Đế chế dầu mỏ Saudi Arabia siết chặt chi tiêu: Kế hoạch mở rộng tài trợ cho Aston Martin F1 bị đóng băng vì chiến tranh Iran

Đội đua Công thức 1 Aston Martin Aramco từ lâu đã là một trong những biểu tượng rõ ràng nhất cho chiến lược đầu tư thể thao trị giá hàng tỷ đô la của Saudi Arabia. Tuy nhiên, theo tiết lộ của chuyên gia phân tích kinh tế F1 nổi tiếng Marc Limacher từ tạp chí Business Book GP, Saudi Arabia đã đóng băng kế hoạch mở rộng quan hệ đối tác này cho mùa giải 2027, và cuộc chiến với Iran chính là nguyên nhân trực tiếp .

Điều gì đã bị đóng băng và tại sao?

Trong nhiều tháng qua, Saudi Arabia đã tiến hành các cuộc đàm phán để mở rộng đáng kể tài trợ của Aramco cho Aston Martin, bao gồm cả việc đưa thêm một nhà tài trợ thứ ba do nhà nước Saudi hậu thuẫn . Tuy nhiên, những kế hoạch này giờ đây đã bị đóng băng vô thời hạn cho năm 2027. Sự đóng băng này chỉ áp dụng cho phần mở rộng của hợp đồng, còn thỏa thuận đối tác danh nghĩa hiện tại giữa Aramco và Aston Martin, vốn kéo dài đến năm 2028, dường như vẫn được giữ nguyên .

Theo Marc Limacher, Saudi Arabia "sau nhiều tháng đàm phán đã đóng băng kế hoạch mở rộng tài trợ... vì cuộc chiến ở Iran" . Cuộc xung đột này đã buộc vương quốc này phải đánh giá lại mọi khoản chi tiêu tùy nghi lớn.

Áp lực tài chính tổng thể lên Saudi Arabia

Vương quốc này đang phải đối mặt với sức ép kinh tế nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch COVID-19, xuất phát từ hai yếu tố liên quan đến chiến tranh, giải thích tại sao một hợp đồng tài trợ F1 đình đám bỗng nhiên trở thành ưu tiên thấp hơn.

Nền kinh tế đang thu hẹp mạnh

GDP của Saudi Arabia đã giảm 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý 2 năm 2026, mức giảm hàng quý lớn nhất kể từ năm 2020. Riêng ngành dầu mỏ đã giảm tới 24,7% . Ngân hàng BNP Paribas đã phải điều chỉnh dự báo tăng trưởng của Saudi Arabia năm 2026 từ 4,6% xuống chỉ còn 0,8%, với lý do là chi tiêu quân sự tăng vọt . Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng ghi nhận rằng các hoạt động kinh tế phi dầu mỏ đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc xung đột .

Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa

Việc eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa đã gây gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia. Trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, các nhà xuất khẩu dầu ở Vịnh Ba Tư đã mất gần 2 tỷ USD mỗi ngày . Saudi Arabia đã phần nào giảm thiểu thiệt hại thông qua các đường ống dẫn dầu ra Biển Đỏ, nhưng ngành dầu mỏ vẫn chịu một cú sốc lớn . Trước chiến tranh, Saudi Arabia xuất khẩu trung bình 6 đến 7 triệu thùng dầu mỗi ngày qua Hormuz; nhưng lưu lượng qua eo biển này đã giảm xuống dưới 10% so với bình thường .

Chi tiêu quân sự tăng vọt

Trong khi giá dầu cao hơn đã giúp thu hẹp thâm hụt ngân sách của Saudi Arabia xuống còn khoảng 9 tỷ USD trong quý 2, nhờ doanh thu từ dầu mỏ tăng 22% so với cùng kỳ, sự cải thiện này lại bị hạn chế bởi "chi phí ngân sách tăng vọt" dành cho các nỗ lực chiến tranh . Thâm hụt ngân sách đã lên tới mức kỷ lục 33,5 tỷ USD chỉ riêng trong quý 1 năm 2026, khi chi tiêu chính phủ tăng vọt 20% so với cùng kỳ năm ngoái .

Việc đóng băng tài trợ phù hợp với bức tranh toàn cảnh như thế nào?

Aramco là gã khổng lồ dầu mỏ thuộc sở hữu nhà nước của Saudi Arabia, và ngân sách của nó cũng chính là ngân sách của vương quốc này. Với cuộc chiến đang bóp nghẹt doanh thu từ dầu mỏ thông qua việc đóng cửa Hormuz ở một bên, và thổi bùng chi tiêu quốc gia thông qua các chi phí quân sự ở bên kia, chính phủ Saudi buộc phải cắt giảm những khoản chi tiêu không thiết yếu và mang tính hình ảnh cao. Kế hoạch mở rộng tài trợ cho Aston Martin vốn là một khoản chi tùy nghi trị giá nhiều triệu đô la, và đương nhiên trở thành mục tiêu dễ bị đóng băng khi Riyadh phải chuyển hướng nguồn lực cho các ưu tiên cốt lõi của chiến tranh .

Điều này có ý nghĩa gì với đội đua Aston Martin F1?

Đội Aston Martin, hiện được mang tên chính thức là Aston Martin Aramco Formula One Team, đã là một trong những đơn vị hưởng lợi lớn nhất từ dòng vốn đầu tư của Saudi. Thỏa thuận đối tác ban đầu với Aramco, được ký vào năm 2022 và mở rộng thành nhà tài trợ danh nghĩa độc quyền vào năm 2024, được định giá ước tính khoảng 30 triệu USD mỗi năm . Những tham vọng của đội - bao gồm xây dựng nhà máy mới, hợp đồng động cơ với Honda và nỗ lực vươn lên nhóm đầu bảng xếp hạng - phụ thuộc rất nhiều vào nguồn tài trợ liên tục từ Saudi Arabia. Việc đóng băng các kế hoạch mở rộng không hủy bỏ thỏa thuận hiện tại, nhưng nó đã loại bỏ một khoản đệm tài chính đáng kể và cho thấy rằng sự sẵn lòng chi tiêu cho F1 của vương quốc này có thể bị giới hạn nghiêm ngặt trong điều kiện chiến tranh.