn cung thị trường.

Để ứng phó với khủng hoảng, các nước thành viên IEA đã thống nhất giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp, đây là đợt xả kho phối hợp lớn nhất trong lịch sử của cơ quan này nhằm giảm áp lực nguồn cung và trấn an thị trường.

Những kho dự trữ này được thiết kế chính xác cho các tình huống như gián đoạn lớn tại eo biển Hormuz.

Điểm khác biệt giữa dự báo cơ sở và kịch bản rủi ro

Dù có khác biệt về mức độ, phần lớn ngân hàng và cơ quan năng lượng đều đồng ý ở một điểm: rủi ro địa chính trị đã thay đổi đáng kể triển vọng thị trường dầu mỏ.

Sự khác biệt chủ yếu nằm ở mức độ nghiêm trọng của gián đoạn:

• Kịch bản cơ sở: lưu lượng tàu dầu dần phục hồi và sản lượng vùng Vịnh ổn định trở lại.
• Kịch bản căng thẳng: gián đoạn kéo dài, xuất khẩu sụt giảm lớn và kho dự trữ bị rút nhanh — điều có thể đẩy giá dầu tiến gần hoặc vượt 150 USD/thùng.

Trong thời gian tới, hướng đi của giá dầu toàn cầu nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz và thời gian kéo dài của cuộc khủng hoảng khu vực.