Các điều khoản đánh dấu một sự chia cắt rõ ràng với những ràng buộc trong quá khứ:

• Quyền sở hữu và kinh tế: Microsoft hiện nắm giữ khoản đầu tư trị giá khoảng 135 tỷ đô la Mỹ, tương đương khoảng 27% OpenAI trên cơ sở pha loãng đã chuyển đổi .
• Tiếp tục truy cập công nghệ: Thỏa thuận gia hạn quyền sở hữu trí tuệ (IP) và quyền truy cập công nghệ của Microsoft, bao gồm các mô hình đạt chuẩn AGI (Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát), cho đến năm 2032 .
• Chấm dứt độc quyền và điều khoản AGI: Thỏa thuận cũ có một “điều khoản AGI” thực tế đã ngăn cản Microsoft độc lập theo đuổi trí tuệ nhân tạo tổng quát. Quyền độc quyền và quyền từ chối đầu tiên cũng bị loại bỏ . Sự thay đổi đơn lẻ này đã hợp pháp hóa tham vọng phát triển các mô hình tiên tiến nội bộ của Microsoft.
• Mô hình thương mại mới: Thay cho các thỏa thuận trước đây, Microsoft và OpenAI đã áp dụng cấu trúc chia sẻ doanh thu có giới hạn (capped revenue-sharing) và một khuôn khổ cấp phép không độc quyền .

Thỏa thuận được mô tả như một “giao thức hợp tác-cạnh tranh” (coopetition protocol) — cả hai đối tác giờ đây vừa cạnh tranh vừa hợp tác một cách cởi mở .

Mustafa Suleyman Tuyên Bố Microsoft Đã “Được Giải Phóng”

Mustafa Suleyman, nhà đồng sáng lập DeepMind, người gia nhập Microsoft với tư cách CEO của Microsoft AI, đã không hề che giấu tầm quan trọng chiến lược của bản hợp đồng sửa đổi này. Ông nói với The Verge vào tháng 4 năm 2026 rằng cuộc tái đàm phán “đã mở khóa [khả năng của Microsoft] để theo đuổi siêu trí tuệ” . Đến tháng 6, trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với VentureBeat tại Build 2026, ông dùng những từ ngữ còn sinh động hơn: công ty đã “được giải phóng” khỏi sự phụ thuộc trước đó vào OpenAI .

Một cuộc tái cơ cấu nội bộ vào tháng 3 năm 2026 đã biến những lời nói thành hành động. Theo các báo cáo trích dẫn Reuters, Microsoft đã sắp xếp lại các tuyến báo cáo trong bộ phận AI của mình một cách rõ ràng nhằm “giải phóng” Suleyman để tập trung vào phát triển mô hình thế hệ tiếp theo và nghiên cứu tiên tiến, đồng thời củng cố mảng kỹ thuật sản phẩm Copilot dưới sự lãnh đạo riêng biệt .

Cuộc tái cơ cấu này báo hiệu một chiến lược hai hướng rõ ràng: một mặt thương mại hóa Copilot một cách mạnh mẽ, mặt khác xây dựng một năng lực nghiên cứu tiên tiến đẳng cấp thế giới ngay trong nội bộ .

Bảy Mô Hình MAI Nội Bộ và Buổi Công Bố Tại Build 2026

Tại Microsoft Build 2026 ở San Francisco vào ngày 2–3 tháng 6, Nhóm Siêu trí tuệ Microsoft AI do Suleyman đứng đầu đã công bố một gia đình gồm bảy mô hình MAI (Microsoft AI) . Nhóm nhấn mạnh rằng tất cả các mô hình đều được huấn luyện từ đầu với “không chưng cất” (zero distillation) từ OpenAI hoặc bất kỳ mô hình bên thứ ba nào khác .

MAI-Thinking-1: Mô Hình Suy Luận Đầu Tiên Của Microsoft

Mô hình chủ lực là MAI-Thinking-1, một kiến trúc Mixture of Experts thưa (sparse) với khoảng một nghìn tỷ tham số tổng cộng và 35 tỷ tham số hoạt động, hỗ trợ ngữ cảnh lên đến 256.000 token . Microsoft định vị nó là một mô hình cỡ trung nhưng có sức mạnh vượt trội, được tối ưu hóa cho các tác vụ suy luận và kỹ thuật phần mềm (SWE) .

Trên các bài kiểm tra, những người đánh giá độc lập sử dụng khung đánh giá Surge cho thấy MAI-Thinking-1 được ưa chuộng hơn Claude Sonnet 4.6 trong các so sánh mù (blind side-by-side), và nó ngang ngửa Claude Opus 4.6 về khả năng lập trình trên SWE-Bench Pro . Nó cũng đạt 97% trên chuẩn toán học AIME 25 .

