Chủ tịch Alibaba Joe Tsai: 'Thị trường AI trị giá 50 nghìn tỷ USD đòi hỏi chiến lược toàn diện'

Tại hội nghị công nghệ VivaTech 2026 ở Paris, Chủ tịch Tập đoàn Alibaba, ông Joe Tsai, đã trình bày một tầm nhìn đầy tham vọng về trí tuệ nhân tạo (AI), thách thức cách ngành công nghiệp thường định lượng cơ hội của chính mình. Thay vì đo lường AI dựa trên ngân sách phần mềm, Tsai lập luận rằng thước đo thực sự phải là năng suất lao động của con người. Ông cũng giải thích lý do cách tiếp cận tích hợp theo chiều dọc của Alibaba – từ năng lượng và chip cho đến các ứng dụng – mang lại cho công ty một lợi thế cấu trúc trong một thị trường mà ông ước tính trị giá 50 nghìn tỷ USD .

Thị trường AI thực sự: 50 nghìn tỷ USD, tính theo năng suất của con người

Lập luận trọng tâm của ông Tsai là AI không nên được đánh giá như một thị trường phần mềm khác. "AI đang tạo ra các đơn vị giá trị tương đương với trí thông minh và năng suất của con người," ông nói trong một phiên thảo luận. Ông lưu ý rằng hơn một nửa GDP toàn cầu, khoảng 100 nghìn tỷ USD, có liên quan đến trí thông minh và năng suất của con người, tạo ra một cơ hội khổng lồ mà ông ước tính vào khoảng 50 nghìn tỷ USD .

Cách nhìn nhận này biện minh cho hàng trăm tỷ USD chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI trên toàn cầu. Trong khi nhiều CEO chưa thấy được sự gia tăng năng suất đáng kể từ AI, ông Tsai cho rằng ngành này đang ở "ngưỡng cửa của những lợi ích năng suất thực sự," dẫn chứng các kỹ sư của Alibaba đang sử dụng các công cụ lập trình AI để mở rộng vai trò truyền thống và đẩy nhanh tốc độ đổi mới .

Lợi thế cạnh tranh toàn diện của Alibaba

Ông Tsai nhấn mạnh Alibaba tham gia vào cả năm tầng của hệ thống AI, trong khi nhiều công ty phương Tây chỉ tập trung vào một tầng . Sự tích hợp theo chiều dọc này, bao gồm chip độc quyền, cơ sở hạ tầng đám mây, các mô hình tiên tiến và các nền tảng ứng dụng, ngày càng được công nhận là một lợi thế cấu trúc .

Năng lượng (Lưới điện): Khoản đầu tư bền vững của Trung Quốc, khoảng 90 tỷ USD mỗi năm vào truyền tải điện—cao nhất thế giới—hỗ trợ trực tiếp nhu cầu năng lượng khổng lồ của AI. Ông Tsai lưu ý rằng điều này mang lại nguồn cung năng lượng dồi dào và chi phí vận hành AI thấp hơn .

Cơ sở hạ tầng (Chip & Cloud): Alibaba bắt đầu xây dựng nền tảng đám mây cách đây 17 năm do nhu cầu xử lý dữ liệu thương mại điện tử. Điều này đã phát triển thành một trong những doanh nghiệp điện toán đám mây lớn nhất Trung Quốc, bao gồm chip độc quyền và cơ sở hạ tầng đám mây .

Mô hình nền tảng: Dòng mô hình ngôn ngữ lớn Qwen đã trở thành một trong những mô hình AI nguồn mở được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới. Mảng kinh doanh AI của Alibaba đã vượt qua giai đoạn đầu tư ban đầu và bước vào giai đoạn thu lợi nhuận thương mại, với động lực tăng trưởng chuyển sang các mô hình, sức mạnh tính toán và dịch vụ tác tử thông minh .

Ứng dụng: Sự tích hợp sâu rộng của Alibaba với hệ sinh thái thương mại điện tử của mình—tạo ra khoảng 25 tỷ USD dòng tiền tự do hàng năm—cung cấp nguồn tài chính cho các khoản đầu tư liên tục và tạo ra một tầng ứng dụng tích hợp cho việc triển khai AI .

