Helion tăng gấp ba định giá lên 15,5 tỷ USD trong cuộc đua cung cấp năng lượng cho trung tâm dữ liệu AI của Microsoft bằng nhiệt hạch vào năm 2028

Vòng gọi vốn này không chỉ gây chú ý bởi quy mô mà còn bởi thành phần tham gia. Thrive Capital, một quỹ đầu tư mạo hiểm danh tiếng, là đơn vị dẫn dắt vòng Series G, và đối tác của quỹ này, ông Vince Hankes, đã chính thức gia nhập hội đồng quản trị của Helion . Danh sách nhà đầu tư còn mở rộng ra ngoài Thrive, bao gồm cả những gương mặt mới và cũ, cho thấy niềm tin sâu rộng từ giới tổ chức.

Các nhà đầu tư mới tham gia vòng này bao gồm Alta Park Capital, Anti Fund, BoxGroup, Lux Capital, Peak XV Partners, và Chủ tịch Điều hành Ford Motor Company, ông Bill Ford . Họ sát cánh cùng những nhà đầu tư hiện hữu đã quyết định 'rót thêm' tiền, như Lightspeed Venture Partners, SoftBank Vision Fund 2, Mithril Capital, Capricorn Technology Impact Funds, Dustin Moskovitz (thông qua quỹ Good Ventures Foundation), và một quỹ tài trợ của một trường đại học không được nêu tên .

Trước đó, vòng gọi vốn 425 triệu USD của Helion vào tháng 1/2025 cũng đã gắn chặt với thỏa thuận thương mại với Microsoft . Sự tăng trưởng định giá theo đường thẳng đứng này tạo ra sự tương phản rõ rệt với những bất định khoa học sâu sắc vẫn bao trùm công nghệ lõi của công ty.

Nhà máy Orion và Hợp đồng Mua bán Điện với Microsoft

Mục đích chính của khoản tiền mới là đẩy nhanh việc triển khai Orion, nhà máy điện nhiệt hạch thương mại đầu tiên của Helion tại Malaga, Washington . Công tác xây dựng tại địa điểm này đã bắt đầu từ tháng 7 năm 2025, và nhà máy chính là hiện thân của một hợp đồng mua bán điện (Power Purchase Agreement - PPA) mang tính bước ngoặt với Microsoft.

Theo thỏa thuận, Helion cam kết cung cấp ít nhất 50 megawatt (MW) điện nhiệt hạch sạch cho một trung tâm dữ liệu của Microsoft ở Trung tâm Washington chậm nhất vào năm 2028, kèm theo các điều khoản phạt nếu startup này không giao hàng đúng hẹn . PPA này đặt Helion dưới một áp lực thương mại cực lớn, không chỉ phải chứng minh được phản ứng nhiệt hạch, mà còn phải biến nó thành một nguồn điện ổn định, có thể hòa vào lưới điện trong vòng hai năm. Số tiền thu được từ vòng Series G được chỉ định rõ ràng là để mở rộng quy mô sản xuất và hỗ trợ việc cung cấp thương mại này .

Công nghệ 'khác người' của Helion: Bỏ qua tuabin hơi nước

Điều làm Helion khác biệt với hầu hết các nỗ lực nhiệt hạch khác, bao gồm dự án quốc tế khổng lồ ITER và các đối thủ như Commonwealth Fusion Systems, là cách tiếp cận để tạo ra điện. Công ty sử dụng một hệ thống nhiệt hạch cưỡng bức quán tính từ trường (magneto-inertial fusion) hoạt động theo xung, loại bỏ hoàn toàn việc dùng tuabin hơi nước truyền thống.

Trong một nhà máy điện thông thường—dù là than, khí đốt, phân hạch hạt nhân, hay hầu hết các thiết kế lò nhiệt hạch—năng lượng sẽ đun nóng nước thành hơi, sau đó hơi nước làm quay tuabin để tạo ra điện, gây thất thoát năng lượng đáng kể trong quá trình chuyển đổi . Thiết kế của Helion về cơ bản là khác biệt. Lò phản ứng của công ty bắn hai vòng plasma nhỏ gọn vào nhau với tốc độ cực lớn trong một từ trường . Khi các vòng plasma va chạm và giãn nở sau phản ứng nhiệt hạch, chuyển động của chúng làm thay đổi từ thông của lò phản ứng. Theo Định luật Cảm ứng Faraday, sự thay đổi này sinh ra một dòng điện trong các cuộn dây của máy, và dòng điện này được thu lại trực tiếp thành điện năng .

