SpaceX sắp IPO với giá 135 USD/cổ phiếu. Đây là mọi điều bạn cần biết về thương vụ 75 tỷ USD kỷ lục

Các điều khoản rất rõ ràng và chưa từng có về quy mô:

• Giá: 135 USD mỗi cổ phiếu, cố định.
• Số lượng cổ phiếu chào bán: 555,6 triệu cổ phiếu phổ thông loại A .
• Tổng số tiền huy động: 75 tỷ USD, kèm theo tùy chọn cho các nhà bảo lãnh phát hành mua thêm cổ phiếu, có khả năng tăng thêm 11,2 tỷ USD .
• Định giá ngầm định: Khoảng 1,77 nghìn tỷ USD .
• Mã chứng khoán và Sàn giao dịch: SPCX, trên thị trường Nasdaq Global Select .
• Tổ chức bảo lãnh phát hành chính: Một tổ hợp gồm 21 ngân hàng do Goldman Sachs đứng đầu .
• Quyền kiểm soát của Elon Musk: Sau đợt chào bán, dự kiến Musk sẽ nắm giữ hơn 85% quyền biểu quyết của công ty, đảm bảo khả năng kiểm soát liên tục của ông .

Cột mốc Lịch sử cho Nhà đầu tư Cá nhân

Thông thường, 95% hoặc hơn số cổ phiếu của một đợt IPO "hot" được phân bổ cho các khách hàng tổ chức lớn, để lại phần vụn vặt cho công chúng. SpaceX đã đảo ngược mô hình này bằng cách đặt mục tiêu phân bổ lên đến 30% lượng cổ phiếu chào bán cho các nhà đầu tư cá nhân. Với mục tiêu 75 tỷ USD, con số này có thể tương đương với giá trị cổ phiếu lên tới 22,5 tỷ USD . Giám đốc Tài chính của SpaceX, Bret Johnsen, đã nói rõ ý định của công ty, tuyên bố sự tham gia của nhà đầu tư cá nhân sẽ là "một phần lớn hơn bất kỳ IPO nào trong lịch sử" .

Đối với các nhà đầu tư Hoa Kỳ, điều này có nghĩa là có thể tiếp cận thông qua các nền tảng môi giới tiêu dùng lớn. Fidelity đã cắt giảm yêu cầu số dư tài khoản tối thiểu 500.000 USD để tham gia IPO xuống chỉ còn 2.000 USD cho thương vụ SPCX. Trong khi đó, Robinhood, SoFi và Charles Schwab cũng cung cấp quyền truy cập, trong đó Robinhood và SoFi không yêu cầu số dư tài khoản tối thiểu . Điểm mấu chốt là việc đặt lệnh thể hiện sự quan tâm không đảm bảo sẽ được phân bổ; nhu cầu cao đến mức nhiều lệnh mua cá nhân có khả năng chỉ được phân bổ một phần hoặc không được phân bổ .

Mô hình ưu tiên nhà đầu tư cá nhân này còn mở rộng ra quốc tế. Tại Vương quốc Anh, tám nền tảng đầu tư trực tuyến đang cung cấp quyền truy cập vào IPO với số tiền tối thiểu chỉ 1.000 Bảng Anh . Trên khắp châu Âu lục địa, các nhà đầu tư cá nhân ở ít nhất bảy quốc gia khác — Đức, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Thụy Sĩ — cũng có thể tham gia, tùy thuộc vào sự chấp thuận của cơ quan quản lý địa phương .

Khoản lỗ Sâu đằng sau Câu chuyện Doanh thu

Đây là IPO lớn nhất từ trước đến nay, nhưng công ty lại không hề có lãi. SpaceX đã tạo ra 18,7 tỷ USD doanh thu vào năm 2025, trong đó Starlink đóng góp 11,4 tỷ USD, chiếm 61% tổng doanh thu . Tuy nhiên, mô hình kinh doanh thâm dụng vốn của công ty, bao gồm cả hệ thống phóng tên lửa khổng lồ Starship, có nghĩa là doanh thu bị nuốt chửng bởi chi phí khổng lồ. SpaceX báo cáo khoản lỗ ròng khoảng 5 tỷ USD trong năm 2025 và thêm 4 tỷ USD chỉ trong quý đầu tiên của năm 2026 .

Phân tích độc lập đáng chú ý nhất đến từ Morningstar, tổ chức đã định giá trị hợp lý của công ty ở một con số thấp hơn đáng kể: khoảng 780 tỷ USD. Đánh giá này đặt giá trị hợp lý của công ty thấp hơn khoảng 55% so với mức giá IPO 135 USD, một triển vọng bi quan còn rõ rệt hơn nhiều so với mức chiết khấu 29% mà một số báo cáo ban đầu đã đề xuất .

Tình trạng Đăng ký Mua Vượt Mức và Lượng Cổ phiếu Tự do Mong manh

Sự không khớp giữa cung và cầu là một trong những rủi ro lớn nhất của thương vụ. IPO được báo cáo là đã bị đặt mua vượt mức đáng kể, với nhu cầu từ các tổ chức đạt khoảng 150 tỷ USD — gấp đôi mục tiêu 75 tỷ USD. Nhiều tổ chức lớn đã đơn lẻ đặt các lệnh mua từ 10 tỷ USD trở lên .

Nhu cầu khủng khiếp này đang va chạm với một lượng cổ phiếu rất nhỏ thực sự được đưa ra giao dịch. 55,6 triệu cổ phiếu loại A được chào bán trong IPO chỉ đại diện cho khoảng 10% tổng số cổ phiếu công chúng mới phát hành, một lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng (public float) cực kỳ nhỏ khiến các nhà phân tích dự đoán sẽ có những biến động giá cực đoan ngay trong ngày giao dịch đầu tiên .

Phố Wall Gióng lên Hồi chuông Cảnh báo

Quy mô tuyệt đối và cấu trúc bất thường của thương vụ đã làm dấy lên những cảnh báo từ các nhà bình luận thị trường nổi tiếng, đáng chú ý nhất là Jim Cramer của CNBC. Ông đã nhiều lần mô tả IPO của SpaceX có khả năng "hủy diệt" đối với thị trường rộng lớn hơn. Mối quan tâm chính của Cramer là cơn sốt này sẽ hút một lượng vốn khổng lồ ra khỏi các cổ phiếu khác, khi các nhà đầu tư bán các vị thế hiện có để đặt lệnh mua SPCX, trong khi lượng cổ phiếu tự do ít ỏi có thể khiến giá cổ phiếu tăng vọt lên mức hoàn toàn không gắn với giá trị cơ bản. Ông suy đoán công ty có thể chạm mức vốn hóa thị trường 5 nghìn tỷ USD vào ngày đầu tiên — tăng 180% từ giá IPO — và cảnh báo rõ rằng các nhà đầu tư đặt lệnh thị trường có nguy cơ bị "thiệt hại" trong quá trình này .

Khi IPO lớn nhất lịch sử lên sàn vào thứ Sáu này, nó đánh dấu không chỉ một sự kiện tài chính mà còn là một phép thử trực tiếp về sức mạnh văn hóa của một công ty. Một doanh nghiệp thua lỗ sâu với mức giá 1,75 nghìn tỷ USD đang dựa vào nền tảng các nhà đầu tư cá nhân, những người chưa bao giờ có quyền truy cập dễ dàng như vậy vào một thương vụ lớn. Liệu đó sẽ là một màn ra mắt thành công hay một câu chuyện cảnh giác sẽ được phơi bày trong thời gian thực khi lệnh giao dịch SPCX đầu tiên khớp.