Cơn sốt chip AI: Ngày thị trường mới nổi lập kỷ lục và định hình lại các gã khổng lồ công nghệ châu Á

Điều khiến cho biến động này trở nên đặc biệt là tốc độ tái định giá. Chỉ 16 tháng trước, SK Hynix có giá trị chưa đầy 100 tỷ USD . Sự trỗi dậy của họ được thúc đẩy bởi vị thế thống trị trong mảng bộ nhớ băng thông cao (HBM), loại DRAM chuyên dụng thiết yếu cho các bộ tăng tốc AI. Với tư cách là nhà cung cấp chính cho Nvidia, công ty đã chuyển hóa nhu cầu vô độ về hạ tầng AI thành sức mạnh định giá cấu trúc và tăng trưởng sản lượng . Đà tăng này không hề đơn độc: đối thủ Micron Technology của Mỹ cũng vượt qua định giá 1.000 tỷ USD chỉ trong vòng 24 giờ, xác nhận rằng thị trường đang định giá bộ nhớ như một tài sản gây thắt cổ chai hơn là một mặt hàng mang tính chu kỳ .

Cuộc đình công của Samsung: Cú suýt mất 20 tỷ USD

Trong khi SK Hynix ăn mừng, Samsung Electronics đã trải qua ngày thứ Tư trong cao trào của một cuộc khủng hoảng lao động đe dọa làm gián đoạn nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Công đoàn của công ty — đại diện cho khoảng 47.000 công nhân, tức khoảng 40% lực lượng lao động tại Hàn Quốc — đã chuẩn bị phát động một cuộc tổng đình công kéo dài 18 ngày vào ngày 21 tháng 5 sau khi các cuộc đàm phán tiền lương sụp đổ vào ngày 13 và một lần nữa vào ngày 20 tháng 5 .

Mâu thuẫn xoay quanh tiền thưởng hiệu suất. Các công nhân, phẫn nộ vì cái mà công đoàn mô tả là khoảng cách rất lớn về tiền thưởng so với SK Hynix, đã yêu cầu được chia sẻ nhiều hơn từ lợi nhuận mà cơn sốt bán dẫn nhờ AI tạo ra . Các nhà quan sát ước tính cuộc đình công có thể khiến Samsung thiệt hại tới 20 tỷ USD trong sản lượng bị mất .

Giải pháp đến một cách đầy kịch tính. Vào lúc 10:30 tối ngày 20 tháng 5 — chỉ 90 phút trước khi cuộc đình công dự kiến bắt đầu — ban lãnh đạo và công đoàn đã đạt được một thỏa thuận tạm thời vào phút chót trong các cuộc đàm phán do chính phủ làm trung gian . Công đoàn đã đình chỉ cuộc đình công và lên lịch cho các thành viên bỏ phiếu về thỏa thuận, tạm thời hóa giải cuộc khủng hoảng . Thỏa thuận giờ chót này đã bảo toàn hoạt động sản xuất chip nhưng vẫn để ngỏ những căng thẳng tiềm ẩn, bao gồm sự chia rẽ bè phái giữa công nhân mảng bán dẫn và các mảng phi bán dẫn .

Sự hậu thuẫn 150 tỷ USD của Nvidia dành cho Đài Loan

Cùng lúc đó, tại Đài Bắc, CEO Jensen Huang của Nvidia đã đưa ra thông báo vẽ lại quy mô dòng vốn đầu tư đổ vào chuỗi cung ứng AI. Phát biểu tại sự kiện ra mắt trụ sở mới của công ty tại Đài Loan — một khuôn viên mang tên "Constellation" được thiết kế cho khoảng 4.000 nhân viên — ông Huang cho biết Nvidia hiện có kế hoạch chi tới 150 tỷ USD mỗi năm tại Đài Loan, tăng mạnh so với mức xấp xỉ 100 tỷ USD hiện tại và chỉ 10 đến 15 tỷ USD của bốn năm năm trước . Ông gọi Đài Loan là "tâm chấn" của cuộc cách mạng AI và dự đoán nơi đây sẽ vẫn là trung tâm sản xuất công nghệ của thế giới trong nhiều thập kỷ tới .

