Iran đã giam giữ các nhà ngoại giao Pháp và buộc tội họ làm gián điệp — Đây là bằng chứng mà cả hai bên đưa ra

Một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Iran và Pháp đã nổ ra vào giữa năm 2026 sau khi Iran bắt giữ hai nhà ngoại giao Pháp, cáo buộc họ điều hành một mạng lưới gián điệp và đưa ra thứ mà Tehran gọi là bằng chứng tài liệu. Pháp bác bỏ mọi cáo buộc và tố ngược Iran hành hung một nhân viên của mình. Dưới đây là phân tích chi tiết về những gì mỗi bên đã tuyên bố, bằng chứng cụ thể được đưa ra và bối cảnh địa chính trị rộng lớn hơn.

Điều gì đã châm ngòi cho các cáo buộc của Iran

Cuộc khủng hoảng bắt đầu vào đêm ngày 19 tháng 7 năm 2026, khi hai nhân viên Đại sứ quán Pháp tại Tehran bị lực lượng an ninh Iran chặn lại. Iran sau đó đã đưa ra lời giải thích chính thức vào ngày 15 tháng 8: Bộ Tình báo cho biết họ đang thi hành lệnh bắt giữ tư pháp đối với hai nghi phạm trong một "vụ án lớn liên quan đến sự xâm nhập và can thiệp của nước ngoài" thì phát hiện hai nhà ngoại giao tại một địa điểm họp bí mật . Bộ cáo buộc các nhà ngoại giao đang tham gia vào một "dự án do Pháp thiết kế" liên quan đến việc xâm nhập và xây dựng mạng lưới ngầm bên trong Iran .

Bằng chứng cụ thể Iran đưa ra

Bộ Tình báo Iran đã đưa ra một số bằng chứng trong bản tường trình chi tiết của mình:

• Tài liệu có chữ ký của cựu đại sứ Pháp: Bộ cho biết các hợp đồng và tài liệu liên quan đến hoạt động gián điệp bị nghi ngờ có chữ ký của cựu đại sứ Pháp tại Tehran . Bộ không nêu tên cựu đại sứ.
• Kế hoạch "dự án do Pháp thiết kế": Các tài liệu bị thu giữ được cho là đã tiết lộ một kế hoạch thâm nhập có cấu trúc của Pháp — thiết lập các mối quan hệ và xây dựng mạng lưới bên trong Iran .
• Hồ sơ vi phạm trước đó: Các nhà ngoại giao bị cho là có "hồ sơ vi phạm và hành vi trái với quy định ngoại giao phong phú" . Bộ không nêu rõ các vi phạm trước đó.
• Cuộc gặp bí mật: Lực lượng Iran cho biết họ tình cờ phát hiện các nhà ngoại giao tại một địa điểm họp kín trong khi thi hành lệnh bắt giữ .

Một số hãng tin, bao gồm Middle East Eye, lưu ý rằng Iran đã không công khai đưa ra bằng chứng độc lập để hỗ trợ cho các tuyên bố của mình .

Phiên bản của Pháp về vụ giam giữ ngày 19 tháng 7

Pháp kể một câu chuyện rất khác. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noël Barrot cho biết hai nhà ngoại giao đã bị giam giữ vô cớ trong nhiều giờ, bị thẩm vấn, và một người đã bị đối xử tệ bạc về thể xác . Theo tờ Le Monde, một nhà ngoại giao trở về Paris với vết rách rõ ràng trên trán do bị các điệp viên tình báo Iran tấn công; cả hai đã phải chịu đựng một cuộc thẩm vấn kéo dài bốn giờ nhằm moi thông tin .

Pháp gọi vụ việc là một "sự vi phạm nghiêm trọng quyền miễn trừ ngoại giao" và cảnh báo "không thể để yên" . Paris đã triệu tập đại biện lâm thời của Iran để phản đối . Liên minh châu Âu lên án vụ giam giữ là vi phạm luật pháp quốc tế và các quy tắc ngoại giao .

Iran bác bỏ cáo buộc ngược đãi. Vào ngày 22 tháng 7, một quan chức Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố rằng nhân viên an ninh chỉ đơn giản thẩm vấn các nhà ngoại giao sau khi thấy họ gặp gỡ những người đang bị điều tra và không có hành vi lạm dụng nào xảy ra . Pháp bác bỏ lời phủ nhận đó .

Căng thẳng ngoại giao và địa chính trị rộng lớn hơn

Vụ việc này diễn ra trong bối cảnh quan hệ vốn đã căng thẳng:

• Mâu thuẫn ngoại giao trước đó: Iran đã triệu tập đại sứ Pháp vào cuối tháng 7 để phản đối cáo buộc "can thiệp vào công việc nội bộ của Iran" — vài tuần trước khi có thông báo ngày 15 tháng 8 .
• Những lời buộc tội lẫn nhau ở cấp cao nhất: Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc các nhà ngoại giao có "hành vi phi truyền thống" vi phạm luật pháp Iran . Pháp cảnh báo về hậu quả .
• Căng thẳng Iran-Phương Tây rộng hơn: Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng dai dẳng về chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt quốc tế và những cáo buộc lâu nay của Iran rằng các cơ quan tình báo phương Tây hoạt động trên lãnh thổ của họ dưới vỏ bọc ngoại giao.

Iran yêu cầu gì từ Paris

Bộ Tình báo Iran yêu cầu Paris "phải trả lời về các hoạt động bất hợp pháp của các nhà ngoại giao" và cảnh báo Pháp "chấm dứt các hành động và sự can thiệp như vậy dưới những nhãn hiệu sai lệch" . Bộ cho biết nếu các hoạt động này tiếp tục, Paris sẽ phải đối mặt với một "phản ứng thích đáng" .

Bất chấp mức độ nghiêm trọng của các cáo buộc, hai nhà ngoại giao cuối cùng đã được trao trả cho đại sứ Pháp sau khi bị giam giữ . Họ đã trở về Paris .