Gia Đình Mô Hình Hoàn Chỉnh

Ngoài suy luận, Microsoft còn phát hành các mô hình cho lập trình, tạo hình ảnh, giọng nói và phiên âm, tạo thành một hệ sinh thái đa phương thức mà họ mô tả :

• MAI-Thinking-1 — Mô hình suy luận với 35 tỷ tham số hoạt động.
• MAI-Code-1-Flash — Mô hình lập trình 5 tỷ tham số, được thiết kế riêng cho GitHub Copilot và VS Code, nhấn mạnh vào chi phí thấp và thông lượng cao .
• MAI-Image-2.5 và MAI-Image-2.5-Flash — Mô hình tạo hình ảnh.
• MAI-Transcribe-1.5 — Phiên âm giọng nói thành văn bản.
• MAI-Voice-2 và MAI-Voice-2-Flash — Mô hình tổng hợp giọng nói.

Các mô hình hình ảnh, phiên âm và giọng nói đã được cung cấp rộng rãi trên Microsoft Foundry và MAI Playground ngay khi ra mắt .

Dự Án Polaris: Thay Thế GPT-4 Trong GitHub Copilot

Cùng với việc công bố mô hình, Microsoft đã công bố Dự án Polaris – một mô hình lập trình nội bộ sẽ thay thế GPT-4 Turbo làm công cụ suy luận mặc định trong GitHub Copilot, bắt đầu từ tháng 8 năm 2026 . Đây là một bước đi thương mại hóa cụ thể, biến sự độc lập chiến lược thành một quyết định triển khai thực tế, giảm sự phụ thuộc tài chính và vận hành của công ty vào các nhà cung cấp mô hình bên ngoài cho sản phẩm dành cho nhà phát triển có khối lượng sử dụng cao nhất .

Siêu Trí Tuệ Nhân Văn Tập Trung Vào Doanh Nghiệp

Suleyman đã gói gọn chiến lược AI của Microsoft dưới ngọn cờ “Siêu trí tuệ Nhân văn” – các khả năng tiên tiến được thiết kế rõ ràng để phục vụ con người và tổ chức, chứ không phải để vận hành một cách tự trị . Trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào tháng 12 năm 2025, ông tuyên bố thẳng thừng: “Chúng tôi sẽ không tiếp tục phát triển một hệ thống có tiềm năng vượt khỏi tầm kiểm soát của chúng tôi” .

Bề mặt triển khai cho doanh nghiệp được định hình xung quanh một số nền tảng tích hợp:

• Nền tảng Microsoft Agent (Microsoft Agent Platform): Các nhà phát triển có thể xây dựng các tác nhân AI (agent) trong GitHub, triển khai chúng qua Microsoft Foundry và tự động tối ưu hóa với các mô hình phù hợp nhất. Nền tảng này hiển thị các tác nhân bên trong Teams, Microsoft 365 và bất cứ nơi nào nhóm làm việc .
• Copilot Studio và Agent 365: Cơ sở hạ tầng có kiểm soát để triển khai tác nhân doanh nghiệp, với trọng tâm là bảo mật và tuân thủ .
• Công cụ dành cho nhà phát triển làm bàn đạp ban đầu: Các mô hình MAI được tích hợp trực tiếp vào GitHub Copilot, VS Code và Azure DevOps, nhắm mục tiêu vào quy trình làm việc lập trình trước khi mở rộng sang các trường hợp sử dụng doanh nghiệp rộng lớn hơn .

Tại Build 2026, Microsoft cũng giới thiệu Autopilots – một hạng mục các tác nhân nền luôn hoạt động – bắt đầu với Microsoft Scout, một tác nhân công việc cá nhân hoạt động trên Teams, Outlook, OneDrive và SharePoint .

Chip Tùy Chỉnh Maia 200: Điều Đã Được Xác Nhận và Điều Chưa

Bộ tăng tốc AI tùy chỉnh Maia 200 của Microsoft xuất hiện như một yếu tố được nêu tên trong chiến lược cơ sở hạ tầng của công ty cùng với nỗ lực siêu trí tuệ . Con chip này đại diện cho khoản đầu tư của Microsoft vào phần cứng tùy chỉnh cho các khối lượng công việc huấn luyện và suy luận AI trên Azure.

