Equinor xóa sổ mọi tham vọng năng lượng xanh để theo đuổi lợi nhuận từ nhiên liệu hóa thạch

Equinor đã hoàn tất cú quay xe ngoạn mục trong kế hoạch chuyển đổi năng lượng, xóa bỏ mọi mục tiêu định lượng cho công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030. Chiến lược mới, được công bố tại Ngày hội Thị trường Vốn vào tháng 6 năm 2026, đã phá bỏ khung tham vọng xanh được xây dựng từ năm 2021, thay vào đó là sự tập trung vào tăng trưởng nhiên liệu hóa thạch và lợi nhuận khổng lồ cho cổ đông . Cú quay đầu cuối cùng này không phải là sự kiện đơn lẻ mà là đỉnh điểm của một quá trình rút lui kéo dài nhiều năm, được thúc đẩy bởi thị trường điện gió ngoài khơi đầy thách thức, triển vọng giá dầu và khí đốt "cao hơn trong thời gian dài hơn", và áp lực phải duy trì mức lợi nhuận cạnh tranh so với các đối thủ châu Âu.

Hành trình ba giai đoạn: Tham vọng, Thoái lui, Từ bỏ

Lộ trình của công ty từ nhà tiên phong xanh trở thành người ủng hộ nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra qua ba giai đoạn rõ rệt.

2021 – Tham vọng táo bạo: Tại Ngày hội Thị trường Vốn vào tháng 6 năm 2021, Equinor đã đẩy nhanh quá trình chuyển đổi, đặt mục tiêu đạt 12–16 GW công suất năng lượng tái tạo lắp đặt vào năm 2030 – mục tiêu ban đầu được đặt cho năm 2035. Công ty tuyên bố sẽ dành hơn 50% tổng chi tiêu vốn hàng năm cho năng lượng tái tạo và các giải pháp carbon thấp vào năm 2030. Kế hoạch cũng bao gồm giảm 40% cường độ carbon ròng vào năm 2035 và tham vọng phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 .

Tháng 2 năm 2025 – Lần cắt giảm lớn đầu tiên: Những vết nứt lớn đầu tiên xuất hiện vào đầu năm 2025 khi Equinor hạ mục tiêu công suất tái tạo năm 2030 xuống còn 10–12 GW và từ bỏ hoàn toàn mục tiêu phân bổ 50% vốn đầu tư . Công ty đã giảm một nửa các khoản đầu tư vào năng lượng tái tạo trong hai năm xuống còn khoảng 5 tỷ USD và vạch ra kế hoạch tăng sản lượng dầu khí lên hơn 10% .

Tháng 6 năm 2026 – Xóa bỏ hoàn toàn: Sự từ bỏ hoàn toàn đến vào tháng 6 năm 2026 khi Equinor loại bỏ nốt mục tiêu 10–12 GW còn lại. Khoản phân bổ theo kế hoạch cho mảng kinh doanh năng lượng – bao gồm năng lượng tái tạo – đã bị cắt giảm xuống chỉ còn 10% vốn đầu tư, giảm mạnh từ mức 50% . Thay vào đó, công ty đưa ra một "triển vọng sản xuất điện rộng hơn" bao gồm cả các công nghệ sản xuất điện không tái tạo. Giám đốc điều hành Anders Opedal định hình sự thay đổi này như một bước đi chiến lược: "Chúng tôi không thay thế một mảng kinh doanh này bằng mảng khác. Thay vào đó, chúng tôi đang phát triển song song nhiều lộ trình: dầu khí, năng lượng và tái tạo, cùng các giải pháp carbon thấp mới" .

Ngôn ngữ trong các tài liệu chính thức cũng thay đổi theo. Bản Kế hoạch Chuyển đổi Năng lượng năm 2025 đã bắt đầu thay thế các mục tiêu megawatt cụ thể bằng ngôn từ nhấn mạnh "tạo ra giá trị" và "phân bổ vốn có kỷ luật". Bản kế hoạch chuyển đổi tháng 6 năm 2026 đã hoàn tất sự chuyển hướng ngôn từ này, loại bỏ mọi tham chiếu đến một con số công suất tái tạo cụ thể .

Vì sao các mục tiêu xanh sụp đổ

Ban lãnh đạo của Equinor đã viện dẫn một số áp lực hội tụ khiến cho các tham vọng xanh của họ trở nên không thể thực hiện được. Công ty chỉ ra triển vọng nhu cầu dầu khí "cao hơn trong thời gian dài hơn" , khiến cho các khoản đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch ngày càng trở nên hấp dẫn hơn so với năng lượng tái tạo . Thị trường điện gió ngoài khơi, từng là trọng tâm trong chiến lược của Equinor, đã trở nên tồi tệ do lạm phát chuỗi cung ứng, những thách thức về giấy phép và lợi nhuận thấp hơn dự kiến .

