Bên trong kế hoạch Robotaxi của XPeng: Taxi tự lái Level‑4 và tham vọng thách thức Tesla

Không giống nhiều dự án xe tự lái phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài, XPeng phát triển phần lớn công nghệ cốt lõi nội bộ: từ phần cứng tính toán đến phần mềm điều khiển. Cách tiếp cận này giúp hãng kiểm soát chi phí, dữ liệu và khả năng tối ưu hệ thống tốt hơn.

Bốn chip AI Turing – “bộ não” của robotaxi

Trung tâm hệ thống là bốn chip AI Turing do XPeng tự phát triển. Tổng công suất xử lý đạt khoảng 3.000 tera‑operations mỗi giây (TOPS).

Sức mạnh tính toán này phục vụ nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quá trình lái xe tự động:

• Nhận thức (Perception): phân tích dữ liệu từ camera và cảm biến để hiểu môi trường xung quanh
• Dự đoán (Prediction): dự đoán hành vi của xe khác, người đi bộ hoặc xe đạp
• Lập kế hoạch (Planning): tính toán lộ trình lái an toàn và hiệu quả
• Điều khiển xe (Control): chuyển quyết định thành thao tác đánh lái, phanh và tăng tốc

Theo các báo cáo, hệ thống robotaxi của XPeng chủ yếu dựa trên camera và AI, thay vì phụ thuộc vào lidar hay bản đồ độ phân giải cao. Điều này tương tự hướng đi “vision‑first” mà Tesla cũng đang theo đuổi.

Mô hình VLA: AI biến hình ảnh thành hành động

Ở tầng phần mềm, robotaxi sử dụng mô hình VLA (vision‑language‑action) thế hệ thứ hai của XPeng. Mục tiêu của mô hình này là biến dữ liệu hình ảnh từ camera thành quyết định lái xe gần như trực tiếp.

Trong nhiều hệ thống tự lái truyền thống, quy trình thường tách thành các bước riêng như nhận diện – lập kế hoạch – điều khiển. Mô hình VLA cố gắng học hành vi lái xe theo cách “end‑to‑end”, cho phép AI học từ lượng lớn video và dữ liệu lái xe thực tế.

XPeng xem đây là một phần của chiến lược phát triển “physical AI” – nơi hệ thống AI tương tác trực tiếp với thế giới vật lý thông qua xe cộ và robot.

Khi nào robotaxi bắt đầu hoạt động?

XPeng dự kiến khởi động thử nghiệm robotaxi vào nửa cuối năm 2026, trước tiên tại một số khu vực như Quảng Châu.

Công ty đã nhận được giấy phép thử nghiệm công nghệ Level‑4 trên đường công cộng tại thành phố này.

Tuy nhiên, việc triển khai dịch vụ không người lái quy mô lớn sẽ cần thêm thời gian. CEO Hà Tiểu Bằng (He Xiaopeng) cho rằng tự lái hoàn toàn có thể đạt được trong khoảng 1–3 năm, nhưng đây chỉ là kỳ vọng của công ty chứ chưa phải mốc triển khai chắc chắn.

Trên thực tế, việc mở rộng robotaxi phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• phê duyệt của cơ quan quản lý
• kiểm chứng an toàn qua thử nghiệm quy mô lớn
• chi phí vận hành đội xe
• mở rộng khu vực hoạt động được cấp phép

Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng dịch vụ robotaxi không người lái rộng rãi có thể là một mục tiêu vào cuối thập kỷ này, thay vì xuất hiện ngay lập tức.

Vì sao bước đi này quan trọng trong cuộc đua với Tesla?

Chương trình robotaxi của XPeng cũng được xem là phản ứng chiến lược trước tham vọng tự lái của Tesla.

Hệ thống Full Self‑Driving (FSD) của Tesla dựa nhiều vào dữ liệu camera và mạng lưới xe toàn cầu để huấn luyện AI. XPeng đang đi theo hướng tương tự nhưng nhấn mạnh hơn vào tích hợp dọc (vertical integration).

Một số điểm giống và khác đáng chú ý:

• Tự lái dựa trên camera: cả hai đều ưu tiên hệ thống nhận thức bằng thị giác
• AI quy mô lớn: dùng mạng nơ‑ron huấn luyện từ dữ liệu lái xe thực tế
• Tích hợp phần cứng và phần mềm: XPeng tự phát triển chip AI và xe robotaxi, giống triết lý thiết kế của Tesla

Nếu XPeng triển khai robotaxi thành công ở quy mô lớn, cạnh tranh trong thị trường xe điện có thể chuyển từ việc bán xe sang vận hành nền tảng di chuyển dựa trên AI.

Ẩn số lớn: mở rộng robotaxi trong thế giới thực

Việc đưa robotaxi ra khỏi dây chuyền sản xuất là cột mốc quan trọng, nhưng chưa đảm bảo dịch vụ tự lái sẽ phổ biến ngay. Thách thức lớn nhất vẫn là chứng minh rằng hệ thống AI có thể vận hành an toàn và hiệu quả trong môi trường đô thị phức tạp.

XPeng đã xây dựng nền tảng phần cứng và AI khá mạnh. Nhưng thành công cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dữ liệu thực tế, sự chấp thuận của cơ quan quản lý và khả năng vận hành đội xe với chi phí hợp lý.

Nói cách khác, cuộc cạnh tranh giữa các hãng xe điện Trung Quốc và Tesla đang dần chuyển từ cuộc đua xe điện sang cuộc đua năng lực AI và quy mô triển khai.