Châu Âu đang xây dựng 'Ngăn xếp Số' có chủ quyền riêng, từ tìm kiếm đến chip bán dẫn

Nói một cách tổng thể, những hành động này đang thổi hồn vào tầm nhìn 'EuroStack'. Sáng kiến EuroStack, được một liên minh các học giả, lãnh đạo ngành và các nhà hoạch định chính sách ủng hộ, cung cấp một bản thiết kế chiến lược: một hệ sinh thái số có chủ quyền của châu Âu bao phủ mọi thứ từ kết nối, đám mây, đến AI và các nền tảng dữ liệu . Chính cơ quan chính sách số của Ủy ban Châu Âu đã trích dẫn báo cáo EuroStack như một lập luận thuyết phục cho việc định hình lại hệ sinh thái kỹ thuật số châu Âu để trở nên tự cường hơn và ít phụ thuộc hơn vào Công nghệ Lớn (Big Tech) . Dưới đây là phân tích về cách lục địa già đang chuyển mình từ hùng biện sang thực thi.

Lần Chuyển Đổi Công Cụ Tìm Kiếm Của Nghị Viện Châu Âu

Có hiệu lực từ ngày 4 tháng 6 năm 2026, các tìm kiếm được thực hiện qua thanh địa chỉ trên trình duyệt Firefox và Edge tại các thiết bị của Nghị viện Châu Âu sẽ mặc định chuyển hướng đến Qwant, công cụ tìm kiếm có trụ sở tại Paris, nơi tiếp thị bản thân dựa trên quyền riêng tư và sự tuân thủ các quy tắc dữ liệu của EU . Một email nội bộ gửi đến nhân viên, được Politico đưa tin, nêu rõ sự thay đổi này được thực hiện "phù hợp với cam kết của Nghị viện về chủ quyền kỹ thuật số và việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng" .

Việc chuyển từ Google sang Qwant là một động thái cụ thể, thiết thực ở 'lớp' tìm kiếm của ngăn xếp kỹ thuật số. Nó tiếp nối nhiều năm EU tập trung vào sức mạnh của các thiết lập mặc định, với nghiên cứu chỉ ra rằng 95% người dùng sẽ gắn bó với công cụ tìm kiếm được cài đặt sẵn của họ . Chính phủ Pháp trước đây cũng đã có những động thái tương tự, khi Quốc hội và Bộ Quân đội Pháp áp dụng Qwant vì lo ngại về sự giám sát của Hoa Kỳ .

Gói Chủ Quyền Công Nghệ và Các Quy Tắc Mua Sắm Đám Mây

Sự chuyển đổi công cụ tìm kiếm xảy ra ngay khi Ủy ban Châu Âu hoàn thiện một loạt các biện pháp mang tính hệ quả hơn nhiều. Gói Chủ Quyền Công Nghệ, được công bố chính thức vào ngày 3 tháng 6 năm 2026, chứa hai công cụ chính sách chủ đạo :

1. Đạo luật Phát triển Đám mây và AI: Luật này đưa ra các tiêu chí mới đầy khắt khe cho các dịch vụ điện toán đám mây trong các gói thầu nhà nước "cực kỳ quan trọng" — những dự án xử lý dữ liệu nhạy cảm như hồ sơ tài chính, thông tin sức khỏe và hồ sơ tư pháp . Các tài liệu dự thảo mà Reuters nhìn thấy chỉ ra rằng những quy tắc này sẽ ngăn chặn một cách hiệu quả Amazon Web Services, Microsoft Azure và Google Cloud khỏi các hợp đồng khu vực công như vậy . Để đủ điều kiện, các nhà cung cấp phải đạt đến cấp độ đảm bảo Chủ quyền Dữ liệu gọi là SEAL-2, nghĩa là họ tuân thủ luật pháp EU mà không yêu cầu khách hàng phải thực hiện các biện pháp kỹ thuật bổ sung để bảo vệ dữ liệu . Ba công ty Mỹ này hiện đang nắm giữ tổng cộng gần 70% thị phần cơ sở hạ tầng đám mây của châu Âu .
2. Đạo luật Chips cập nhật: Một phiên bản sửa đổi của luật bán dẫn của EU sẽ trao cho Brussels các quyền lực khẩn cấp để ghi đè lên các hợp đồng cung ứng tư nhân và buộc các nhà sản xuất chip ưu tiên các đơn đặt hàng của EU trong thời điểm thiếu hụt nghiêm trọng .

Gói này không đại diện cho một lệnh cấm toàn diện. Các hạn chế nghiêm ngặt nhất chỉ nhắm vào khối lượng công việc của chính phủ và khu vực công, nơi chủ quyền dữ liệu được coi là quan trọng nhất; việc sử dụng đám mây trong khu vực tư nhân hiện vẫn chưa bị động đến . Ủy ban đã đặt nền móng trước đó bằng cách trao một gói thầu trị giá 180 triệu euro, kéo dài sáu năm cho các dịch vụ đám mây có chủ quyền, với điều kiện đủ tư cách phụ thuộc vào các cấp độ đảm bảo chủ quyền dữ liệu nghiêm ngặt nhằm hạn chế sự kiểm soát của các bên thứ ba ngoài EU .

