Việt Nam đang thúc đẩy các ngân hàng giảm lãi suất cho vay 1,5–2 điểm phần trăm đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Mục tiêu là hạ chi phí vay vốn, cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng trong lúc lãi suất cao gây sức ép lên doanh nghiệp. BIDV đã triển khai một chương trình cho vay ưu đãi, còn Vietcombank đưa ra cam kết giảm lãi suất riêng. Tuy nhiên, đây không phải mức giảm áp dụng đồng loạt cho mọi khách hàng và mọi khoản vay.
5
6
17
19
Vì sao Việt Nam yêu cầu hạ lãi suất cho vay?
Tại cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ ngày 16/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định lãi suất cho vay cao đang làm tăng chi phí vốn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và khiến doanh nghiệp, người dân khó tiếp cận tín dụng. Ông đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) khẩn trương thúc đẩy giảm lãi suất cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và nhóm ưu tiên.
3
5
Động thái này nằm trong định hướng chính sách rộng hơn, được các bản tin liên hệ với chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Kết luận số 106 của Ban Chấp hành Trung ương ban hành ngày 15/10.
30 Hôm sau, Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo trước Quốc hội rằng các tổ chức tín dụng đã thống nhất giảm lãi suất cho vay 1,5–2 điểm phần trăm đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
24
NHNN được giao vai trò gì?
NHNN được yêu cầu chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để đưa lãi suất xuống. Cùng với mục tiêu giảm chi phí vay, định hướng được nêu cũng nhấn mạnh việc kiểm soát tín dụng rủi ro, nợ xấu và bảo đảm minh bạch về lãi suất — tức không chỉ mở rộng cho vay mà bỏ qua rủi ro.
6
30
Một chỉ đạo được đưa tin sau đó yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm ít nhất 0,5 điểm phần trăm mỗi năm đối với lãi suất tiền gửi niêm yết ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, song song với mục tiêu giảm lãi suất cho vay. Bản tin này cũng đề cập khả năng bị giảm hạn mức tín dụng nếu ngân hàng vi phạm quy định.
32
BIDV đã làm gì, còn Vietcombank mới cam kết điều gì?
Chương trình của BIDV bắt đầu từ ngày 15/10, áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam. Lãi suất khởi điểm là 6%/năm; tùy kỳ hạn và lĩnh vực, mức ưu đãi có thể thấp hơn tối đa 2 điểm phần trăm so với lãi suất thông thường. Chương trình hướng tới khách hàng đủ điều kiện thuộc các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và ưu tiên.
17
29
Với Vietcombank, thông tin được công bố là cam kết của ngân hàng: Chủ tịch ngân hàng cho biết sẽ giảm lãi suất cho vay ít nhất 2 điểm phần trăm từ nay đến cuối năm. Đây chưa phải xác nhận rằng tất cả khách hàng đủ điều kiện đã được áp dụng mức giảm.
19
24
Hai trường hợp cho thấy cần xem kỹ điều kiện của từng chương trình. Mức giảm hướng đến những nhóm khách hàng, lĩnh vực và loại khoản vay nhất định, chứ không mặc nhiên áp dụng cho mọi người vay.
17
19
Vì sao việc giảm lãi suất có thể không diễn ra ngay?
Lãi suất điều hành của NHNN được ghi nhận là chưa thay đổi. Trong bối cảnh đó, để hạ lãi suất cho vay, các ngân hàng cần giảm chi phí huy động vốn của chính mình.
1 Yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên được đưa ra sau đó phù hợp với áp lực này, nhưng các thông tin hiện có chưa cho biết việc điều chỉnh sẽ tác động đến người vay nhanh hay đầy đủ đến mức nào.
32
Lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 được ghi nhận ở mức 10,7%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng 7 và cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất các khoản vay giải ngân cùng kỳ năm trước.
21 Đây là bối cảnh cho thấy sức ép chi phí vốn, nhưng không thể dùng con số bình quân để suy ra mức lãi suất một doanh nghiệp cụ thể sẽ được ngân hàng chào; điều đó còn tùy khoản vay và tiêu chí xét duyệt.
Thước đo thực tế của chính sách vì vậy không chỉ là các thông báo giảm lãi suất, mà còn là khả năng doanh nghiệp đủ điều kiện vay được vốn với chi phí thấp hơn, trong khi ngân hàng vẫn kiểm soát được chi phí huy động và rủi ro tín dụng. Những động thái ban đầu là bước khởi đầu, chưa chứng minh mọi doanh nghiệp đều đã nhận hoặc sẽ đủ điều kiện hưởng trọn mức giảm 1,5–2 điểm phần trăm.