Máy bay không người lái bí mật và làn sóng tấn công 'tầm trung' đang định hình lại cuộc chiến tại Ukraine

Ukraine đang thực hiện một sự chuyển đổi căn bản trong chiến lược chiến tranh bằng máy bay không người lái (drone), từ những đòn tập kích chiến thuật, tầm ngắn sang một chiến dịch quy mô lớn, cường độ cao và có hệ thống nhằm vào sâu trong hậu tuyến của Nga. Sự tiến hóa này được đánh dấu bằng màn ra mắt của một loại drone tấn công bí mật mới đã làm tê liệt một tuyến đường tiếp tế trọng yếu của Nga, sự leo thang chóng mặt của các vụ tập kích tầm trung, và một chu kỳ đầu tư quốc tế khổng lồ báo hiệu sự công nhận toàn cầu đối với loại hình chiến tranh mới này. Dưới đây là phân tích chi tiết về những diễn biến then chốt tính đến cuối tháng 5 năm 2026.

'Vũ khí bí mật' của Lữ đoàn Nemesis 412

Vào ngày 26 tháng 5 năm 2026, Lữ đoàn Nemesis 412 xác nhận họ đã thử nghiệm và đưa vào thực chiến một loại drone tấn công "bí mật" chưa từng được tiết lộ, thứ đã chứng tỏ sức công phá khủng khiếp đối với hệ thống hậu cần của Nga . Drone này đã được sử dụng để phá hủy hàng chục xe tải và xe chở nhiên liệu dọc theo tuyến đường cao tốc Novorossiya, một hành lang tiếp tế quan trọng tại khu vực miền nam Ukraine đang bị chiếm đóng. Các cuộc tập kích hiệu quả đến mức lực lượng Nga buộc phải hạn chế việc di chuyển các thiết bị hạng nặng trên tuyến đường này .

Lữ đoàn Nemesis 412 là một đơn vị thuộc Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine, chuyên vận hành các dòng drone tầm trung có khả năng tấn công mục tiêu cách xa tới 200 km trong lòng địch . Theo ông Pavel Laktionov, phó chỉ huy lữ đoàn, cứ khoảng ba phi vụ xuất kích thì có một phi vụ xác nhận tiêu diệt được một hệ thống phòng không của Nga . Trong những tháng gần đây, lữ đoàn đã phá hủy một cách có hệ thống nhiều mục tiêu giá trị cao, bao gồm các tổ hợp phòng không Tor và Buk-M3. Chỉ trong giai đoạn từ tháng 12/2025 đến tháng 1/2026, đơn vị này ước tính đã phá hủy số khí tài phòng không của Nga trị giá khoảng 250 triệu USD .

Bùng nổ chiến thuật 'tấn công tầm trung': Trụ cột chiến lược mới

Ukraine đã mở rộng đáng kể quy mô các cuộc tập kích tầm trung, được định nghĩa là những đòn đánh vào khu vực cách tiền tuyến từ 30 đến 180 km. Đầu tháng 5 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy tuyên bố rằng số lượng các vụ tập kích như vậy đã tăng gấp bốn lần kể từ tháng 2 năm 2026 và tăng gấp đôi so với tháng 3 năm 2026 . Sự gia tăng đột biến này thể hiện một sự chuyển dịch chiến lược có chủ đích nhằm bào mòn chiều sâu tác chiến của Nga, nhắm vào các mục tiêu nằm ngoài tầm bắn của pháo binh tiêu chuẩn và các drone góc nhìn thứ nhất (FPV) tầm ngắn .

Chỉ tính riêng trong tháng 4 năm 2026, các lực lượng Ukraine đã thực hiện hơn 160 vụ tập kích tầm trung ở cự ly 120-150 km, đánh trúng hơn 65 kho hậu cần và đạn dược, 33 điểm điều khiển và xưởng chế tạo drone, cùng 17 sở chỉ huy quân đội trên cả lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng và khu vực biên giới của Nga . Các nhà phân tích mô tả những hoạt động này là một "chiến dịch có hệ thống nhằm làm kiệt quệ nước Nga", trực tiếp làm gián đoạn các bước tiến trên chiến trường và mở đường cho những đòn tập kích tầm xa hơn vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và quân sự của Nga .