Cách Những Động Thái Này Hiện Thực Hóa Tầm Nhìn EuroStack

Khái niệm EuroStack, do Glen Weyl đặt ra vào năm 2024 và được phát triển thành một bản thiết kế chính sách lớn bởi Francesca Bria và Paul Timmers, kêu gọi huy động 300 tỷ euro trong 10 năm để xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật số châu Âu độc lập . Nó định hình hạ tầng số như một sự cần thiết chiến lược có thể so sánh với lưới điện hay mạng lưới viễn thông . Trang 'DIGITAL Building Blocks' của Ủy ban Châu Âu đã chính thức tán thành báo cáo EuroStack vì đã đưa ra "một lập luận thuyết phục rằng Châu Âu cần đầu tư vào chủ quyền kỹ thuật số của mình, tích cực định hình lại hệ sinh thái kỹ thuật số châu Âu để trở nên tự cường hơn và ít phụ thuộc hơn vào BigTech" .

Tác động thực tế có thể được hiểu thông qua các lớp cụ thể của ngăn xếp kỹ thuật số hiện đang được giải quyết:

• Lớp Tìm kiếm: Qwant thay thế Google trên các thiết bị của Nghị viện Châu Âu. Hơn nữa, vào tháng 3 năm 2026, Qwant và Ecosia — công cụ tìm kiếm trồng cây của Đức — đã cùng nhau viết thư cho tất cả 27 nhà lãnh đạo EU đề nghị xây dựng một cơ sở hạ tầng tìm kiếm có chủ quyền cho lục địa này, coi sự vắng mặt của một cơ sở như vậy là một sự mất kiểm soát thảm khốc đối với cánh cổng vào nền kinh tế số châu Âu . Họ cũng đang hợp tác để xây dựng chỉ mục tìm kiếm châu Âu của riêng mình, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các API từ Bing của Microsoft và Google .
• Lớp Hạ tầng Đám mây: Đạo luật Phát triển Đám mây và AI nhằm hạn chế các nhà cung cấp siêu quy mô của Mỹ xử lý dữ liệu chính phủ nhạy cảm, thực thi tiêu chuẩn chủ quyền dữ liệu SEAL-2 yêu cầu tuân thủ luật pháp EU ở cấp nhà cung cấp .
• Lớp Phần cứng: Đạo luật Chips sửa đổi trao cho EU thẩm quyền ghi đè các hợp đồng cung ứng tư nhân hiện có trong thời gian thiếu hụt, giải quyết các phụ thuộc chuỗi cung ứng vật lý .

Từ Hùng Biện Đến Thực Thi

Điều làm nên sự khác biệt của thời điểm hiện tại chính là sự chuyển dịch từ các tài liệu chính sách sang các công cụ ràng buộc. Ủy ban Châu Âu không còn chỉ đơn thuần mô tả các mục tiêu chủ quyền kỹ thuật số. Thông qua Khung Chủ quyền Đám mây (đã giới thiệu hệ thống chấm điểm SEAL vào tháng 9 năm 2025), gói thầu đám mây có chủ quyền trị giá 180 triệu euro được trao vào tháng 5 năm 2026, và gói lập pháp được trình bày vào ngày 27 tháng 5 và chính thức công bố vào ngày 3 tháng 6, khối này đang vận hành chiến lược của mình .

Tác động tức thời đối với các gã khổng lồ công nghệ Mỹ là rất đáng kể, do họ chiếm đến 70% thị phần đám mây của châu Âu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các quy tắc này không tạo thành một lệnh cấm tuyệt đối. Các công nghệ không có nguồn gốc châu Âu vẫn có thể đáp ứng các yêu cầu chủ quyền tối thiểu — nếu được vận hành trong một khuôn khổ nghiêm ngặt và phù hợp, thỏa mãn cấp độ SEAL-2 . Con đường từ đề xuất đến thực thi cũng vẫn còn dài; Đạo luật Phát triển Đám mây và AI sẽ cần sự chấp thuận nhất trí từ tất cả 27 quốc gia thành viên trước khi có hiệu lực .

Quyết định chuyển sang Qwant là phần nổi có thể nhìn thấy của tảng băng chìm mang tính thể chế này. Các quy tắc mua sắm đám mây và quyền lực ghi đè chip bán dẫn đại diện cho sự thực thi sâu sắc và mang tính cơ cấu. Cùng với nhau, chúng chứng minh rằng EuroStack không còn là một tài liệu quảng cáo chiêu hàng hay một báo cáo học thuật — nó là một thực tế lập pháp được hậu thuẫn bởi sức mạnh mua sắm công.