Vì sao Trung Quốc yêu cầu Tesla triệu hồi kỷ lục hơn 5,7 triệu xe?

Hai vấn đề an toàn khiến Tesla bị triệu hồi

Cơ quan Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) đã yêu cầu Tesla triển khai hai chiến dịch triệu hồi riêng biệt, liên quan đến hệ thống giám sát sự chú ý của tài xế và cơ chế mở cửa thoát hiểm trong cabin. Chiến dịch thứ nhất bao phủ 2.740.642 xe Model 3 và Model Y sản xuất tại Thượng Hải; chiến dịch thứ hai áp dụng cho khoảng 2,98 triệu xe Tesla sản xuất tại Trung Quốc hoặc nhập khẩu. Cộng theo số lượt xe, hai chiến dịch tương đương khoảng 5,72 triệu xe, nhưng một số xe có thể xuất hiện trong cả hai danh sách.

1. Có tay trên vô-lăng chưa đủ để chứng minh tài xế đang tỉnh táo

Chiến dịch đầu tiên ảnh hưởng đến 2.740.642 xe Model 3 và Model Y sản xuất tại Trung Quốc trong giai đoạn từ ngày 4/3/2019 đến ngày 7/12/2025. Tesla sẽ khắc phục bằng một bản cập nhật phần mềm OTA dành cho các xe đang sử dụng tính năng hỗ trợ lái cấp độ 2.

Bản cập nhật bổ sung khả năng theo dõi chuyển động mắt của tài xế bằng camera trong cabin, kết hợp với cơ chế hiện có là phát hiện lực tác động lên vô-lăng. Cảm biến mô-men xoắn có thể cho biết vô-lăng đang chịu lực cản, nhưng không thể reliably chứng minh tài xế đang tỉnh táo, nhìn về phía trước hay sẵn sàng tiếp quản xe. Vì vậy, cơ quan quản lý đánh giá biện pháp hiện tại chưa đủ để kiểm soát rủi ro tai nạn do tài xế mất tập trung.

Điểm này đặc biệt quan trọng với hệ thống hỗ trợ lái cấp độ 2: xe có thể tự hỗ trợ tăng tốc, phanh hoặc giữ làn, nhưng người lái vẫn phải liên tục giám sát. Một bàn tay, vật nặng hoặc đồ vật khác cũng có thể tạo lực lên vô-lăng mà không chứng minh được rằng tài xế thực sự đang quan sát giao thông.

2. Tay mở cửa khẩn cấp có thể khó tìm sau va chạm

Chiến dịch thứ hai bao phủ 2.975.910 xe, gồm Model 3, Model Y, Model S và Model X sản xuất tại Trung Quốc hoặc nhập khẩu. Chiến dịch dự kiến có hiệu lực từ ngày 25/9.

Vấn đề nằm ở tay mở cửa cơ học khẩn cấp bên trong xe—cơ chế dự phòng bằng tay dùng để mở cửa khi các nút điều khiển điện không còn hoạt động. Sau một vụ va chạm nghiêm trọng hoặc khi hệ thống điện gặp sự cố, hành khách và lực lượng cứu hộ có thể khó xác định vị trí hoặc thao tác với bộ phận này, từ đó làm chậm quá trình thoát hiểm.

Biện pháp khắc phục của Tesla gồm dán nhãn cảnh báo và cập nhật OTA để hạ kính xe sau khi xảy ra va chạm. Do đó, chiến dịch này không chỉ liên quan đến kiểu tay nắm cửa bên ngoài đặc trưng của Tesla, cũng không giới hạn ở các mẫu Model 3, Model S và Model X nhập khẩu. Các thông tin được công bố cho thấy cả xe sản xuất trong nước lẫn xe nhập khẩu, bao gồm Model Y, đều nằm trong diện áp dụng.

Những chiếc đầu người bằng nhựa liên quan thế nào?

Hồi tháng 6, một số báo cáo cho biết tài xế Tesla tại Trung Quốc đã đặt những chiếc đầu búp bê bằng nhựa hoặc tượng nhân vật nổi tiếng, trong đó có hình ảnh Dwayne Johnson, gần gương chiếu hậu để đánh lừa camera giám sát tài xế.

Các trường hợp này cho thấy một điểm yếu rộng hơn của hệ thống giám sát bằng camera: nếu quy tắc nhận diện quá dễ bị đánh lừa, camera có thể diễn giải một vật thể trực quan như dấu hiệu cho thấy tài xế đang chú ý.

Tuy nhiên, các tài liệu hiện có không chứng minh rằng những thủ thuật dùng đầu búp bê là nguyên nhân chính thức khiến SAMR ra lệnh triệu hồi. Biện pháp được nêu trong hồ sơ là kết hợp theo dõi mắt với cơ chế phát hiện lực trên vô-lăng, chứ không phải sử dụng các trường hợp đầu búp bê làm căn cứ cho quyết định của cơ quan quản lý.

Vì sao con số tổng cộng vượt 5,7 triệu xe?

Các con số lớn được nhắc đến thực chất thuộc về hai chiến dịch khác nhau:

• 2.740.642 xe: cập nhật OTA để tăng cường giám sát sự chú ý của tài xế trên các xe Model 3 và Model Y sản xuất tại Trung Quốc.
• 2.975.910 xe: dán nhãn cảnh báo và cập nhật liên quan đến cơ chế mở cửa thoát hiểm trên các mẫu Model 3, Model Y, Model S và Model X sản xuất tại Trung Quốc hoặc nhập khẩu.

Cộng đơn giản hai con số cho kết quả khoảng 5,72 triệu lượt xe. Tuy nhiên, đây không phải số lượng xe duy nhất, bởi nhóm Model 3 và Model Y có thể bị trùng giữa hai chiến dịch. Dù vậy, xét theo tổng số lượt xe bị ảnh hưởng, đây vẫn là chiến dịch triệu hồi lớn nhất của Tesla tại Trung Quốc được đề cập trong các thông tin hiện có.

Chủ xe Tesla cần lưu ý gì?

Hai chiến dịch xử lý hai thời điểm khác nhau của an toàn phương tiện. Bản cập nhật giám sát tài xế nhằm tăng cường việc kiểm tra người lái khi tính năng hỗ trợ lái đang hoạt động. Trong khi đó, chiến dịch về cửa thoát hiểm tập trung vào tình huống sau va chạm hoặc khi xe mất nguồn điện—thời điểm hành khách và người cứu hộ có thể cần mở cửa bằng cơ chế cơ học.

Vì vậy, đây không đơn thuần là những bản cập nhật phần mềm mang tính hình thức. Một bản thay đổi cách xe xác định tài xế có đang chú ý hay không; bản còn lại giúp nhận diện quy trình mở cửa khẩn cấp dễ hơn, đồng thời bổ sung hành vi hạ kính sau va chạm. Chủ xe cần kiểm tra xe của mình thuộc chiến dịch nào để biết chính xác biện pháp khắc phục áp dụng.