Lời kêu gọi trừng phạt Itamar Ben-Gvir của Jürgen Hardt bắt nguồn từ đâu?

Lời kêu gọi của Jürgen Hardt xuất phát trực tiếp từ một cuộc phỏng vấn podcast trong đó Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir kêu gọi tiến hành các vụ “ám sát có mục tiêu” ở Gaza, với con số 30–40 người bị giết mỗi đêm. Ông nói các mục tiêu không nên chỉ giới hạn ở những người đang gây ra mối đe dọa trước mắt, đồng thời tuyên bố một số người Palestine “không đáng được sống” và “thậm chí không phải là con người”.

Hardt, người phát ngôn về chính sách đối ngoại của nhóm nghị sĩ CDU/CSU trong Quốc hội Đức, gọi những phát biểu này là phi nhân tính. Ông cho rằng Liên minh châu Âu nên trừng phạt Ben-Gvir để khẳng định giá trị phổ quát của phẩm giá con người và nhân quyền.

Điều gì đã châm ngòi cho phản ứng của Hardt?

Ben-Gvir đưa ra những phát biểu trên trong lúc chỉ trích Thủ tướng Benjamin Netanyahu vì đã giảm cường độ các cuộc tấn công ở Gaza. Vì vậy, đây không chỉ là lời kêu gọi tiếp tục hành động quân sự. Ông đề xuất một “chỉ tiêu” giết người hằng đêm và nhấn mạnh rằng những người bị nhắm tới không nhất thiết phải là người đang tạo ra nguy hiểm tức thời.

Trong cùng cuộc phỏng vấn với Rom Braslavski, một cựu con tin từng bị giữ ở Gaza, Ben-Gvir cũng ủng hộ việc khuyến khích người Palestine rời Gaza vĩnh viễn và nói rằng vùng lãnh thổ này nên được xem là hoàn toàn thuộc về Israel. Những quan điểm đó được các bản tin liên hệ với sự ủng hộ của ông đối với việc lập các khu định cư Israel tại Gaza.

Với Hardt, tranh cãi vì thế không chỉ xoay quanh một câu nói gây phẫn nộ. Ông nhìn thấy trong phát biểu của Ben-Gvir sự kết hợp giữa việc thúc đẩy bạo lực mạnh hơn, ngôn từ phi nhân hóa, cưỡng ép di dời người Palestine và mở rộng khu định cư—những lập trường mà ông cho là đi ngược các nguyên tắc EU cần bảo vệ.

Hardt lập luận thế nào về quan hệ Israel–châu Âu?

Hardt đưa ra một lập luận rộng hơn: nếu Ben-Gvir và Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich không còn trong chính phủ Israel, châu Âu và Israel sẽ có cơ hội tốt hơn để khôi phục quan hệ mang tính xây dựng.

Cách lập luận này phân biệt chính phủ Israel nói chung với hai bộ trưởng cực hữu có những quan điểm công khai ngày càng trở thành gánh nặng ngoại giao. Theo cách đó, lệnh trừng phạt được mô tả như một biện pháp nhắm vào hành vi của các quan chức cụ thể, thay vì nhất thiết là biện pháp nhằm vào toàn bộ Israel.

Sức ép đối với chính phủ Đức là gì?

Lập trường của Hardt có trọng lượng chính trị vì ông là người phát ngôn đối ngoại của nhóm nghị sĩ CDU/CSU, lực lượng bảo thủ đang tham gia chính phủ Đức. Lời kêu gọi này gây thêm sức ép lên Thủ tướng Friedrich Merz và Ngoại trưởng Johann Wadephul, buộc Berlin phải cân nhắc lại việc phản đối đưa Ben-Gvir vào danh sách trừng phạt hoặc ít nhất không cản trở hành động chung của EU.

Tuy nhiên, các thông tin hiện có chưa cho thấy chính sách của Berlin đã chính thức thay đổi. Những bản tin trước đó cho biết Đức phản đối các đề xuất đưa một bộ trưởng Israel vào danh sách đen và hạn chế thương mại với các khu định cư Israel ở Bờ Tây. Các thông tin sau đó cũng mô tả Đức là bên phản đối lệnh cấm thương mại với khu định cư, trong khi Ngoại trưởng Wadephul lập luận rằng mọi quyết định như vậy cần sự đồng thuận của tất cả thành viên.

Do đó, phát biểu của Hardt nên được hiểu là một lời kêu gọi chính trị có ảnh hưởng, không phải quyết định của chính phủ Đức hay bằng chứng cho thấy Đức chắc chắn sẽ ủng hộ các biện pháp trừng phạt.

