airBaltic vào Chapter 11: hãng bay Latvia sẽ tái cấu trúc ra sao?

airBaltic nộp đơn xin bảo hộ theo Chapter 11 của Mỹ không phải để đóng cửa ngay lập tức, mà để có thời gian, nguồn tiền mới và cơ chế pháp lý nhằm tái cơ cấu nợ. Hãng hàng không quốc gia Latvia đã nộp đơn tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Nam New York ngày 14/9/2026, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh làm lộ rõ hơn những vấn đề sẵn có về thanh khoản và bảng cân đối kế toán.110

Cú sốc nhiên liệu chỉ là yếu tố làm tình hình bùng phát

Theo Reuters, chiến sự Iran đã khiến giá nhiên liệu bay tăng gấp đôi, tạo áp lực lớn lên toàn ngành hàng không đúng lúc airBaltic cần huy động vốn mới.17

Tuy nhiên, giá nhiên liệu không phải nguyên nhân duy nhất. Năm 2025, airBaltic có doanh thu 779,3 triệu euro nhưng vẫn lỗ ròng 44,3 triệu euro. Sang quý I/2026, khoản lỗ ròng lên tới 70,1 triệu euro dù doanh thu tăng.323 Khi lợi nhuận chưa đủ bù đắp chi phí tài chính và vận hành, một cú sốc chi phí lớn sẽ nhanh chóng biến thành khủng hoảng tiền mặt.

Trước khi vào Chapter 11, hãng từng muốn huy động tối đa 257 triệu euro bằng khoản nợ “siêu ưu tiên” — tức loại nợ được xếp thứ tự thanh toán cao hơn trái phiếu hiện hữu đáo hạn năm 2029. Đề xuất này làm các trái chủ lo ngại. Fitch khi đó nhận định lựa chọn của airBaltic sẽ “khá hạn chế” nếu không có vốn bên ngoài, đồng thời ước tính hãng cần 156 triệu euro để duy trì hoạt động trong ngắn hạn.1718

Chapter 11 giúp hãng xử lý khoản nợ nào?

Theo thông tin từ hồ sơ vụ việc, airBaltic bước vào quá trình tái cấu trúc với khoảng 583,9 triệu USD nợ được tài trợ, trong đó có khoảng 456,8 triệu USD tiền gốc còn lại của trái phiếu có bảo đảm đáo hạn năm 2029. Ngoài ra, hãng có khoảng 992,5 triệu USD nghĩa vụ thuê khai thác máy bay; đây là khoản nghĩa vụ riêng, không nên gộp chung với nợ được tài trợ.40

Chapter 11 là thủ tục tái tổ chức doanh nghiệp theo luật phá sản Mỹ, cho phép công ty tiếp tục vận hành trong khi đàm phán với chủ nợ và các đối tác cho thuê máy bay dưới sự giám sát của tòa án. Mục tiêu của airBaltic là xây dựng cơ cấu vốn có thể duy trì lâu dài hơn, có thể thông qua sửa điều khoản nợ, hoán đổi, thay đổi kỳ hạn hoặc chuyển một phần nghĩa vụ thành vốn chủ sở hữu. Cách xử lý cụ thể với từng nhóm chủ nợ hiện chưa được công bố.132

Khoản DIP 350 triệu euro: tiền để tiếp tục bay

airBaltic đã nhận cam kết cho gói tài trợ 350 triệu euro — tương đương khoảng 405 triệu USD — từ nhóm bên cho vay có Strategic Value Partners, Barclays, Hayfin Capital Management, Morgan Stanley và Oaktree Capital Management.12

Đây là khoản debtor-in-possession (DIP) financing, tức nguồn vốn mới dành cho doanh nghiệp đang trong Chapter 11. Về thực tế, khoản tiền này nhằm bảo đảm hãng có thanh khoản để duy trì hoạt động trong thời gian tái cấu trúc, thay vì rơi vào tình trạng phải ngừng khai thác đột ngột. Lãi suất dự kiến khoảng 12%, cho thấy mức độ cấp bách của nhu cầu vốn cũng như rủi ro mà các bên cho vay nhìn thấy.1033

Với hành khách, thông điệp quan trọng nhất là hãng nói các chuyến bay theo lịch, bán vé, đặt chỗ, voucher và chăm sóc khách hàng vẫn tiếp tục bình thường trong quá trình này.15

Thu hẹp đội A220 là trọng tâm của kế hoạch phục hồi

Tái cấu trúc của airBaltic không chỉ là chuyện nợ. Theo kế hoạch kinh doanh điều chỉnh, đội bay Airbus A220-300 sẽ giảm từ 54 chiếc xuống khoảng 36 chiếc vào cuối năm 2026, rồi tăng dần lên xấp xỉ 40 chiếc vào năm 2031.4648

Hãng cũng dự kiến tập trung mạng bay nhiều hơn vào Riga, đồng thời triển khai các biện pháp về mạng lưới, chi phí và doanh thu. Mục tiêu là tạo ra khoảng 45 triệu euro lợi ích thường niên có tính lặp lại; các báo cáo mô tả đây là mức cải thiện lợi nhuận hằng năm khoảng 44–45 triệu euro.4549

Lý do của việc thu hẹp là đưa quy mô khai thác về phù hợp hơn với một thị trường bị hạn chế sau những gián đoạn đối với lưu lượng tại Đông Âu và khi chi phí vận hành xấu đi. Nhưng đây cũng là bài toán khó: airBaltic phải cắt giảm công suất và chi phí mà vẫn giữ được đủ doanh thu lẫn tính kết nối của mạng bay.

Mốc tháng 6/2027 và câu chuyện sở hữu

airBaltic dự kiến hoàn tất tái cấu trúc dưới giám sát của tòa vào khoảng tháng 6/2027.10 Đây là mục tiêu, không phải cam kết chắc chắn. Hãng sẽ phải vừa duy trì vận hành, vừa đạt thỏa thuận chấp nhận được với chủ nợ và chứng minh mô hình quy mô nhỏ hơn có thể sinh lời bền vững.

Cơ cấu sở hữu cũng có thể thay đổi. Nhà nước Latvia hiện nắm 88,37% cổ phần, Lufthansa nắm 10%; Reuters cho biết chính phủ Latvia đang đàm phán với một nhà đầu tư chiến lược.3036 Một đợt góp vốn mới, pha loãng cổ phần hoặc thay đổi cổ đông chiến lược sẽ phụ thuộc vào các điều khoản cuối cùng được chủ nợ và cổ đông chấp thuận.

Tóm lại, Chapter 11 được thiết kế để giúp airBaltic tiếp tục bay trong lúc giảm gánh nợ và tái định hình quy mô hoạt động. Đối với hành khách, hoạt động hiện tại được hãng cam kết duy trì. Với nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách, phép thử lớn hơn là liệu thanh khoản mới, đội bay nhỏ hơn và cơ cấu nợ mới có đủ để biến airBaltic thành một hãng bay có khả năng sinh lời hay không.