Đây không phải là lần đầu tiên Nga đưa ra tối hậu thư như vậy. Nó diễn ra sau một yêu cầu tương tự, nhưng ít phạm vi hơn, được đưa ra vào ngày 6-7 tháng 5, vốn liên kết rõ ràng các cuộc tấn công tiềm tàng với khả năng Ukraine phá rối lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5 tại Matxcơva . Phản ứng của phương Tây đối với cả hai yêu cầu này là một sự từ chối thống nhất và công khai, biến cảnh báo của Matxcơva thành một phép thử đối với quyết tâm ngoại giao cũng như một mối đe dọa quân sự.

Hai làn sóng cảnh báo sơ tán

Chuỗi đe dọa cho thấy một sự leo thang có tính toán trong thông điệp công khai của Matxcơva.

• Cảnh báo ngày 6–7 tháng 5 — Cái cớ Ngày Chiến thắng: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã khởi xướng chiến dịch gây áp lực bằng cách gửi một công hàm ngoại giao chính thức tới tất cả các phái bộ và tổ chức quốc tế được công nhận. Công hàm cảnh báo về một cuộc tấn công trả đũa "không thể tránh khỏi" nếu Ukraine tấn công Matxcơva hoặc làm gián đoạn lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng sắp tới. Các nhà ngoại giao được khẩn trương coi đây là chỉ thị cho một cuộc "sơ tán kịp thời" .
• Cảnh báo ngày 25 tháng 5 — Chuyển sang tấn công 'có hệ thống': Cảnh báo mới nhất đã cắt đứt mối đe dọa khỏi bối cảnh cụ thể của Ngày Chiến thắng. Thay vào đó, Matxcơva tuyên bố các lực lượng của họ "đang bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống nhằm vào các cơ sở công nghiệp quân sự Ukraine ở Kyiv" và đích danh "các trung tâm ra quyết định và trạm chỉ huy" là mục tiêu . Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã củng cố yêu cầu này trong một cuộc điện đàm trực tiếp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, thúc giục Hoa Kỳ sơ tán đại sứ quán của mình .

Sự chuyển đổi từ một lời đe dọa có điều kiện thành một chiến dịch được tuyên bố công khai và không giới hạn thời gian thể hiện một bước leo thang ngôn từ đáng kể, nhằm mục đích bình thường hóa mối nguy hiểm đối với trung tâm Kyiv.

Các chính phủ phương Tây đoàn kết từ chối

Bất chấp ngôn ngữ ngày càng dữ dội từ Matxcơva, các chính phủ phương Tây đã đáp trả bằng một thông điệp rõ ràng và phối hợp: họ sẽ không rời đi.

Phản ứng dứt khoát nhất đến từ Liên minh châu Âu ngay sau cảnh báo ngày 6-7 tháng 5. Một phát ngôn viên EU đã bác bỏ lời đe dọa, tuyên bố: "Những đe dọa công khai tấn công Kyiv của Nga là một phần trong các chiến thuật leo thang liều lĩnh của họ... Về phần chúng tôi, EU, chúng tôi sẽ không thay đổi tư thế hay sự hiện diện của mình tại Kyiv" . Quan điểm này được các quốc gia thành viên lặp lại. Đại sứ quán Ba Lan tại Kyiv tuyên bố thẳng thắn rằng họ sẽ "phớt lờ các mối đe dọa của Nga và không có kế hoạch sơ tán các nhà ngoại giao" . Nhiều báo cáo xác nhận rằng, bất chấp các công hàm chính thức và cảnh báo công khai, các đại sứ quán nước ngoài không có dấu hiệu rời đi .

Sự từ chối thống nhất này coi các cảnh báo của Nga không phải là một tối hậu thư quân sự đáng tin cậy và tức thì mà phương Tây phải đáp ứng, mà là một hoạt động trong chiến tranh thông tin được thiết kế để phô trương hình ảnh nguy hiểm và gây bất ổn môi trường chính trị tại thủ đô.

Sự leo thang này tiết lộ gì về quỹ đạo xung đột

Hình mẫu của những yêu cầu sơ tán này là một lăng kính trực tiếp vào chiến lược gây áp lực hiện tại của Matxcơva.

