Unitree GD01: robot mecha chở người đi bằng hai chân lẫn bốn chân

Tuy vậy, cụm “sẵn sàng sản xuất” hiện nên được hiểu là tuyên bố từ phía công ty. Các nguồn hiện có chưa chứng minh rõ sản lượng, lịch bàn giao, tình trạng chứng nhận an toàn hay quy tắc vận hành thực tế của GD01.

Giá: mốc nhân dân tệ rõ hơn con số USD

Chi tiết nhất quán nhất là giá khởi điểm: 3,9 triệu nhân dân tệ. Phần chưa thống nhất nằm ở quy đổi sang USD. SCMP ghi 573.674 USD, Gagadget gọi là khoảng 537.000 USD, còn Global Times ghi 3,9 triệu nhân dân tệ tương đương 650.000 USD.

Vì vậy, cách đọc thận trọng là lấy 3,9 triệu nhân dân tệ làm mốc chính; các con số USD phụ thuộc vào tỷ giá, thời điểm hoặc cách diễn giải của từng nguồn. Dù tính theo cách nào, GD01 vẫn ở một phân khúc rất khác so với các robot nhỏ hơn của Unitree: trang chính thức của Unitree niêm yết humanoid G1 từ 13.500 USD.

Vì sao thiết kế có khoang lái quan trọng?

Điểm làm GD01 khác phần lớn các robot hình người hoặc robot bốn chân từng xuất hiện trong demo công nghệ là nó được thiết kế quanh một người ngồi bên trong. SCMP nói GD01 chở phi công trong khoang lái đặt ở phần thân, còn Times Now mô tả người vận hành trèo vào một cấu trúc dạng ghế tròn ở phần thân trên.

Điều này kéo theo một bộ câu hỏi hoàn toàn khác. Một robot điều khiển từ xa nếu ngã hoặc lỗi có thể gây thiệt hại tài sản; còn một cỗ máy đi bằng chân, nặng khoảng nửa tấn và có người ngồi trong sẽ cần câu trả lời đáng tin cậy về dây đai, nút dừng khẩn cấp, ổn định khi di chuyển, cách ra vào, bảo vệ khi ngã và đào tạo người vận hành. Những chi tiết đó hiện chưa được trình bày rõ trong các báo cáo công khai.

Từ hai chân sang bốn chân: tính năng gây sốt nhất

Khả năng “biến hình” là lý do GD01 lan truyền mạnh: cùng một cỗ máy có thể đi như robot hai chân rồi chuyển sang chế độ bốn chân. Nhiều bài viết vì vậy so sánh nó với một Transformer ngoài đời thật, vừa có dáng humanoid, vừa có thể vận hành như một phương tiện bốn chân.

Nhưng phần trình diễn đẹp mắt chưa tự động chứng minh lợi ích thực tế. Các nguồn hiện có mô tả hoặc cho thấy quá trình chuyển đổi, nhưng chưa đưa ra số liệu chuẩn về tốc độ, tầm hoạt động, khả năng đi địa hình, độ ổn định, tải trọng ngoài người lái hay thời lượng vận hành.

Màn ra mắt: ấn tượng, nhưng chưa phải bảng thông số kỹ thuật

Theo Global Times, Unitree công bố video về GD01 vào ngày 12/5, giới thiệu mẫu mecha có người lái này. Times Now nói robot có thể di chuyển giống vượn, chuyển thành phương tiện bốn chân và đập vỡ tường bê tông; SCMP mô tả video GD01 chở phi công trong khoang lái đặt ở thân máy.

Đó là một màn ra mắt rất hợp với mạng xã hội: có khoang lái, có chuyển dạng, có chuyển động mạnh và có cảnh phá tường. Nhưng video biểu diễn không thay thế cho tài liệu kỹ thuật. Những gì người mua, cơ quan quản lý hoặc công ty bảo hiểm cần biết vẫn là: robot chạy được bao lâu, đi nhanh đến mức nào là an toàn, xử lý nền đất ra sao, tự cân bằng trong tình huống lỗi thế nào và quy trình thoát hiểm khi sự cố là gì.

Dân dụng, nhưng dùng vào việc gì?

Cách giới thiệu rõ nhất hiện nay là GD01 dành cho mục đích dân dụng. SCMP mô tả nó là máy hợp kim cường độ cao phục vụ vận chuyển dân dụng; Global Times gọi đây là phương tiện dân dụng có khả năng biến hình.

Ngoài câu đó, danh sách ứng dụng được xác nhận vẫn khá mỏng. Chưa có đủ cơ sở để nói GD01 sẽ được dùng cho giải trí cá nhân, khu công nghiệp, triển lãm, cứu hộ, du lịch hay một nhóm công việc cụ thể nào khác. Một số nguồn thứ cấp cho biết Unitree xem GD01 như một dạng “avatar”, có thể hoạt động với người ngồi bên trong và có thể tự vận hành, nhưng tài liệu hiện có chưa đủ chi tiết để xác minh mức tự hành hay kiến trúc điều khiển.

