Các báo cáo trước đó của IEA càng củng cố thêm tính cấp bách. Chỉ trong tháng Tư, các quốc gia đã tích cực khai thác các kho dự trữ thương mại và chiến lược, rút cạn 117 triệu thùng . Giám đốc điều hành IEA, Fatih Birol, trước đó đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn truyền thông rằng các kho dự trữ thương mại có thể chỉ trụ được "vài tuần" nếu tốc độ suy giảm này tiếp diễn
.
Các định chế đã chỉ ra một mạng lưới các mối đe dọa liên kết với nhau, vượt xa việc giá xăng dầu tăng đột biến.
Rủi ro tức thì và dễ nhận thấy nhất là giá dầu toàn cầu. Giá dầu thô đã tăng vọt qua ngưỡng 100 USD/thùng, và sự gián đoạn nguồn cung được dự báo sẽ làm giảm nguồn cung dầu toàn cầu tới 3,9 triệu thùng/ngày trong suốt năm 2026 . IEA đã cảnh báo rõ ràng rằng "vùng đệm đang co lại nhanh chóng trong bối cảnh gián đoạn kéo dài có thể báo hiệu những đợt tăng giá trong tương lai," ám chỉ khả năng xảy ra biến động cực đoan trên cả thị trường năng lượng và tài chính
.
Cú sốc năng lượng đang tạo hiệu ứng domino trực tiếp vào hệ thống lương thực toàn cầu. Xung đột không chỉ đẩy giá dầu mà còn cả giá khí đốt tự nhiên và phân bón lên cao. Tuyên bố chung đã nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải theo dõi chuỗi cung ứng phân bón, vì những đợt tăng chi phí này đã "gây ra những lo ngại về an ninh lương thực và tình trạng mất việc làm" . Mối liên kết này đồng nghĩa với việc ngay cả những quốc gia không phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu cũng phải hứng chịu các cú sốc thứ cấp thông qua đầu vào nông nghiệp.
Có lẽ lời cảnh báo sâu sắc nhất là về sự phân phối bất bình đẳng của đau khổ. Các định chế mô tả tác động của cuộc khủng hoảng là "đáng kể, toàn cầu và có tính bất cân xứng cao," với hậu quả nghiêm trọng nhất dành cho các nước nhập khẩu năng lượng, đặc biệt là các quốc gia có thu nhập thấp . Những nền kinh tế này phải chịu tác động không cân xứng từ chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao, đồng thời đối mặt với sự bất ổn, mất việc làm và các mối đe dọa về an ninh lương thực. Họ thiếu tiềm lực tài chính để trợ giá hoặc nhanh chóng đa dạng hóa nguồn năng lượng, khiến họ trở nên vô cùng mong manh
.
Cuộc họp là một phần của nỗ lực huy động thể chế rộng lớn hơn, bắt đầu từ đầu tháng Tư, khi IMF, Ngân hàng Thế giới và IEA lần đầu tiên gặp mặt để điều phối phản ứng trước cú sốc lớn nhất từ trước đến nay đối với thị trường năng lượng toàn cầu . Vào thời điểm đó, họ đã kêu gọi các quốc gia tránh tích trữ năng lượng và áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, điều có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng
.
Sự tham gia của WTO vào cuộc họp ngày 28 tháng Năm nhấn mạnh một khía cạnh mới: mối đe dọa đối với các dòng chảy thương mại quốc tế và nguy cơ phân mảnh các thị trường toàn cầu. Ngay cả khi chiến sự chấm dứt ngay lập tức, các cơ quan này vẫn cảnh báo rằng sẽ cần thời gian đáng kể để nguồn cung các mặt hàng chủ chốt toàn cầu phục hồi, và giá nhiên liệu cùng phân bón sẽ vẫn chịu nhiều áp lực .
Tuyên bố chung phản ánh một thực tế đáng lo ngại: thế giới đang bước vào những tháng mùa hè nhu cầu cao với một vùng đệm cạn kiệt, không có gì đảm bảo nguồn cung sẽ trở lại bình thường, và rủi ro được phân phối một cách vô cùng bất bình đẳng. Thông điệp rất rõ ràng – tình hình đầy bất trắc, biên độ cho sai sót đang thu hẹp, và những người yếu thế nhất sẽ phải gánh chịu gánh nặng lớn nhất.
Comments
0 comments