Ukraine dần giành lại thế chủ động trên chiến trường khi đà tiến công của Nga chậm lại

Một số đánh giá còn cho thấy Nga thậm chí đã chịu mức mất lãnh thổ ròng khoảng 116 km² trong tháng 4/2026, lần đầu tiên xảy ra kể từ sau chiến dịch Kursk của Ukraine năm 2024.

Các chuyên gia cho rằng nhiều yếu tố góp phần vào sự chậm lại này, bao gồm hệ thống phòng thủ cải thiện của Ukraine, các đợt phản công trên bộ và các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào hậu cần và hạ tầng quân sự của Nga.

Vai trò ngày càng lớn của chiến tranh bằng drone

Drone đã trở thành một trong những công nghệ mang tính quyết định của cuộc chiến. Cả hai bên đều triển khai các cuộc tấn công quy mô lớn bằng thiết bị bay không người lái, đôi khi lên tới hàng trăm drone trong một chiến dịch.

Ukraine cũng gia tăng các đòn tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Trong một vụ việc được giới chức Nga công bố, hơn 550 drone của Ukraine đã nhắm vào nhiều khu vực của Nga, bao gồm cả khu vực quanh Moscow—một trong những đợt tấn công trên không lớn nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Theo giới chức quân sự Ukraine, các đơn vị drone đã trở thành công cụ quan trọng để gây tổn thất cho lực lượng Nga và làm gián đoạn hoạt động của đối phương trên chiến trường.

Tấn công nhà máy lọc dầu và hạ tầng năng lượng Nga

Song song với chiến trường, Ukraine ngày càng tập trung vào hạ tầng năng lượng của Nga, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu và hệ thống xuất khẩu dầu khí—những nguồn thu quan trọng của chính phủ Nga.

Theo các báo cáo dựa trên nguồn tin Reuters, các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine trong tháng 5/2026 đã buộc gần như tất cả các nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung Nga phải tạm dừng hoặc giảm sản xuất. Tổng công suất của các cơ sở bị ảnh hưởng vượt 83 triệu tấn mỗi năm, tương đương khoảng một phần tư năng lực lọc dầu của Nga.

Các cuộc tấn công này đã làm giảm sản lượng nhiên liệu và gây gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ của Nga. Hạ tầng năng lượng trở thành mục tiêu ưu tiên vì thuế từ dầu và khí đốt chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách Nga.

Áp lực kinh tế ngày càng tăng đối với Moscow

Sự gián đoạn trong lĩnh vực năng lượng diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế thời chiến của Nga chịu áp lực tài chính ngày càng lớn.

Trong bốn tháng đầu năm 2026, thâm hụt ngân sách liên bang của Nga đã đạt khoảng 5,88 nghìn tỷ rúp (khoảng 79 tỷ USD)—mức cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Ngay cả khi giá dầu toàn cầu tăng trong một số giai đoạn, điều đó vẫn chưa đủ để bù đắp áp lực từ chi tiêu quân sự lớn và các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng. Các nhà phân tích cho rằng sự kết hợp giữa chi phí chiến tranh tăng và nguồn thu bị gián đoạn đang gây sức ép ngày càng lớn lên hệ thống tài chính của Nga.

Ý nghĩa đối với cục diện cuộc chiến

Những diễn biến gần đây cho thấy sự thay đổi về động lực chiến trường, nhưng chưa phải bước ngoặt quyết định.

Các đợt phản công của Ukraine quanh Kupyansk và Zaporizhzhia, tốc độ tiến quân chậm lại của Nga và chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào hạ tầng dầu mỏ Nga cho thấy Kyiv đang dần gia tăng khả năng tác động cả lên chiến trường lẫn nền kinh tế chiến tranh của Moscow.

Tuy vậy, Nga vẫn duy trì lực lượng lớn tại Ukraine và tiếp tục các hoạt động tấn công trên nhiều khu vực mặt trận. Cuộc chiến vẫn mang tính tiêu hao kéo dài, nơi các bước tiến nhỏ, sự gián đoạn hậu cần và áp lực kinh tế có thể đóng vai trò quan trọng hơn những bước đột phá quân sự lớn trong việc định hình kết cục lâu dài của cuộc xung đột.