48 Giờ Làm Rung Chuyển Ngoại Giao Mỹ-Iran

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) còn phát đi lời đe dọa mạnh mẽ hơn, cảnh báo rằng việc vượt qua "lằn ranh đỏ ở Lebanon và Gaza" có thể kích hoạt một cuộc chiến tranh trực diện. IRGC tuyên bố sẽ thực hiện "những hành động mang tính bước ngoặt", mở thêm các mặt trận mới và duy trì việc phong tỏa Eo biển Hormuz cho đến khi các điều kiện của họ được đáp ứng . Truyền thông nhà nước Iran sau đó đã phần nào giảm nhẹ mốc thời gian, cho biết việc tạm dừng này sẽ kéo dài "một vài ngày" thay vì là một sự rút lui vĩnh viễn khỏi bàn đàm phán .

Trump can thiệp để ngăn chặn các cuộc không kích của Israel vào Beirut

Chỉ vài giờ sau tuyên bố của Iran, vào tối ngày 1/6, Tổng thống Trump đã lên mạng xã hội Truth Social với một tuyên bố đầy kịch tính: sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông đã đích thân can thiệp để ngăn chặn một cuộc tiến công quân sự của Israel vào Beirut .

"Sẽ không có binh lính nào tiến vào Beirut, và bất kỳ binh lính nào đang trên đường tới đó đều đã được lệnh quay đầu," ông Trump viết . Ông cho biết Netanyahu đã đảm bảo với mình rằng sẽ không có lực lượng Israel nào được điều động tới khu vực phía nam Beirut .

Tổng thống Trump còn tiến xa hơn, tuyên bố rằng chính quyền của ông cũng đã liên lạc trực tiếp với Hezbollah thông qua "các đại diện cấp cao" và nhóm này đã đồng ý chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch. "Israel sẽ không tấn công họ, và họ sẽ không tấn công Israel," ông nói . Nhà lãnh đạo Mỹ công khai định hình sự can thiệp này như một biện pháp giảm leo thang nhằm bảo toàn lộ trình ngoại giao rộng lớn hơn với Iran .

Ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Tehran vẫn đang tiếp tục "với tốc độ nhanh" và rằng một thỏa thuận tạm thời – bao gồm việc mở lại Eo biển Hormuz chiến lược – là "có thể đạt được trong tuần tới" .

Sự lạc quan thận trọng của Rubio trước Quốc hội

Ngày hôm sau, 2/6, Ngoại trưởng Marco Rubio đã xuất hiện trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện trong phiên điều trần công khai đầu tiên của ông kể từ khi cuộc xung đột kéo dài ba tháng bắt đầu .

Bất chấp việc Iran tuyên bố đình chỉ đàm phán, ông Rubio vẫn thể hiện sự tự tin rằng các cuộc thương lượng sẽ được nối lại và có khả năng đưa đến một thỏa thuận hạt nhân "trong vài ngày tới" . Sự lạc quan của ông dựa trên điều mà ông mô tả là sự linh hoạt mới từ phía Iran: Ông Rubio nói với các nhà lập pháp rằng Tehran đã đồng ý thảo luận về những khía cạnh trong chương trình hạt nhân của mình mà trước đây họ từ chối đưa ra bàn đàm phán .

"Họ đã đồng ý đàm phán về các khía cạnh của chương trình hạt nhân mà chỉ một tháng trước, thậm chí một năm trước, họ còn từ chối nhắc đến," ông Rubio làm chứng .

Tuy nhiên, thông điệp của ông đã được truyền tải một cách cẩn trọng. Ông Rubio nhấn mạnh rằng Iran phải cam kết những giới hạn "nghiêm ngặt và lâu dài" đối với chương trình hạt nhân, rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật có thể mất nhiều tháng để hoàn tất, và rằng lệnh ngừng bắn tổng thể vẫn còn "mong manh" . Ông xác định Hezbollah là trở ngại chính cho một thỏa thuận hòa bình bền vững giữa Israel và Lebanon .

Ông Rubio cũng phác thảo một khuôn khổ đàm phán hai giai đoạn: giai đoạn đầu tập trung vào việc mở lại Eo biển Hormuz, sau đó các cuộc đàm phán toàn diện hơn về chương trình hạt nhân của Iran sẽ bắt đầu .

Những tín hiệu mâu thuẫn và nền tảng mong manh

Chuỗi sự kiện 48 giờ đã phơi bày những mâu thuẫn sâu sắc trong bối cảnh ngoại giao.

Những tường thuật trái ngược về đàm phán. Hôm thứ Hai, ông Trump tuyên bố các cuộc đàm phán đang tiến triển nhanh chóng. Đến thứ Ba, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng đàm phán đã bị tạm dừng "một vài ngày", trực tiếp mâu thuẫn với khẳng định của tổng thống Mỹ .

Một lệnh ngừng bắn chỉ tồn tại trên danh nghĩa. Thỏa thuận ngừng bắn trên danh nghĩa giữa Mỹ/Israel và Iran, được thiết lập lần đầu vào đầu tháng Tư và đã được gia hạn, vẫn rất mong manh. Eo biển Hormuz vẫn phần lớn bị đóng cửa đối với giao thông hàng hải, và các hành động thù địch lẻ tẻ vẫn tiếp diễn .

Khoảng cách giữa sự lạc quan công khai và thực tế phức tạp. Trong khi ông Trump dự đoán một thỏa thuận trong tầm tay, thì ông Rubio lại thừa nhận trước Quốc hội rằng quá trình này "rất phức tạp", phụ thuộc nhiều vào các bên trung gian, và bị hạn chế bởi một hệ thống ra quyết định nội bộ "bị chia rẽ" của Iran .

Bối cảnh ngoại giao rộng lớn hơn vẫn đầy rẫy căng thẳng. Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích quy mô lớn vào Iran vào ngày 28/2/2026, và mặc dù lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 8/4 sau nỗ lực trung gian hòa giải của Pakistan, một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa thể đạt được . Các cuộc đàm phán luôn bị chi phối bởi các chu kỳ leo thang và tiến triển dè dặt lặp đi lặp lại, với Eo biển Hormuz đóng vai trò vừa là điểm gây áp lực chiến lược vừa là con bài mặc cả quan trọng .