Hiện vẫn chủ yếu là câu chuyện ở Trung Quốc

Ít nhất một bài viết nói GD01 hiện là câu chuyện “chỉ ở Trung Quốc” và chưa có nhà phân phối tại Mỹ hoặc Anh. Các nguồn còn lại cũng chưa xác nhận kế hoạch xuất khẩu rộng hơn, giá quốc tế, hỗ trợ dịch vụ hay thời điểm giao hàng ngoài Trung Quốc.

Điều này quan trọng vì GD01 không giống một món đồ điện tử có thể gửi thẳng đến người mua. Nếu bán ra nước ngoài, một cỗ máy có người lái kiểu này sẽ cần mạng lưới bảo trì, phụ tùng, đào tạo, tài liệu an toàn và câu trả lời rõ ràng về việc nó được phép dùng ở đâu: đất tư nhân, sự kiện, nơi làm việc hay không gian công cộng. Những câu trả lời đó chưa xuất hiện trong bộ nguồn hiện tại.

Những thông số còn thiếu

Các báo cáo hiện cung cấp vài điểm cốt lõi: GD01 có người lái, chuyển được từ hai chân sang bốn chân, được định vị là phương tiện dân dụng, giá từ 3,9 triệu nhân dân tệ và nặng khoảng 500 kg khi có người điều khiển.

Nhưng còn nhiều thông tin thực dụng chưa được công bố rõ, gồm:

• dung lượng pin, thời lượng hoạt động và thời gian sạc;
• tầm hoạt động và tốc độ tối đa;
• kích thước chính xác và khoảng sáng gầm;
• tải trọng ngoài người lái;
• giao diện điều khiển và mức độ tự hành;
• hệ thống cảm biến và cơ chế an toàn khi lỗi;
• bảo vệ khi ngã và cách thoát hiểm khẩn cấp;
• độ ồn, bảo trì và yêu cầu dịch vụ;
• chứng nhận, bảo hiểm và đào tạo người lái;
• việc GD01 có hợp pháp trên đường, trong nhà xưởng hay chỉ được dùng trong môi trường kiểm soát.

Cho đến khi có các dữ liệu này, GD01 nên được xem là một tín hiệu sản phẩm lớn và một nền tảng trình diễn đáng chú ý, hơn là một loại phương tiện đã có thể đánh giá đầy đủ như xe thương mại thông thường.

GD01 nằm ở đâu trong tham vọng lớn hơn của Unitree?

GD01 xuất hiện khi Unitree đã có tên tuổi trong mảng robot bốn chân và robot hình người. Trang Unitree Go1 mô tả mẫu robot bốn chân tiêu dùng nặng 12 kg, có khả năng vận động động lực cao 17 km/h; trang G1 của Unitree niêm yết mẫu humanoid từ 13.500 USD và dùng 23–43 động cơ khớp. Unitree cũng giới thiệu G1-D như một nền tảng humanoid dùng bộ truyền động, hộp số, encoder và cảm biến do hãng tự phát triển.

Ở mảng vốn, Gasgoo đưa tin Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải đã chấp nhận hồ sơ IPO STAR Market của Unitree Robotics vào ngày 20/3. Công ty đặt mục tiêu huy động 4,202 tỷ nhân dân tệ cho R&D robot, phát triển sản phẩm mới và mở rộng năng lực sản xuất; cùng bài viết nói Unitree đã bán hơn 30.000 robot bốn chân trong giai đoạn báo cáo.

Song cũng có một lớp bối cảnh nhạy cảm hơn. Một tài liệu của Quốc hội Mỹ cáo buộc Unitree nhận tài trợ nhà nước từ Trung Quốc, đóng góp cho nghiên cứu quốc phòng và sản xuất robot có đường hầm truy cập từ xa không được ghi tài liệu sẵn trong máy, gọi là CloudSail. Những cáo buộc này không phải bằng chứng kỹ thuật riêng về GD01, nhưng cho thấy vì sao các robot hiện thân lớn hơn, mạnh hơn của Unitree có thể thu hút thêm chú ý về an ninh và quản lý ở ngoài Trung Quốc.

Kết luận

GD01 đáng chú ý vì gom nhiều ý tưởng rất “ăn hình” vào một cỗ máy: người ngồi bên trong, thân robot biết đi, chuyển từ hai chân sang bốn chân và mức giá công khai tính bằng hàng triệu nhân dân tệ. Nó cũng xuất hiện đúng lúc Unitree đang mở rộng danh mục robot và theo đuổi quá trình IPO trên STAR Market ở Thượng Hải.

Nhưng phần cần tỉnh táo cũng lớn không kém phần hào hứng. Bằng chứng hiện có đủ để nói GD01 là một mecha có người lái, có khả năng biến đổi và được Unitree giới thiệu cho mục đích dân dụng. Bằng chứng đó chưa đủ để khẳng định nó đã sẵn sàng cho đường phố, nhà xưởng thông thường hoặc khách hàng quốc tế. Muốn đi xa hơn, Unitree sẽ cần công bố thông số kỹ thuật, chứng nhận an toàn, lộ trình pháp lý và chi tiết sản xuất mà hiện công chúng vẫn chưa thấy rõ.