Thương vụ drone kỷ lục 30,9 triệu USD từ quỹ 'Come Back Alive'

Sự leo thang của chiến tranh drone đang được tiếp sức mạnh mẽ bởi dòng đầu tư chưa từng có từ khu vực dân sự và các tổ chức. Ngày 26 tháng 5 năm 2026, Quỹ từ thiện Come Back Alive, tổ chức từ thiện quân sự lớn nhất Ukraine, thông báo đã ký một trong những thỏa thuận mua sắm lớn nhất từ trước đến nay. Quỹ này sẽ mua khoảng 16.000 máy bay không người lái sản xuất trong nước với tổng trị giá hơn 1,37 tỷ UAH (khoảng 30,9 triệu USD), dự kiến hoàn tất bàn giao trước ngày 15 tháng 6 năm 2026 . Sự kiện này diễn ra sau một đợt chuyển giao kỷ lục trước đó với hơn 25.000 drone cho Trung tâm Tác chiến Đặc biệt “A” của Cơ quan An ninh Ukraine vào tháng 2 năm 2026 .

Hệ quả toàn cầu: Ván cược 500 triệu USD của Lầu Năm Góc

Những bài học thực tế từ chiến trường Ukraine đang định hình trực tiếp hoạt động mua sắm quân sự toàn cầu. Ngày 19 tháng 5 năm 2026, Lực lượng Đặc nhiệm Liên ngành 401 (JIATF-401) của Lầu Năm Góc đã trao một hợp đồng trị giá 500 triệu USD, thời hạn ba năm cho công ty Perennial Autonomy để cung cấp các hệ thống chống drone tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) . Hợp đồng bao gồm drone đánh chặn Merops, drone trinh sát Bumblebee và drone tấn công tầm trung Hornet – tất cả đều được phát triển và thử nghiệm thực chiến tại Ukraine . Chỉ riêng dòng drone đánh chặn Merops đã bắn hạ hơn 4.000 drone cảm tử một chiều của Nga tại Ukraine từ giữa năm 2024, trở thành một giải pháp thay thế thuyết phục cho các hệ thống phòng thủ tên lửa đắt đỏ .

Thượng nghị sĩ Mỹ Roger Wicker, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đã hoan nghênh thỏa thuận này, tuyên bố nó sẽ tăng cường kho vũ khí của Mỹ bằng công nghệ được tôi luyện trong "lò lửa chiến tranh drone tối tân" ở Ukraine . Đây là hợp đồng chống drone đơn lẻ lớn nhất mà Lầu Năm Góc từng ký cho đến nay .

Các cuộc tập kích liên tục vào hải quân và năng lượng Nga

Chiến dịch tập kích sâu của Ukraine còn mở rộng ra ngoài tiền tuyến, nhắm vào các hạ tầng chiến lược hải quân và năng lượng. Đêm ngày 23 tháng 5 năm 2026, các cuộc tập kích bằng drone của Ukraine đã đánh trúng căn cứ hải quân Novorossiysk, làm hư hại hai tàu của Hạm đội Biển Đen Nga – khinh hạm Đô đốc Essen và một tàu tên lửa đệm khí Đề án 1239 . Vài ngày trước đó, vào ngày 21 tháng 5, một drone tập kích sâu của Ukraine đã đánh trúng nhà máy lọc dầu Syzran, một cơ sở lớn ở sâu trong lãnh thổ Nga, khiến nhà máy này phải ngừng hoạt động . Những vụ tấn công này cho thấy tầm với ngày càng tinh vi của hạm đội drone Ukraine và vai trò trung tâm của chúng trong chiến lược chiến tranh phi đối xứng của quốc gia này.