Vì sao EU khó đạt đồng thuận về trừng phạt?

EU từng xem xét các biện pháp trừng phạt Ben-Gvir liên quan đến cách ông đối xử với những nhà hoạt động trên Global Sumud Flotilla, một đoàn tàu chở hàng cứu trợ hướng tới Gaza. Tại cuộc họp các ngoại trưởng hồi tháng 6, các nước thành viên không đạt được đồng thuận. Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas cho biết nhiều quốc gia đã đề xuất trừng phạt, nhưng khối không đạt được sự nhất trí cần thiết.

Trở ngại không chỉ nằm ở chính trị mà còn ở quy trình ra quyết định. Các biện pháp trừng phạt trong chính sách đối ngoại của EU đòi hỏi sự nhất trí của toàn bộ các nước thành viên. Chỉ một chính phủ phản đối cũng có thể ngăn việc đưa một cá nhân vào danh sách trừng phạt chung của EU.

Một số quốc gia đã áp dụng biện pháp riêng. Tháng 6/2025, Anh, Australia, Canada, New Zealand và Na Uy công bố các biện pháp trừng phạt Ben-Gvir và Smotrich vì kích động bạo lực nhằm vào các cộng đồng Palestine. Pháp và Ireland cũng cấm hai bộ trưởng nhập cảnh vào năm 2026. Tuy nhiên, các biện pháp cấp quốc gia này không đồng nghĩa với một cơ chế trừng phạt chung của EU.

Tranh chấp riêng về thương mại với khu định cư

Các ngoại trưởng EU cũng tranh luận về việc hạn chế thương mại với những khu định cư Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng. Các phương án được đưa ra gồm yêu cầu cấp giấy phép nhập khẩu, áp thuế mang tính cấm đoán và ban hành lệnh cấm hoàn toàn. Lệnh cấm nhận được nhiều sự ủng hộ nhất tại cuộc họp tháng 7, nhưng EU vẫn chia rẽ và chưa thông qua một hạn chế chung.

Vấn đề này có liên quan đến lời kêu gọi của Hardt nhưng không phải cùng một biện pháp. Trừng phạt Ben-Gvir nhằm vào một cá nhân; hạn chế thương mại với khu định cư sẽ tác động đến các quan hệ kinh doanh gắn với những khu định cư đó. Cả hai đề xuất đều vấp phải khó khăn chính trị khi cần sự đồng thuận giữa các nước EU.

Các phát biểu của Ben-Gvir liên quan thế nào đến chính sách Gaza?

Những phát biểu gây tranh cãi xuất phát từ việc Ben-Gvir phản đối quyết định của Netanyahu về giảm các cuộc tấn công trong bối cảnh lệnh ngừng bắn ở Gaza. Ông muốn Israel theo đuổi một chiến dịch gây chết chóc hơn, thay vì chỉ nhắm vào những người đang đặt ra mối nguy hiểm trước mắt.

Ông đồng thời ủng hộ việc khuyến khích người Palestine rời Gaza vĩnh viễn và coi toàn bộ vùng lãnh thổ này là của Israel—lập trường gắn với sự ủng hộ việc xây dựng các khu định cư Israel tại Gaza.

Vì vậy, Hardt không chỉ phản ứng trước một cuộc phỏng vấn gây sốc. Đối với ông, các phát biểu của Ben-Gvir cho thấy một chương trình kết hợp giữa leo thang bạo lực, di dời lâu dài người Palestine và mở rộng khu định cư.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo?

Phát biểu của Hardt làm gia tăng sức ép lên phe bảo thủ đang cầm quyền ở Đức và tạo thêm động lực chính trị cho những lời kêu gọi hành động chống lại Ben-Gvir. Các chính trị gia thuộc đảng Dân chủ Xã hội Đức cũng thể hiện giọng điệu chỉ trích tương tự. Phó Thủ tướng Lars Klingbeil sau đó kêu gọi nghiêm túc xem xét các biện pháp trừng phạt của EU và gọi những phát biểu của Ben-Gvir là vô nhân đạo.

Dù vậy, lời kêu gọi của Hardt—hay những chỉ trích tiếp theo—không bảo đảm EU sẽ áp đặt trừng phạt. Những thông tin hiện có cho thấy Berlin và Brussels vẫn bất đồng. Chừng nào Đức chưa thay đổi lập trường và toàn bộ các nước thành viên EU chưa nhất trí, các phát biểu của Ben-Gvir vẫn mới dừng ở việc tạo sức ép chính trị, chưa trở thành một quyết định trừng phạt chính thức của EU.