• Chuyển sang mối đe dọa 'bình thường hóa' đối với Kyiv: Việc chuyển từ một cảnh báo tấn công có điều kiện sang tuyên bố về các cuộc tấn công "có hệ thống" báo hiệu ý định biến mối đe dọa đối với trung tâm thủ đô thành một đặc điểm thường trực của cuộc xung đột. Đây là một chiến dịch tâm lý nhằm phá vỡ hoạt động quản trị hàng ngày và sự hỗ trợ quốc tế .
• Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát vẫn là mục tiêu chính: Bằng cách liên tục và rõ ràng đe dọa các "trung tâm ra quyết định", Nga duy trì sự tập trung vào việc "chặt đầu" giới lãnh đạo chính trị và quân sự Ukraine. Thông điệp nhất quán này nhấn mạnh rằng đối với Matxcơva, cuộc chiến không chỉ là về lãnh thổ mà còn là về việc phá hủy năng lực hoạt động của nhà nước Ukraine từ Kyiv .
• Chiến tranh thông tin là chiến trường chính: Các cảnh báo phục vụ một mục đích chính trị nhiều hơn là báo trước một cuộc tấn công thảm khốc đơn lẻ. Chúng được thiết kế để khiến các tổ chức quốc tế sợ hãi rút lui, giảm hỗ trợ ngoại giao cho Ukraine, và tạo ra một câu chuyện rằng Kyiv là một nơi không thể trụ vững và nguy hiểm . Sự bác bỏ nhanh chóng của phương Tây coi các cảnh báo này chính xác là loại hoạt động thông tin này.
• Quyết tâm của phương Tây vững vàng trước áp lực tâm lý: Tiết lộ quan trọng nhất từ tình tiết này là sức mạnh đã được chứng minh của quyết tâm ngoại giao phương Tây. Việc EU trực tiếp cáo buộc Matxcơva sử dụng "chiến thuật leo thang liều lĩnh" cho thấy chiến lược đe dọa ngoại giao đã không tạo ra hiệu quả như mong muốn. Hiện tại, bức tường hỗ trợ của phương Tây tại Kyiv vẫn đứng vững, ngay tại nơi Nga đang yêu cầu nó phải được dỡ bỏ.

Đây không phải là lần đầu tiên Nga đưa ra tối hậu thư như vậy. Nó diễn ra sau một yêu cầu tương tự, nhưng ít phạm vi hơn, được đưa ra vào ngày 6-7 tháng 5, vốn liên kết rõ ràng các cuộc tấn công tiềm tàng với khả năng Ukraine phá rối lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5 tại Matxcơva . Phản ứng của phương Tây đối với cả hai yêu cầu này là một sự từ chối thống nhất và công khai, biến cảnh báo của Matxcơva thành một phép thử đối với quyết tâm ngoại giao cũng như một mối đe dọa quân sự.

Hai làn sóng cảnh báo sơ tán

Chuỗi đe dọa cho thấy một sự leo thang có tính toán trong thông điệp công khai của Matxcơva.

• Cảnh báo ngày 6–7 tháng 5 — Cái cớ Ngày Chiến thắng: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã khởi xướng chiến dịch gây áp lực bằng cách gửi một công hàm ngoại giao chính thức tới tất cả các phái bộ và tổ chức quốc tế được công nhận. Công hàm cảnh báo về một cuộc tấn công trả đũa "không thể tránh khỏi" nếu Ukraine tấn công Matxcơva hoặc làm gián đoạn lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng sắp tới. Các nhà ngoại giao được khẩn trương coi đây là chỉ thị cho một cuộc "sơ tán kịp thời" .
• Cảnh báo ngày 25 tháng 5 — Chuyển sang tấn công 'có hệ thống': Cảnh báo mới nhất đã cắt đứt mối đe dọa khỏi bối cảnh cụ thể của Ngày Chiến thắng. Thay vào đó, Matxcơva tuyên bố các lực lượng của họ "đang bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống nhằm vào các cơ sở công nghiệp quân sự Ukraine ở Kyiv" và đích danh "các trung tâm ra quyết định và trạm chỉ huy" là mục tiêu . Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã củng cố yêu cầu này trong một cuộc điện đàm trực tiếp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, thúc giục Hoa Kỳ sơ tán đại sứ quán của mình .