Tuy nhiên, tuyên bố cụ thể rằng Maia 200 đạt hiệu quả chi phí cao hơn 30% so với GB200 của Nvidia không thể được xác minh độc lập thông qua các tài liệu nguồn được thu thập ở đây. Microsoft đã thảo luận công khai về silicon Maia trong những năm trước, nhưng không tìm thấy thông báo chính thức, công bố điểm chuẩn hoặc nguồn thứ cấp đáng tin cậy nào xác nhận con số 30%. Con số này có thể đến từ các ước tính của nhà phân tích, điểm chuẩn nội bộ của Microsoft chưa được công bố công khai, hoặc các rò rỉ chưa được xác nhận. Cho đến khi một nguồn chính đáng tin cậy xuất hiện, tuyên bố về mức hiệu quả 30% nên được coi là chưa được xác nhận.

Chiến Lược Này Cho Chúng Ta Thấy Điều Gì

Sự thay đổi AI của Microsoft không phải là một sự rút lui khỏi OpenAI mà là một sự đa dạng hóa có chủ đích. Mối quan hệ đối tác vẫn còn nguyên vẹn – các tuyên bố chung và việc tiếp tục chia sẻ IP đến năm 2032 đã làm rõ điều đó . Nhưng nhiệm vụ của Suleyman, bảy mô hình MAI, Dự án Polaris và nền tảng tác nhân đều chỉ ra một công ty không còn có ý định đặt cược độc tôn vào một nhà cung cấp mô hình bên ngoài duy nhất cho tương lai AI của mình.

Trình tự các bước đi cũng rất đáng chú ý. Microsoft tấn công thị trường thông qua các công cụ dành cho nhà phát triển trước tiên, sử dụng GitHub Copilot làm bãi thử nghiệm cho các mô hình nội bộ của mình. Từ đó, tham vọng mở rộng ra toàn bộ hệ thống doanh nghiệp, được quản lý bởi các biện pháp kiểm soát và nhận thức về ngữ cảnh của Microsoft 365, Azure và cơ sở hạ tầng tác nhân đang phát triển. Những cảnh báo liên tục của Suleyman về an toàn AI – và sự khẳng định của ông rằng Microsoft sẽ từ bỏ các hệ thống không thể kiểm soát – đã đóng khung điều này như một lợi thế cạnh tranh chiến lược trong một thị trường đang chạy đua hướng tới các mô hình ngày càng mạnh mẽ .

Các điều khoản đánh dấu một sự chia cắt rõ ràng với những ràng buộc trong quá khứ:

• Quyền sở hữu và kinh tế: Microsoft hiện nắm giữ khoản đầu tư trị giá khoảng 135 tỷ đô la Mỹ, tương đương khoảng 27% OpenAI trên cơ sở pha loãng đã chuyển đổi .
• Tiếp tục truy cập công nghệ: Thỏa thuận gia hạn quyền sở hữu trí tuệ (IP) và quyền truy cập công nghệ của Microsoft, bao gồm các mô hình đạt chuẩn AGI (Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát), cho đến năm 2032 .
• Chấm dứt độc quyền và điều khoản AGI: Thỏa thuận cũ có một “điều khoản AGI” thực tế đã ngăn cản Microsoft độc lập theo đuổi trí tuệ nhân tạo tổng quát. Quyền độc quyền và quyền từ chối đầu tiên cũng bị loại bỏ . Sự thay đổi đơn lẻ này đã hợp pháp hóa tham vọng phát triển các mô hình tiên tiến nội bộ của Microsoft.
• Mô hình thương mại mới: Thay cho các thỏa thuận trước đây, Microsoft và OpenAI đã áp dụng cấu trúc chia sẻ doanh thu có giới hạn (capped revenue-sharing) và một khuôn khổ cấp phép không độc quyền .

Thỏa thuận được mô tả như một “giao thức hợp tác-cạnh tranh” (coopetition protocol) — cả hai đối tác giờ đây vừa cạnh tranh vừa hợp tác một cách cởi mở .

Mustafa Suleyman Tuyên Bố Microsoft Đã “Được Giải Phóng”

Mustafa Suleyman, nhà đồng sáng lập DeepMind, người gia nhập Microsoft với tư cách CEO của Microsoft AI, đã không hề che giấu tầm quan trọng chiến lược của bản hợp đồng sửa đổi này. Ông nói với The Verge vào tháng 4 năm 2026 rằng cuộc tái đàm phán “đã mở khóa [khả năng của Microsoft] để theo đuổi siêu trí tuệ” . Đến tháng 6, trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với VentureBeat tại Build 2026, ông dùng những từ ngữ còn sinh động hơn: công ty đã “được giải phóng” khỏi sự phụ thuộc trước đó vào OpenAI .

