Lộ trình Strawmap của Ethereum: Mọi thay đổi lớn trong kế hoạch 2026 của Vitalik Buterin so với bản đồ 2023

Năm "Ngôi sao Bắc Đẩu" Thay thế Cấu trúc Sáu Hạng mục Cũ

Lộ trình năm 2023 được tổ chức xung quanh sáu trụ cột được phác thảo lỏng lẻo: The Merge, The Surge, The Scourge, The Verge, The Purge và The Splurge. Strawmap thay thế chúng bằng năm ngôi sao Bắc Đẩu định lượng, hướng đến kết quả, cần đạt được vào cuối thập kỷ này :

• Fast L1 – tất toán dưới một giây trên lớp cơ sở
• Gigagas L1 – 10.000 TPS trên Layer 1
• Teragas L2 – ~10 triệu TPS trên toàn bộ hệ thống rollup
• Post-Quantum L1 – mật mã an toàn lượng tử hoàn chỉnh như một thuộc tính cốt lõi của giao thức
• Private L1 – quyền riêng tư mạnh mẽ như một yêu cầu cốt lõi của giao thức

Những ngôi sao Bắc Đẩu này không phải là những khát vọng mơ hồ; lộ trình gắn các bản nâng cấp hard fork cụ thể và các mốc mật mã cho từng mục tiêu .

Bảy Bản Nâng cấp Mạng Đến Năm 2029

Strawmap phác thảo khoảng bảy hard fork với tốc độ khoảng sáu tháng một lần, từ năm 2026 đến 2029 :

Tên và ngày chính xác cho các fork sau Hegotá vẫn còn linh hoạt, với Ethereum Foundation mô tả Strawmap như một "bản phác thảo" chứ không phải lịch trình cố định .

Các Biện pháp Phòng thủ Lượng tử Cụ thể

Khả năng chống lượng tử đã chuyển từ mục "theo dõi và nghiên cứu" năm 2023 thành ưu tiên cấp bách hàng đầu, với Buterin tuyên bố rằng "an toàn lượng tử đã tăng lên RẤT NHIỀU về mức độ ưu tiên" . Strawmap nêu tên ba sơ đồ mật mã cụ thể để thay thế mọi chữ ký đường cong elliptic hiện có (ECDSA, BLS) bằng các lựa chọn thay thế hậu lượng tử :

• leanXMSS – cho chữ ký chứng thực trên lớp đồng thuận
• leanSPHINCS – cho chữ ký giao dịch trên lớp thực thi
• leanDA – cho lấy mẫu khả dụng dữ liệu

Điều này đòi hỏi một thiết kế lại mật mã toàn diện trên cả giao thức và lưu trữ dữ liệu rollup, với các mốc cơ sở hạ tầng cốt lõi nhắm mục tiêu hoàn thành vào khoảng năm 2029 . Buterin đã đề xuất EIP-8288 vào tháng 6 năm 2026 để xác định khung chữ ký hậu lượng tử .

Nâng cấp Quyền riêng tư

Quyền riêng tư mạnh mẽ đã trở thành "yêu cầu cốt lõi" thay vì mối quan tâm ngoại vi — điều mà Buterin và Ethereum Foundation hiện gọi là mục tiêu giao thức "hạng nhất" . Strawmap tích hợp các cơ chế quyền riêng tư trực tiếp vào Layer 1, bao gồm stealth addresses được tích hợp sẵn, các transaction pools bảo vệ quyền riêng tư ("privacy pools") và hỗ trợ cấp giao thức cho các chuyển khoản riêng tư thông qua các thiết kế như "wormholes" cho phép người dùng di chuyển giá trị mà không tiết lộ toàn bộ lịch sử giao dịch của họ .

Là một phần của quá trình tái cấu trúc rộng lớn hơn, Ethereum Foundation đã đóng cửa phòng thí nghiệm Privacy and Scaling Explorations (PSE) riêng biệt vào tháng 6 năm 2026, chuyển công việc đó vào phát triển giao thức cốt lõi .

Mục tiêu Rollup: Native Rollups là Mới từ 2023

"Native rollups" không tồn tại trong lộ trình năm 2023 và là một bổ sung đáng kể mới . Strawmap hình dung các rollup không còn là các dự án L2 riêng biệt do các bên thứ ba vận hành, mà là môi trường thực thi được thực thi bởi giao thức. Điều này cho phép đạt được mục tiêu Teragas L2 khoảng 10 triệu TPS trên toàn hệ sinh thái rollup . Native rollups thắt chặt mức độ tin cậy tối thiểu hóa giữa L1 và L2 và giảm sự phụ thuộc vào các sequencer bên ngoài. Buterin lưu ý rằng công nghệ SNARK "đã không đủ trưởng thành để thậm chí cân nhắc điều này vào năm 2023" .