Phản ứng của thị trường là ngay lập tức. Chỉ số TAIEX của Đài Loan đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục, tăng 1,7%, với các cổ phiếu bán dẫn leo dốc mạnh khi các nhà đầu tư định giá lại quỹ đạo doanh thu dài hạn của hệ sinh thái chip trên đảo . Cổ phiếu của TSMC đặc biệt được chú ý, và công ty này cũng xác nhận kế hoạch tăng chi tiêu vốn của chính mình trong năm 2026 lên từ 52 đến 56 tỷ USD, từ mức 41 tỷ USD của năm 2025, báo hiệu niềm tin sâu sắc vào nhu cầu chip AI bền vững .

Điều thú vị là, cổ phiếu của chính Nvidia lại hoạt động kém hơn trong ngày, giảm khoảng 2% xuống còn khoảng 209,26 USD, do các nhà đầu tư tỏ ra thận trọng trong việc mua đuổi một cổ phiếu đã tăng vọt lên trên mức vốn hóa thị trường 5 nghìn tỷ USD, bất chấp tín hiệu tăng giá dài hạn từ cam kết với Đài Loan .

Những động lực cấu trúc đằng sau đà tăng giá

Những kỷ lục của ngày thứ Tư không hẳn đến từ câu chuyện kinh tế vĩ mô hay tiền tệ. Đúng là các đồng tiền trong rổ MSCI Emerging Markets đã kéo dài chuỗi sáu phiên tăng điểm, và các sàn chứng khoán châu Á nói chung cũng tham gia, nhưng động lực cốt lõi là sự tập trung giá trị mang tính cấu trúc tại các nút thắt quan trọng của chuỗi cung ứng AI .

• Điểm nghẽn chuỗi cung ứng tạo ra giá trị: Bộ nhớ HBM và hoạt động sản xuất logic tiên tiến nằm trong số những phân khúc bị hạn chế nguồn cung nhất của hạ tầng AI. SK Hynix và TSMC chiếm giữ những vị trí gần như không thể thay thế, điều này chuyển hóa trực tiếp thành sức mạnh định giá và khả năng hiển thị doanh thu .
• Sự leo thang chi tiêu vốn: Chỉ riêng Nvidia và TSMC được dự kiến sẽ vượt qua 500 tỷ USD trong tổng chi tiêu liên quan đến AI vào năm 2026, một chu kỳ vốn kéo dài nhiều năm, hoạt động như một tín hiệu nhu cầu bền vững cho toàn bộ hệ sinh thái bán dẫn châu Á .
• Đà định giá: SK Hynix đã tăng hơn 200% từ đầu năm đến trước phiên tăng giá hôm thứ Tư, nhưng người mua vẫn tiếp tục tích lũy, coi năng lực sản xuất HBM như một nguồn tài nguyên khan hiếm hơn là một sản phẩm theo chu kỳ .
• Nơi neo đậu địa chính trị: Việc Nvidia mô tả rõ ràng Đài Loan là không thể thiếu trong nhiều thập kỷ tới đã củng cố lập luận đầu tư cho các nhà sản xuất chip trong khu vực, ngay cả khi rủi ro địa chính trị tại eo biển Đài Loan vẫn là một rủi ro đuôi được thừa nhận .

Kịch tính lao động trong ngày tại Samsung đã thêm một chiều kích quan trọng nhưng bị đánh giá thấp vào câu chuyện. Cuộc đình công suýt xảy ra đã phơi bày căng thẳng giữa mức vốn hóa thị trường khổng lồ của các công ty này và cách thức phân phối của cải tạo ra từ đó. Nó như một lời nhắc nhở rằng, đà tăng giá mang tính cấu trúc của cổ phiếu chip cũng đồng thời tập trung các áp lực xã hội và chính trị, những thứ có thể tạo ra rủi ro vận hành mà gần như không có cảnh báo trước .