Một cuộc tái cơ cấu nội bộ vào tháng 3 năm 2026 đã biến những lời nói thành hành động. Theo các báo cáo trích dẫn Reuters, Microsoft đã sắp xếp lại các tuyến báo cáo trong bộ phận AI của mình một cách rõ ràng nhằm “giải phóng” Suleyman để tập trung vào phát triển mô hình thế hệ tiếp theo và nghiên cứu tiên tiến, đồng thời củng cố mảng kỹ thuật sản phẩm Copilot dưới sự lãnh đạo riêng biệt .

Cuộc tái cơ cấu này báo hiệu một chiến lược hai hướng rõ ràng: một mặt thương mại hóa Copilot một cách mạnh mẽ, mặt khác xây dựng một năng lực nghiên cứu tiên tiến đẳng cấp thế giới ngay trong nội bộ .

Bảy Mô Hình MAI Nội Bộ và Buổi Công Bố Tại Build 2026

Tại Microsoft Build 2026 ở San Francisco vào ngày 2–3 tháng 6, Nhóm Siêu trí tuệ Microsoft AI do Suleyman đứng đầu đã công bố một gia đình gồm bảy mô hình MAI (Microsoft AI) . Nhóm nhấn mạnh rằng tất cả các mô hình đều được huấn luyện từ đầu với “không chưng cất” (zero distillation) từ OpenAI hoặc bất kỳ mô hình bên thứ ba nào khác .

MAI-Thinking-1: Mô Hình Suy Luận Đầu Tiên Của Microsoft

Mô hình chủ lực là MAI-Thinking-1, một kiến trúc Mixture of Experts thưa (sparse) với khoảng một nghìn tỷ tham số tổng cộng và 35 tỷ tham số hoạt động, hỗ trợ ngữ cảnh lên đến 256.000 token . Microsoft định vị nó là một mô hình cỡ trung nhưng có sức mạnh vượt trội, được tối ưu hóa cho các tác vụ suy luận và kỹ thuật phần mềm (SWE) .

Trên các bài kiểm tra, những người đánh giá độc lập sử dụng khung đánh giá Surge cho thấy MAI-Thinking-1 được ưa chuộng hơn Claude Sonnet 4.6 trong các so sánh mù (blind side-by-side), và nó ngang ngửa Claude Opus 4.6 về khả năng lập trình trên SWE-Bench Pro . Nó cũng đạt 97% trên chuẩn toán học AIME 25 .

Gia Đình Mô Hình Hoàn Chỉnh

Ngoài suy luận, Microsoft còn phát hành các mô hình cho lập trình, tạo hình ảnh, giọng nói và phiên âm, tạo thành một hệ sinh thái đa phương thức mà họ mô tả :

• MAI-Thinking-1 — Mô hình suy luận với 35 tỷ tham số hoạt động.
• MAI-Code-1-Flash — Mô hình lập trình 5 tỷ tham số, được thiết kế riêng cho GitHub Copilot và VS Code, nhấn mạnh vào chi phí thấp và thông lượng cao .
• MAI-Image-2.5 và MAI-Image-2.5-Flash — Mô hình tạo hình ảnh.
• MAI-Transcribe-1.5 — Phiên âm giọng nói thành văn bản.
• MAI-Voice-2 và MAI-Voice-2-Flash — Mô hình tổng hợp giọng nói.

Các mô hình hình ảnh, phiên âm và giọng nói đã được cung cấp rộng rãi trên Microsoft Foundry và MAI Playground ngay khi ra mắt .

Dự Án Polaris: Thay Thế GPT-4 Trong GitHub Copilot

Cùng với việc công bố mô hình, Microsoft đã công bố Dự án Polaris – một mô hình lập trình nội bộ sẽ thay thế GPT-4 Turbo làm công cụ suy luận mặc định trong GitHub Copilot, bắt đầu từ tháng 8 năm 2026 . Đây là một bước đi thương mại hóa cụ thể, biến sự độc lập chiến lược thành một quyết định triển khai thực tế, giảm sự phụ thuộc tài chính và vận hành của công ty vào các nhà cung cấp mô hình bên ngoài cho sản phẩm dành cho nhà phát triển có khối lượng sử dụng cao nhất .

Siêu Trí Tuệ Nhân Văn Tập Trung Vào Doanh Nghiệp

Suleyman đã gói gọn chiến lược AI của Microsoft dưới ngọn cờ “Siêu trí tuệ Nhân văn” – các khả năng tiên tiến được thiết kế rõ ràng để phục vụ con người và tổ chức, chứ không phải để vận hành một cách tự trị . Trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào tháng 12 năm 2025, ông tuyên bố thẳng thừng: “Chúng tôi sẽ không tiếp tục phát triển một hệ thống có tiềm năng vượt khỏi tầm kiểm soát của chúng tôi” .