Cuộc xung đột Trung Đông 2025-2026 càng làm tăng giá dầu khí, khiến cho việc quay sang nhiên liệu hóa thạch càng trở nên hấp dẫn. Như Giám đốc điều hành Anders Opedal đã giải thích vào tháng 2 năm 2025: "Chúng tôi đang cắt giảm các cam kết tài chính cho năng lượng tái tạo và công nghệ carbon thấp vì chúng tôi không thấy trước được lợi nhuận cần thiết trong tương lai" . Tài liệu chiến lược của chính Equinor cũng nêu rằng kế hoạch mới "phản ánh các động thái tương tự của các đối thủ", báo hiệu một tâm lý bầy đàn giữa các ông lớn dầu mỏ châu Âu .

Cú xoay trục tài chính: 3 tỷ USD mua lại cổ phiếu

Việc rút lui khỏi năng lượng tái tạo đi kèm với sự mở rộng tích cực về lợi nhuận cho cổ đông, tạo ra một sự tương phản rõ rệt mà các nhà phê bình gán cho cái mác "tẩy xanh ngược" . Vào ngày 16 tháng 6 năm 2026, Equinor đã tuyên bố:

• Tăng gấp đôi chương trình mua lại cổ phiếu năm 2026 từ 1,5 tỷ USD lên 3 tỷ USD .
• Đưa ra một khuôn khổ mua lại cổ phiếu thường niên có thể dự đoán được từ 2–4 tỷ USD từ năm 2027 trở đi, tùy thuộc vào giá dầu dao động trong khoảng 60 đến 80 USD mỗi thùng .
• Đặt mục tiêu sản xuất 2,3 triệu thùng dầu quy đổi mỗi ngày vào năm 2030, tăng từ mức kỷ lục 2,14 triệu thùng/ngày vào năm 2025 .
• Nhắm đến tăng trưởng 30% dòng tiền từ hoạt động kinh doanh sau thuế từ năm 2025 đến 2030 và dòng tiền tự do tích lũy hơn 40 tỷ USD từ 2026-2030 .

Tờ Wall Street Journal ghi nhận rằng kế hoạch này "nhắm đến tăng trưởng nhiên liệu hóa thạch" và ưu tiên lợi nhuận cổ đông hơn đầu tư xanh . Công ty nhấn mạnh rằng họ đã mang lại tổng lợi nhuận cho cổ đông gần 1.800% trong suốt 25 năm là một công ty niêm yết, nhấn mạnh cam kết chi trả cho nhà đầu tư hơn là các mục tiêu chuyển đổi năng lượng .

Làn sóng rút lui đồng bộ của các ông lớn châu Âu

Equinor không hề đơn độc. Chiến lược của họ phù hợp với một cuộc thoái lui đồng bộ, rộng lớn hơn của các ông lớn dầu mỏ châu Âu, những người đang tái ưu tiên cho mảng kinh doanh cốt lõi là dầu khí:

• BP đã cắt giảm đáng kể các mục tiêu về giảm phát thải và năng lượng tái tạo vào năm 2030 trong giai đoạn 2023–2025, quay trở lại với dầu khí để thúc đẩy lợi nhuận ngắn hạn .
• Shell đã từ bỏ mục tiêu cắt giảm sản lượng dầu vào năm 2035, loại bỏ mục tiêu công suất tái tạo 1,5 GW/năm, cắt giảm mục tiêu hydro carbon thấp và rút lui khỏi các dự án điện gió ngoài khơi lớn trong năm 2024–2025 .
• TotalEnergies cũng tương tự điều chỉnh giảm tham vọng về năng lượng tái tạo trong khi tăng cường chi trả cho cổ đông.

Tổ chức Morningstar ghi nhận rằng kế hoạch của Equinor "phản ánh các động thái tương tự của BP và Shell" . Sự thay đổi tập thể này phản ánh nhận thức của ngành rằng những cam kết xanh nổi tiếng được đưa ra vào đầu thập kỷ trước là rất khó để thực hiện một cách có lợi nhuận trong một môi trường năng lượng tái tạo chi phí cao và biên lợi nhuận thấp.

Trường hợp của Equinor hiện là ví dụ cực đoan nhất của xu hướng này. Công ty đã chuyển từ việc đặt ra một số mục tiêu tham vọng nhất ngành vào năm 2021 sang xóa bỏ hoàn toàn chúng vào năm 2026, trong khi rót hàng chục tỷ đô la trở lại cho cổ đông. "Triển vọng sản xuất điện" thay thế cho mục tiêu công suất định lượng giờ đây chỉ là một cái vỏ rỗng: một ký hiệu giữ chỗ báo hiệu rằng công ty không có bất kỳ cam kết công khai, có thể đo lường nào trong việc xây dựng năng lượng tái tạo ở quy mô lớn.