Sự chuyển đổi từ một lời đe dọa có điều kiện thành một chiến dịch được tuyên bố công khai và không giới hạn thời gian thể hiện một bước leo thang ngôn từ đáng kể, nhằm mục đích bình thường hóa mối nguy hiểm đối với trung tâm Kyiv.

Các chính phủ phương Tây đoàn kết từ chối

Bất chấp ngôn ngữ ngày càng dữ dội từ Matxcơva, các chính phủ phương Tây đã đáp trả bằng một thông điệp rõ ràng và phối hợp: họ sẽ không rời đi.

Phản ứng dứt khoát nhất đến từ Liên minh châu Âu ngay sau cảnh báo ngày 6-7 tháng 5. Một phát ngôn viên EU đã bác bỏ lời đe dọa, tuyên bố: "Những đe dọa công khai tấn công Kyiv của Nga là một phần trong các chiến thuật leo thang liều lĩnh của họ... Về phần chúng tôi, EU, chúng tôi sẽ không thay đổi tư thế hay sự hiện diện của mình tại Kyiv" . Quan điểm này được các quốc gia thành viên lặp lại. Đại sứ quán Ba Lan tại Kyiv tuyên bố thẳng thắn rằng họ sẽ "phớt lờ các mối đe dọa của Nga và không có kế hoạch sơ tán các nhà ngoại giao" . Nhiều báo cáo xác nhận rằng, bất chấp các công hàm chính thức và cảnh báo công khai, các đại sứ quán nước ngoài không có dấu hiệu rời đi .

Sự từ chối thống nhất này coi các cảnh báo của Nga không phải là một tối hậu thư quân sự đáng tin cậy và tức thì mà phương Tây phải đáp ứng, mà là một hoạt động trong chiến tranh thông tin được thiết kế để phô trương hình ảnh nguy hiểm và gây bất ổn môi trường chính trị tại thủ đô.

Sự leo thang này tiết lộ gì về quỹ đạo xung đột

Hình mẫu của những yêu cầu sơ tán này là một lăng kính trực tiếp vào chiến lược gây áp lực hiện tại của Matxcơva.

• Chuyển sang mối đe dọa 'bình thường hóa' đối với Kyiv: Việc chuyển từ một cảnh báo tấn công có điều kiện sang tuyên bố về các cuộc tấn công "có hệ thống" báo hiệu ý định biến mối đe dọa đối với trung tâm thủ đô thành một đặc điểm thường trực của cuộc xung đột. Đây là một chiến dịch tâm lý nhằm phá vỡ hoạt động quản trị hàng ngày và sự hỗ trợ quốc tế .
• Trung tâm Chỉ huy và Kiểm soát vẫn là mục tiêu chính: Bằng cách liên tục và rõ ràng đe dọa các "trung tâm ra quyết định", Nga duy trì sự tập trung vào việc "chặt đầu" giới lãnh đạo chính trị và quân sự Ukraine. Thông điệp nhất quán này nhấn mạnh rằng đối với Matxcơva, cuộc chiến không chỉ là về lãnh thổ mà còn là về việc phá hủy năng lực hoạt động của nhà nước Ukraine từ Kyiv .
• Chiến tranh thông tin là chiến trường chính: Các cảnh báo phục vụ một mục đích chính trị nhiều hơn là báo trước một cuộc tấn công thảm khốc đơn lẻ. Chúng được thiết kế để khiến các tổ chức quốc tế sợ hãi rút lui, giảm hỗ trợ ngoại giao cho Ukraine, và tạo ra một câu chuyện rằng Kyiv là một nơi không thể trụ vững và nguy hiểm . Sự bác bỏ nhanh chóng của phương Tây coi các cảnh báo này chính xác là loại hoạt động thông tin này.
• Quyết tâm của phương Tây vững vàng trước áp lực tâm lý: Tiết lộ quan trọng nhất từ tình tiết này là sức mạnh đã được chứng minh của quyết tâm ngoại giao phương Tây. Việc EU trực tiếp cáo buộc Matxcơva sử dụng "chiến thuật leo thang liều lĩnh" cho thấy chiến lược đe dọa ngoại giao đã không tạo ra hiệu quả như mong muốn. Hiện tại, bức tường hỗ trợ của phương Tây tại Kyiv vẫn đứng vững, ngay tại nơi Nga đang yêu cầu nó phải được dỡ bỏ.