Bề mặt triển khai cho doanh nghiệp được định hình xung quanh một số nền tảng tích hợp:

• Nền tảng Microsoft Agent (Microsoft Agent Platform): Các nhà phát triển có thể xây dựng các tác nhân AI (agent) trong GitHub, triển khai chúng qua Microsoft Foundry và tự động tối ưu hóa với các mô hình phù hợp nhất. Nền tảng này hiển thị các tác nhân bên trong Teams, Microsoft 365 và bất cứ nơi nào nhóm làm việc .
• Copilot Studio và Agent 365: Cơ sở hạ tầng có kiểm soát để triển khai tác nhân doanh nghiệp, với trọng tâm là bảo mật và tuân thủ .
• Công cụ dành cho nhà phát triển làm bàn đạp ban đầu: Các mô hình MAI được tích hợp trực tiếp vào GitHub Copilot, VS Code và Azure DevOps, nhắm mục tiêu vào quy trình làm việc lập trình trước khi mở rộng sang các trường hợp sử dụng doanh nghiệp rộng lớn hơn .

Tại Build 2026, Microsoft cũng giới thiệu Autopilots – một hạng mục các tác nhân nền luôn hoạt động – bắt đầu với Microsoft Scout, một tác nhân công việc cá nhân hoạt động trên Teams, Outlook, OneDrive và SharePoint .

Chip Tùy Chỉnh Maia 200: Điều Đã Được Xác Nhận và Điều Chưa

Bộ tăng tốc AI tùy chỉnh Maia 200 của Microsoft xuất hiện như một yếu tố được nêu tên trong chiến lược cơ sở hạ tầng của công ty cùng với nỗ lực siêu trí tuệ . Con chip này đại diện cho khoản đầu tư của Microsoft vào phần cứng tùy chỉnh cho các khối lượng công việc huấn luyện và suy luận AI trên Azure.

Tuy nhiên, tuyên bố cụ thể rằng Maia 200 đạt hiệu quả chi phí cao hơn 30% so với GB200 của Nvidia không thể được xác minh độc lập thông qua các tài liệu nguồn được thu thập ở đây. Microsoft đã thảo luận công khai về silicon Maia trong những năm trước, nhưng không tìm thấy thông báo chính thức, công bố điểm chuẩn hoặc nguồn thứ cấp đáng tin cậy nào xác nhận con số 30%. Con số này có thể đến từ các ước tính của nhà phân tích, điểm chuẩn nội bộ của Microsoft chưa được công bố công khai, hoặc các rò rỉ chưa được xác nhận. Cho đến khi một nguồn chính đáng tin cậy xuất hiện, tuyên bố về mức hiệu quả 30% nên được coi là chưa được xác nhận.

Chiến Lược Này Cho Chúng Ta Thấy Điều Gì

Sự thay đổi AI của Microsoft không phải là một sự rút lui khỏi OpenAI mà là một sự đa dạng hóa có chủ đích. Mối quan hệ đối tác vẫn còn nguyên vẹn – các tuyên bố chung và việc tiếp tục chia sẻ IP đến năm 2032 đã làm rõ điều đó . Nhưng nhiệm vụ của Suleyman, bảy mô hình MAI, Dự án Polaris và nền tảng tác nhân đều chỉ ra một công ty không còn có ý định đặt cược độc tôn vào một nhà cung cấp mô hình bên ngoài duy nhất cho tương lai AI của mình.

Trình tự các bước đi cũng rất đáng chú ý. Microsoft tấn công thị trường thông qua các công cụ dành cho nhà phát triển trước tiên, sử dụng GitHub Copilot làm bãi thử nghiệm cho các mô hình nội bộ của mình. Từ đó, tham vọng mở rộng ra toàn bộ hệ thống doanh nghiệp, được quản lý bởi các biện pháp kiểm soát và nhận thức về ngữ cảnh của Microsoft 365, Azure và cơ sở hạ tầng tác nhân đang phát triển. Những cảnh báo liên tục của Suleyman về an toàn AI – và sự khẳng định của ông rằng Microsoft sẽ từ bỏ các hệ thống không thể kiểm soát – đã đóng khung điều này như một lợi thế cạnh tranh chiến lược trong một thị trường đang chạy đua hướng tới các mô hình ngày càng mạnh mẽ .