Tính linh hoạt chiến lược: Ông Tsai lưu ý rằng trong khi các công ty chuyên về mô hình đang rất "nóng" hiện nay, cách tiếp cận toàn diện này là một biện pháp phòng ngừa trước sự không chắc chắn về nơi giá trị lớn nhất của AI sẽ tập trung—trong cơ sở hạ tầng, mô hình hay ứng dụng .

AI nguồn mở: Đòn bẩy chiến lược cho sự chấp nhận toàn cầu

Ông Tsai coi các mô hình nguồn mở là trụ cột cốt lõi trong chiến lược của Alibaba. Một lý do Alibaba chọn mở mã nguồn các mô hình Qwen, theo ông giải thích, là nó "dân chủ hóa việc sử dụng AI" và "nhân rộng các ứng dụng", từ đó thúc đẩy nhu cầu về dịch vụ điện toán đám mây của Alibaba . "Cách chúng tôi hưởng lợi từ mã nguồn mở là nó sẽ thúc đẩy nhu cầu về AI, nó sẽ thúc đẩy nhu cầu đào tạo, và chúng tôi thấy trong tương lai sẽ có rất nhiều nhu cầu về suy luận," ông nói .

Ông lập luận rằng các mô hình nguồn mở phá bỏ rào cản, đảm bảo AI "không còn là đặc quyền của một số ít người khổng lồ" và việc áp dụng rộng rãi sẽ "thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu chung và cải thiện mức sống" .

Về chủ quyền số, ông Tsai xác định hai động lực chính: độc lập công nghệ và quyền riêng tư dữ liệu. Các mô hình nguồn mở như Qwen cho phép các tổ chức tải xuống, tinh chỉnh và chạy chúng trên cơ sở hạ tầng của riêng mình, giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài trong khi vẫn giữ dữ liệu nhạy cảm sau tường lửa của doanh nghiệp .

Vai trò của Trung Quốc trong hệ sinh thái AI toàn cầu

Bên cạnh mã nguồn mở, ông Tsai cho rằng những đột phá AI của Trung Quốc đến từ các khoản đầu tư chiến lược vào ba lĩnh vực: lưới điện, chuỗi cung ứng sản xuất hoàn chỉnh và văn hóa kỹ thuật hành động nhanh . Ông lưu ý rằng "hệ sinh thái giàu ứng dụng" của Trung Quốc buộc các công ty phải thích ứng nhanh chóng, biến nó thành môi trường lý tưởng cho việc triển khai AI .

Ông Tsai coi cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung không phải là một cuộc đấu có tổng bằng không mà là một cuộc đua đường dài, nơi thành công nên được đo bằng "ai có thể triển khai nó nhanh hơn" thay vì "ai tạo ra mô hình AI mạnh nhất" . Quan điểm này định vị các công ty Trung Quốc không phải là mối đe dọa mà là những người đóng góp chính cho hệ sinh thái AI nguồn mở toàn cầu, cùng với các đối tác châu Âu và Mỹ.

Những điểm chính từ VivaTech 2026

• Thị trường AI trị giá khoảng 50 nghìn tỷ USD, dựa trên một nửa GDP toàn cầu gắn liền với năng suất lao động của con người, chứ không phải dựa trên ngân sách phần mềm CNTT .
• Lợi thế toàn diện của Alibaba trải dài năm tầng từ năng lượng đến ứng dụng, với đầu tư lưới điện của Trung Quốc, chip và đám mây độc quyền, dòng mô hình Qwen, và hệ sinh thái thương mại điện tử tạo ra dòng tiền .
• Mô hình nguồn mở thúc đẩy nhu cầu đám mây: Chiến lược của Alibaba là mở mã nguồn Qwen để nhân rộng các ứng dụng AI, từ đó tăng nhu cầu đào tạo và suy luận trên Alibaba Cloud .
• Chủ quyền số là mối quan tâm chính: Các mô hình nguồn mở giải quyết cả vấn đề độc lập công nghệ và quyền riêng tư dữ liệu cho doanh nghiệp .
• Lợi thế AI của Trung Quốc đến từ đầu tư lưới điện, chiều sâu chuỗi cung ứng sản xuất và văn hóa kỹ thuật hành động nhanh—không chỉ là hiệu suất mô hình .