Các Hạng mục Bị Giảm Ưu tiên

Một số hạng mục nổi bật trong lộ trình năm 2023 đã bị giảm ưu tiên hoặc loại bỏ hoàn toàn :

• Verkle trees – Công cụ hỗ trợ statelessness được lên kế hoạch từ lâu đang được thay thế bằng quá trình di chuyển binary state tree (EIP-7864) . Verkle trees không còn nằm trong lộ trình quan trọng cho tương lai mở rộng quy mô của Ethereum.
• State expiry – Các kế hoạch tự động hết hạn state và lịch sử đã bị giảm ưu tiên để chuyển sang các bằng chứng statelessness dựa trên binary tree .
• VDF (Verifiable Delay Functions) – Trước đây thuộc hạng mục "The Splurge"; hiện đã bị loại bỏ như một ưu tiên tích cực .
• Multi-prover ZK assumptions – Lộ trình cũ dựa vào các bằng chứng từ nhiều prover yêu cầu đa số trung thực (mô hình 3/5). Strawmap chuyển sang mô hình một prover với recursive STARKs, đảm bảo tính đúng đắn về mặt toán học thay vì tổng hợp lòng tin .

Vượt ra ngoài EVM: leanISA và RISC-V

Strawmap lên kế hoạch rõ ràng cho một tương lai vượt ra ngoài Máy ảo Ethereum (EVM) . Hai ứng cử viên đang được khám phá để thay thế hoặc bổ sung cho EVM làm môi trường thực thi:

• leanISA – Một kiến trúc tập lệnh tối thiểu, có thể xác minh chính thức, được thiết kế dành riêng cho Ethereum
• RISC-V – Một ISA tiêu chuẩn mở có thể cho phép Ethereum tận dụng hàng thập kỷ tối ưu hóa phần cứng và trình biên dịch

Việc đại tu binary state tree (EIP-7864) được coi là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ sự thay thế EVM nào, vì cấu trúc Patricia-Merkle trie hiện tại hạn chế sự đổi mới ở lớp thực thi . Buterin đã mô tả trạng thái lý tưởng cuối cùng của mình là giảm EVM xuống thành một tính năng mục tiêu biên dịch, với lớp giao thức chỉ trực tiếp "nhìn thấy" RISC-V hoặc leanISA, mặc dù ông nhấn mạnh bước này "vẫn còn xa" .

Recursive STARKs và Xác minh Chính thức với Hỗ trợ AI

Lộ trình năm 2023 coi bằng chứng ZK là một trong số nhiều lựa chọn. Strawmap biến recursive STARKs thành cơ chế tin cậy duy nhất: thay vì mọi node thực thi lại mọi giao dịch, một node xác minh một bằng chứng đệ quy nhỏ gọn rằng quá trình tính toán đã được thực hiện chính xác . Buterin mô tả điều này là biến recursive STARKs thành "một thành phần cốt lõi hạng nhất được tôn sùng của giao thức" .

Xác minh chính thức với hỗ trợ AI là một bổ sung hoàn toàn mới từ năm 2023 . Strawmap kêu gọi sử dụng các công cụ AI hiện đại để xác minh chính thức mã giao thức và triển khai mật mã, giải quyết nút thắt lịch sử khi xác minh chính thức quá chậm và đắt đỏ cho sự phát triển giao thức nhanh chóng. Buterin tuyên bố rằng việc xác minh chính thức đầy đủ mọi thứ "chỉ có thể thực hiện được nhờ AI hiện đại" .

Bối cảnh Tổ chức: Tái cấu trúc EF và Cắt giảm Ngân sách

Strawmap không tồn tại độc lập. Ngày 23 tháng 6 năm 2026, Ethereum Foundation đã công bố cuộc tái cấu trúc sâu rộng nhất từ trước đến nay :

• 54 nhân viên bị sa thải, khoảng 20% lực lượng lao động khoảng 270 người
• Giảm 40% ngân sách do Vitalik Buterin công bố, chuyển sang mô hình quỹ tài trợ dài hạn nhắm mục tiêu chi tiêu 5% tài sản kho bạc hàng năm vào năm 2030
• Đóng cửa phòng thí nghiệm Privacy and Scaling Explorations (PSE)
• Cấu trúc hoạt động năm cụm thay thế mô hình trước đây, được tổ chức xung quanh: Protocol Layer, Access Layer, User Layer, Community Layer và Institutional Layer
• Nhiệm vụ CROPS – quỹ thu hẹp nhiệm vụ của mình thành khả năng chống kiểm duyệt, khả năng phục hồi, tính cởi mở, quyền riêng tư và bảo mật, giảm ưu tiên các khoản tài trợ hệ sinh thái rộng lớn hơn và các sáng kiến giáo dục

Việc tái cấu trúc được trình bày như một quá trình kéo dài nhiều tháng gắn liền với Nhiệm vụ cập nhật của EF (công bố tháng 3 năm 2026) và Chính sách Quản lý Kho bạc (được thông qua tháng 6 năm 2025), nhằm mục đích làm cho tổ chức tinh gọn hơn và tập trung hơn khi giao thức bước vào chu kỳ nâng cấp mạnh mẽ nhất kể từ The Merge .