"Giống như hệ thống phanh tái tạo năng lượng trên xe điện, hệ thống của chúng tôi được thiết kế để thu hồi mọi năng lượng điện từ chưa dùng và mới tạo ra một cách hiệu quả," công ty giải thích trong phần Hỏi đáp chính thức . Cách thu năng lượng trực tiếp này được tuyên bố có hiệu suất ròng trên 95%, trái ngược hoàn toàn với hiệu suất chỉ khoảng 33-40% thường thấy ở các hệ thống dùng hơi nước . Nguyên mẫu thế hệ thứ bảy của Helion, Polaris, được thiết kế để trở thành cỗ máy đầu tiên chứng minh khả năng tạo ra lượng điện ròng từ quá trình này và gần đây đã đạt được kỷ lục về nhiệt độ plasma trên 150 triệu độ C—nóng gấp mười lần lõi Mặt Trời .

Bóng ma hoài nghi giữa cơn sốt rót vốn vào nhiệt hạch

Dù đạt được những cột mốc kỹ thuật, một đám mây hoài nghi khoa học vẫn bao phủ lộ trình của Helion. Một số chuyên gia nhiệt hạch bày tỏ nghi ngờ về tính khả thi trong cách tiếp cận của Helion, một phần vì công ty này công bố rất ít trên các tạp chí khoa học có phản biện (peer-reviewed), khiến việc xác thực độc lập và nghiêm ngặt các tuyên bố trở nên khó khăn . Chưa có lò phản ứng thí nghiệm nào, kể cả của Helion, từng chứng minh được khả năng tạo ra lượng điện ròng ở quy mô cần thiết cho lưới điện thương mại .

Giám đốc điều hành David Kirtley phản bác lại những chỉ trích này bằng lập luận rằng một nhà máy thương mại đang hoạt động sẽ là bằng chứng cuối cùng và duy nhất cần thiết . Để so sánh, đối thủ Commonwealth Fusion Systems, một startup sử dụng công nghệ tokamak, gần đây đã công bố năm bài báo có phản biện để xác thực các nguyên lý vật lý của họ .

Vòng gọi vốn của Helion diễn ra trong bối cảnh dòng tiền đổ vào lĩnh vực nhiệt hạch đang tăng vọt chưa từng thấy. Chỉ vài ngày trước đó, startup nhiệt hạch laser của Đức là Focused Energy đã kết thúc vòng Series A kỷ lục 240 triệu USD, và cùng tuần, nhà phát triển stellarator Thea Energy công bố vòng Series B 100 triệu USD . Những động thái lớn khác chỉ trong năm 2026 bao gồm vòng Series A trị giá 450 triệu USD cho công ty nhiệt hạch quán tính Inertia Enterprises và một khoản vay chuyển đổi 87 triệu USD cho Type One Energy, một startup được hậu thuẫn bởi Bill Gates đang theo đuổi vòng Series B 250 triệu USD với mức định giá khoảng 9 tỷ USD . Cơ quan chính phủ Mỹ ARPA-E cũng đã thực hiện khoản đầu tư tập trung lớn nhất từ trước đến nay vào lĩnh vực này với cam kết 135 triệu USD vào tháng 4 năm 2026 .

Vì sao 'ông lớn' công nghệ và AI đang thổi bùng ngọn lửa nhiệt hạch

Sợi chỉ chung kết nối hầu hết các khoản đầu tư mới vào nhiệt hạch là dự báo về nhu cầu năng lượng từ ngành công nghiệp AI. Khi các trung tâm dữ liệu phát triển thành những khuôn viên quy mô gigawatt để huấn luyện và vận hành các mô hình AI tiên tiến, các công ty công nghệ đối mặt với một nhu cầu sống còn về các nguồn năng lượng vừa không phát thải carbon vừa sẵn sàng 24/7, không bị gián đoạn như năng lượng gió và mặt trời .

Năng lượng nhiệt hạch hứa hẹn sẽ đáp ứng hoàn hảo tiêu chí đó: một nguồn năng lượng nền gần như vô hạn, luôn sẵn sàng và không phát thải carbon. Thỏa thuận của Microsoft với Helion là ví dụ cụ thể nhất cho sự cộng sinh này, và các báo cáo chỉ ra rằng OpenAI, công ty do Chủ tịch Helion kiêm nhà đầu tư Sam Altman đồng sáng lập, cũng đã khám phá một PPA với công ty này .

Thương vụ đầu tư vào Helion, xét cho cùng, là một vụ đặt cược rằng công ty có thể vượt qua những rào cản vật lý và kỹ thuật khổng lồ, không phải trong thập niên 2030 như hầu hết các đối thủ, mà chỉ trong vòng chưa đầy ba năm. Mức định giá 15,5 tỷ USD rồi sẽ được ghi nhớ như một dự đoán tiên tri, hoặc một đỉnh cao của kỳ vọng bị thổi phồng.