Khủng hoảng chip nhớ 2027–2028: Samsung, SK Hynix và cuộc khủng hoảng nguồn cung do AI thúc đẩy

Cuộc khủng hoảng chip nhớ toàn cầu không chỉ kéo dài mà còn đang trở nên nghiêm trọng hơn bao giờ hết. Vào tháng 7 và tháng 8 năm 2026, ba nhà sản xuất chip nhớ thống trị thị trường — Samsung, SK Hynix và Micron — đã lần lượt công bố các báo cáo tài chính và tuyên bố, vẽ nên một bức tranh ảm đạm về tình trạng thắt chặt nguồn cung: năm 2027 sẽ là đỉnh điểm của khủng hoảng và có thể kéo dài ít nhất đến năm 2028. Thậm chí, một số lãnh đạo còn cảnh báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến sau năm 2030.

Bài viết này tổng hợp những diễn biến chính, từ lợi nhuận kỷ lục của Samsung đến cú sốc giá cho người tiêu dùng và những thay đổi cơ cấu của toàn ngành, dựa trên các báo cáo từ Reuters, Deloitte, DigiTimes và các nguồn khác tính đến tháng 8 năm 2026.

Triển vọng khan hiếm nguồn cung: Năm 2027 sẽ là năm tồi tệ nhất

• Samsung cảnh báo cơn khát chip nhớ sẽ trở nên trầm trọng hơn vào năm 2027 và kéo dài ít nhất đến năm 2028. Hãng dẫn chứng thời gian xây dựng nhà máy (fab) đến khi sản xuất được wafer (đế bán dẫn) mất hơn 3,5 năm, đây là rào cản cốt lõi . Samsung đang dành 60–70% công suất dự kiến cho các hợp đồng cung cấp đa năm có mức giá sàn .
• SK Hynix — CEO Kwak Noh-jung gọi năm 2027 là "năm tồi tệ nhất trong lịch sử ngành công nghiệp từ góc độ nguồn cung", đồng thời dự báo nhu cầu sẽ vượt quá khả năng sản xuất đến sau năm 2030 .
• Theo DigiTimes, Samsung, SK Hynix và Micron đã phân bổ hết toàn bộ công suất sản xuất DRAM và HBM cho năm 2027. Công suất NAND flash cũng đã được bán trước phần lớn .
• Việc phân bổ cho khách hàng hiện chỉ đạt 60–70% so với khối lượng yêu cầu, nghĩa là người mua chỉ nhận được khoảng 2/3 những gì họ muốn .
• Micron đưa ra dự báo bớt u ám hơn. CEO Sanjay Mehrotra cho rằng tình trạng thiếu hụt sẽ kéo dài đến hết năm 2027 và dần được cải thiện vào năm 2028 . UBS dự báo ngành DRAM có thể thiếu hụt về cấu trúc cho đến ít nhất là quý 2/2028 .

Lợi nhuận kỷ lục của Samsung trong quý 2/2026 — Được thúc đẩy bởi sự khan hiếm

Samsung Electronics ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý 2/2026 kỷ lục 89,5 nghìn tỷ won (~62 tỷ USD), tăng 1.814% so với cùng kỳ năm ngoái, trên tổng doanh thu hợp nhất là 171,5 nghìn tỷ won . Riêng mảng bán dẫn (DS) báo lãi hoạt động khoảng 89,2 nghìn tỷ won — mức tăng hơn 250 lần so với năm trước .

Đáng chú ý, chính mảng di động và mạng của Samsung lại bị lỗ hoạt động lần đầu tiên trong quý 2/2026, do giá chip nhớ tăng vọt làm ảnh hưởng đến biên lợi nhuận . Đây là minh họa sống động cho thấy sự khan hiếm cũng gây tổn hại đến chính các nhà sản xuất ở các mảng kinh doanh hạ nguồn của họ.

Các phòng thí nghiệm AI hàng đầu được cho là đang chia sẻ trực tiếp dự báo nhu cầu dài hạn với Samsung như một phần của quá trình đàm phán các thỏa thuận cung cấp đa năm — một dấu hiệu cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn (hyperscaler) đang cố gắng khóa công suất DRAM, NAND và HBM trước nhiều năm .

Sự thay đổi cơ cấu: Đây không phải là chu kỳ chip thông thường

• Deloitte cảnh báo cuộc khủng hoảng này khác biệt về mặt cấu trúc so với các chu kỳ chip nhớ trước đây. Chi tiêu vốn của các hyperscaler dự kiến sẽ vượt quá 1.000 tỷ USD vào năm 2026, gấp đôi so với kế hoạch hồi tháng 1/2026 . Tỷ trọng chip nhớ trong chi tiêu vốn này dự kiến tăng từ ~8% trong giai đoạn 2023–2024 lên ~30% vào năm 2026 và có thể đạt 48% vào năm 2027 .
• Tổng chi tiêu vốn của Samsung, SK Hynix và Micron dự kiến tăng vọt lên 146 tỷ USD vào năm 2027, gấp khoảng 3,4 lần so với ba năm trước .
• Thị trường chip nhớ toàn cầu được dự báo đạt doanh thu gần hoặc vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2027, tăng từ mức đáy khoảng 85–90 tỷ USD năm 2023 .

Tác động đến người tiêu dùng đã hiện hữu

• Giá DRAM cho PC đã đạt khoảng 24 USD/module, tăng 14,3% so với tháng trước và gần gấp 8 lần so với năm 2016 .
• Giá NAND đã tăng trong 19 tháng liên tiếp tính đến giữa năm 2026 .
• Sản lượng laptop quý 3 dự kiến giảm 10,6%, được cho là do chi phí chip nhớ tăng cao .
• Apple đã tăng giá MacBook thêm 100–300 USD để đối phó với chi phí linh kiện tăng .
• Bộ phận di động của Samsung ghi nhận khoản lỗ hoạt động đầu tiên trong quý 2/2026, trực tiếp do giá chip nhớ tăng vọt .

Hoài nghi, thách thức pháp lý và sự khác biệt giữa các nhà phân tích

Không phải ai cũng chấp nhận câu chuyện về sự thiếu hụt kéo dài này.

• Sự hoài nghi về dự báo của Samsung xuất hiện vì Samsung có động cơ tài chính để thổi phồng tình trạng thiếu hụt — lợi nhuận kỷ lục của họ phụ thuộc vào việc duy trì nguồn cung thắt chặt và giá cao .
• Một vụ kiện tại California đã được đệ trình cáo buộc Samsung, SK Hynix và Micron cấu kết 'làm giá' (cartel-like price fixing) bằng cách phối hợp hạn chế nguồn cung .
• Một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu tình trạng thiếu hụt có thực sự kéo dài đến năm 2030 như SK Hynix cảnh báo hay không, chỉ ra rằng việc tăng cường chi tiêu vốn có thể đưa nguồn cung mới vào nhanh hơn dự kiến . Chính ban lãnh đạo Samsung cũng thừa nhận đang lên kế hoạch cho một đợt suy thoái tiềm năng vào khoảng năm 2028, lo ngại rằng sự bùng nổ hiện tại có thể dẫn đến đầu tư quá mức và một chu kỳ sụp đổ khác .