VinSpace bắt tay SpaceX đưa vệ tinh 'Make in Vietnam' lên quỹ đạo vào năm 2027

Thỏa thuận phóng vệ tinh với SpaceX

Hợp đồng của VinSpace với SpaceX bao gồm việc phóng vệ tinh theo hình thức 'đi chung' (rideshare) trên tên lửa Falcon 9. Các chi tiết chính bao gồm:

• Ký kết hợp đồng: Công bố vào ngày 11/8/2026 bởi Công ty Cổ phần VinSpace .
• Phương tiện phóng: Tên lửa Falcon 9 của SpaceX thông qua chương trình Transporter Rideshare, nơi nhiều khách hàng chia sẻ một chuyến phóng để giảm chi phí .
• Thời gian: Dự kiến thực hiện trong quý 2 năm 2027 (Q2 2027) .
• Phạm vi vệ tinh: VinSpace sẽ phóng các vệ tinh tự phát triển đầu tiên — ban đầu được tiết lộ vào tháng 4/2026 là một chùm vệ tinh nano/micro được chế tạo trong nước . Công ty trước đó đã công bố kế hoạch xây dựng các chòm vệ tinh nano 'Make in Vietnam' cho các ứng dụng bao gồm viễn thông và viễn thám .
• Vai trò của VinSpace: Chịu trách nhiệm toàn bộ về nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và vận hành vệ tinh trên quỹ đạo sau khi được triển khai . CEO của VinSpace, bà Thu Vũ, cho rằng khả năng tiếp cận không gian đáng tin cậy là "nền tảng để biến đổi mới sáng tạo vệ tinh thành các nhiệm vụ vận hành thực tế" và gọi hợp đồng này là một cột mốc chiến lược .

Mô hình phóng chung là một chiến lược phổ biến đối với các nhà khai thác vệ tinh nhỏ hơn — nó cho phép VinSpace có được một suất lên quỹ đạo với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với một vụ phóng riêng, đồng thời tập trung nguồn lực vào phát triển và vận hành vệ tinh .

Xây dựng hệ sinh thái hàng không vũ trụ 'toàn trình'

Tầm nhìn dài hạn của VinSpace vượt xa một vụ phóng đơn lẻ. Công ty đặt mục tiêu trở thành một công ty hàng không vũ trụ toàn trình (full-stack) bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị không gian tại Việt Nam .

Năng lực 'đầu cuối': VinSpace công khai tuyên bố mục tiêu phát triển năng lực hàng không vũ trụ toàn diện, trải dài từ thiết kế vệ tinh, chế tạo, lắp ráp/tích hợp/thử nghiệm (AIT), quản lý nhiệm vụ phóng, vận hành vệ tinh, đến các sản phẩm và dịch vụ dữ liệu không gian hạ nguồn . Công ty không chỉ đơn thuần mua một vụ phóng — mà đang xây dựng chuyên môn nội bộ để làm chủ toàn bộ vòng đời của vệ tinh.

Thử nghiệm công nghệ và lộ trình đến dịch vụ thương mại: Sứ mệnh năm 2027 sẽ đóng vai trò là một cuộc trình diễn công nghệ trên quỹ đạo, cho phép VinSpace xác minh hiệu suất của các nền tảng vệ tinh tự phát triển trước khi chuyển sang cung cấp các dịch vụ thương mại . Đây là cách tiếp cận theo từng giai đoạn điển hình của các 'tân binh' vũ trụ: chứng minh công nghệ ở quy mô nhỏ trước, sau đó mở rộng lên các chòm vệ tinh vận hành và các dịch vụ tạo doanh thu.

Kiến tạo hệ sinh thái quốc gia: VinSpace công khai tuyên bố sứ mệnh của mình là "thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp vũ trụ Việt Nam" và tích cực tìm kiếm sự hợp tác trên khắp hệ sinh thái không gian trong nước, bao gồm các đối tác sản xuất vệ tinh nhỏ và trạm mặt đất . Trên trang LinkedIn của mình, công ty thông báo đang "tích cực tìm kiếm cơ hội hợp tác trên toàn bộ hệ sinh thái không gian — bao gồm sản xuất vệ tinh nhỏ, trạm mặt đất, dịch vụ phóng, quan sát Trái đất và các ứng dụng hạ nguồn" . Điều này định vị VinSpace vừa là một doanh nghiệp, vừa là chất xúc tác cho một khu vực công nghiệp vũ trụ thương mại rộng lớn hơn tại Việt Nam.

Một phần trong bước chuyển dịch công nghệ cao của Vingroup: Dự án hàng không vũ trụ này nằm trong chiến lược chuyển dịch tổng thể của Vingroup sang các lĩnh vực công nghệ cao, như đã nêu trong báo cáo thường niên năm 2025 . Báo cáo cho thấy VinSpace được đăng ký hoạt động trên sáu lĩnh vực cốt lõi bao gồm nghiên cứu khoa học, sản xuất máy bay và tàu vũ trụ, vận tải hàng không, và viễn thông vệ tinh . Vingroup, tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam, nổi tiếng với bất động sản (Vinhomes), ô tô (VinFast) và bán lẻ, nhưng đang ngày càng đầu tư vào công nghệ như một động lực tăng trưởng .

Cơ sở hạ tầng và mốc thời gian

Để đáp ứng mốc phóng năm 2027, VinSpace đang xây dựng cơ sở hạ tầng cốt lõi:

• Cơ sở phòng sạch để lắp ráp và thử nghiệm vệ tinh
• Thiết bị thử nghiệm để đánh giá môi trường và hiệu suất
• Mạng lưới trạm mặt đất để chỉ huy và tải dữ liệu vệ tinh

Công ty được thành lập vào tháng 11/2025 bởi Vingroup và tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Việt Nam . Mục tiêu phóng năm 2027, lần đầu tiên được tiết lộ trong báo cáo thường niên năm 2025 của Vingroup vào tháng 4/2026, đại diện cho một mốc thời gian đầy tham vọng nhưng có thể đạt được đối với một công ty hàng không vũ trụ khởi nghiệp .

Thách thức và Triển vọng

Việt Nam hiện chưa có các cơ sở phóng lên quỹ đạo riêng, điều đó có nghĩa VinSpace — giống như hầu hết các nhà khai thác vệ tinh nhỏ trên toàn cầu — phải dựa vào các đối tác quốc tế cho dịch vụ phóng . Thỏa thuận với SpaceX giải quyết ngay thách thức đó, nhưng công ty vẫn phải đối mặt với các rào cản kỹ thuật của việc phát triển tàu vũ trụ đáng tin cậy và xây dựng kinh nghiệm vận hành từ con số không.

Trong ngắn hạn, kịch bản thực tế nhất là VinSpace sẽ phóng thành công các vệ tinh đầu tiên ở quy mô thử nghiệm hạn chế vào giữa năm 2027 . Nếu sứ mệnh đó thành công, công ty sẽ đặt nền móng cho các dịch vụ thương mại trong lĩnh vực viễn thông, quan sát Trái đất và viễn thám — những thị trường đang có nhu cầu ngày càng tăng trên khắp Đông Nam Á .

Hợp đồng với SpaceX là bước thực thi cụ thể đầu tiên trong lộ trình mà VinSpace mô tả nhằm trở thành một công ty hàng không vũ trụ tích hợp, tự thiết kế, chế tạo, phóng và vận hành vệ tinh của mình, với mục tiêu cuối cùng là tạo ra một ngành công nghiệp vũ trụ thương mại tại Việt Nam .